La salute an Italia

Ël sistema sanitari pùblic d’Italia a l’é dit Servizio Sanitario Nazionale, o SSN. I prinsipi nassional a dan ël quader, mentre le autorità sanitarie regional e local a organizo na part granda dle cure. L’idoneità e l’iscrission a depend-o dla residenza e dla situassion legal d’na përson-a. Chi ch’a l’é iscrit an general a ciapa o a usa n’identificativ sanitari ligà al sistema pùblic. Ël medico di medicina generale a l’é normalment ël medico ëd basa për j’adult. A valuta ij problema comun, gestiss le cure continuative, prescriv ël tratament e manda ij pacient da specialist quand che a serv. Ij fieuj a l’han sovens cure ëd basa da un pediatra di libera scelta. La sielta disponìbil e ël process d’assegnassion a son gestì a livel local. Na farmacia a dà ij medicament e consej pratich për la salute. Certi medicament a l’han da manca na riceta, mentre ij farmacista a peulo consejé se un problema a l’ha da esse valutà da un medico. Le visite specialistiche e j’esam a peulo dovèj un invio e na prenotassion për mes dël sistema regional. Le cure pùbliche a peulo comporté na quota a càric dël pacient, dita ticket, e a peulo esse esension an situassion ch’a sodisfo ij criteri. Le cure mediche fòra orari për problema pa d’emergença a son sovens conossùe con nòm coma continuità assistenziale o guardia medica. A l’é da verifiche l’organisassion locala prima d’avèj da manca dël servissi. Ij problema serios o ch’a minasso la vita a richiedo ajut d’emergença. A l’é da descrive ciar al operador ël pòst, ij sintom e ël perìcol immediat, e seguì le so istrussion.