La lege dël travaj an Italia

La lege italiana dël travaj a ven ciamà diritto del lavoro. A regolamenta l’assunzion, ël salari, le condission ëd travaj, le ferie, la sicurëssa an ël pòst ëd travaj, la prote sion social e la fin dël travaj. Ël travaj a peul esse a temp indeterminà o determinà, a temp pien o part-time. D’àutre forme a comprendo ij contrat d’apprendissagi e l’autonomìa vera, ma la maniera real com ël travaj a ven organizà a giuta a determiné soa natura legal. Le informassion scrite an sël’assunzion a identifico normalment le part, la mansion, ël pòst ëd travaj, la data ëd partensa, ël salari, l’orari e l’acòrd collettiv aplicà. I travajador a dovrìo ten-e ste informassion ansema con ij cambi sucessiv. Ij contrati collettiv a ven ciamà contratti collettivi nazionali di lavoro, o CCNL. Sovent a dan regole detajà për la classificassion dij pòst, la composission dël salari, l’orari, le ferie, ël preavvis e le procedure disciplinar d’un setor. Ij dator ëd travaj a dev protegge la salù e la sicurëssa e rispetté le regole contra la discriminassion ilegal e le molestie. I travajador a l’han ëdcò dij dovè, comprese fé con cura ël travaj acordà e seguì le istrussion legal ëd sicurëssa. Ij salari a son normalment documentà con un cedolin ëd paga ciamà busta paga. Le contribussion a la previdensa social a son normalment colegà con INPS, mentr l’assicurassion contra ij nfortun ëd travaj a riguarda sovent INAIL. Ël licensiament a ven ciamà licenziamento e le dimission a ven ciamà dimissioni. La validità e le conseguense dla fin dël travaj a dipendo da la rason, la procedura, ël contrat, l’acòrd collettiv e la relassion ëd travaj real. Ij sindicà, ij consulenti dël travaj, ij avocà, ij servissi d’ispe sion e le cort a peulo avè dij rol diferent an na disputa. Na discussion informala a peul risolve n’eror semplic, mentr na conciliasion o na procedura legal a peul esse necessaria për na question seria. Ij document a son fondamentaj ant ij cas ëd travaj. Contrati, orari, buste paga, mëssagi, avvertiment, cart sanitarie e proe dël travaj a peulo mostrè cò a l’é capità an pratica.