Байхачу хьалхалера хӀаллакхаш Къилбаседа Къазахстанехь

Къилбаседа Къазахстан йоккха пачхьалкх ду, цундела хатараш меттигехь хийца. Лоамийн регионехь жеребалаш, лоамийн леламаш, лавин, шурпан хи долуш хила тарло; даштӀа регионехь даштӀан цӀий, кӀорггера цаьрца, хьалха цӀа, тӀоьлла ло хила тарло. Хи дӀахӀотто — сезонан коьрта хатар ю, хи йистехь йолу меттигашкахь. Ло, хи цӀаделлар, йоккха хьал а хи дӀахӀотто дӀахӀотта, некъаш дика дан, меттигаш къасто йиш ю. Къилбаседа Къазахстанан ларера а, дехьалера а жеребалар риска йоккхачу южни а, юго-восточни а регионехь ю. Алматы а, цуьнан лоамийн район а жима хьажа деза, хӀунда аьлча жеребалар цӀа, коммунальни системаш, транспорт некъаш лардан йиш ю. ЦӀий а, даштӀан цӀий а хьалхалерчу хьал, цаьрца хилар а, маршах дӀакхетар а хиларехь теза дӀахӀо йиш ю. Марш цӀийнах дукха дистантан меттигашкахь гӀо дан йиш ю; промышленни а, мина йо меттигашкахь цӀий, взрыв, химически дӀаара, инфраструктуран хьал а хила тарло. Къилбаседа Къазахстанан экстренни ситсем Министерство чрезвычайных ситуаций лаьцна, хьалхала MES, MChS я ТЖ цӀерашца дӀахьо. Хьукматаш, полиция, пожарни гӀуллакхаш, медицине гӀуллакхаш, локал акиматаш а, коммунальни гӀуллакхаш а серьёзни гӀуллакхах дӀакхетта йиш ю. Нахана сиренаш, телефон хаамаш, телевидение, радио, официальни объявлени я локал хьукматан гӀуллакхашца предупреждени схьаэца йиш ю. Хаам — цӀа чохь дӀахӀотто, район дӀасахьа, коммунальни гӀуллакхаш йоккха, я маршрутца эвакуаци дӀахьо хила йиш ю. Юкъара экстренни номер — 112. Хатараш хиларехь адрес дӀаала, хӀун дина хилар дӀаала, хьалхалера хатараш а, лелаш йоцу нах а билгалде, операторен инструкци тӀехь дӀахьо. ДӀахӀотто кхин хӀаллакхаш кхочуш ца даран, амма шекар жимма дан йиш ю. Доьзалан план, экстренни хӀумаш, документан копеш, йисте тешаме меттигаш ха — йоккха хатарашна гӀо ю.