La polìtica an Italia

L'Italia a l'é na republica democràtica governà sota na Costitussion scrita. Ël podé polìtich a ven dal pòpol e a l'é esercità travers le elezion, le istitussion rapresentative e d'autri at dèmocràtich. Ël Parlament (Parlamento) a discute e a approva le lej nassionaj. A l'é compòst da do camere: la Càmara dij deputà (Camera dei deputati) e ël Senat dla Republica (Senato della Repubblica). Ël Govern (Governo) a dirèiss la politica nassionàl e l'amministrassion pùblica. A l'é guidà dal President dël Consili dij Ministr (Presidente del Consiglio dei Ministri), ciamà comunement ël Prim Ministr, e a dev mantene la fiducia dël Parlament. Ël President dla Republica (Presidente della Repubblica) a l'é ël cap ëd Stat. Sta carica a rapresenta l'unità nassionàl, a svolg ëd dové costitussionaj e a giuta a garantì che le istitussion polìtiche a seguijo ël procès costitussionàl. Ij partì polìtich a organizo idee diferent e a propono candidat. Përchè vàire partì a conquisto normalment na rapresentansa, ij partì a peulo negozié na coalission për creé na maggioransa parlamentare e sostnì un govern. Le partì ch'a sostegno nen ël Govern a formo l'oposission. A faso domande ai ministr, a critico le proposte, a presento alternative e a giuto ël Parlament a mantene ël Govern responsàbil. La polìtica a l'é present ëdcò ant le region, le provìnce o le sità metropolitane e le municipalità, ciamà comun (comuni). Sto livel a tratto question pùbliche diferent, për sòn na decision polìtica an Italia a peul esse nassionàl, regionàl o local. Ij citadin a partecipo votand, anand an ij partì o ant le associazion, contatand ij rappresentant, partecipand a riunion legal, sostnend le petission e discutend ëd le decision pùbliche. Le cort, na stampa indipendente, le organizassion civiche e le garansìe costitussionaj a buto dij limit important al podé polìtich.