Казахстанра катастрофӑсем

Казахстан пысӑк ҫӗршыв пулсан, катастрофӑ рискисем вырӑнтан вырӑна уйрӑм. Тау районӗсенче землетрясени, ҫӗр шуҫӑнӑвӗ, лавинӑсем тата сел пулма пултараҫҫӗ; хир районӗсенче утӑ шарни, пӑсӑм, хытӑ сивӗ тата пӑрлӑ ҫилсем пулма пултараҫҫӗ. Пӑртак тӗпӗн вырӑнсенче ҫулталӑкри катастрофа — шыв туса каясси. Юр ирӗлни, пӑр йӗрсе тӑни тата нумай ҫумӑр шывӑна хӑвӑрт ӳстерме пултараҫҫӗ, юлӑсене пӑсма тата общинасене уйӑрма. Казахстанӑн южӗнчи тата юго-восточнӑ пайӗнче вӑйли землетрясени риски пур. Алматы тата ҫывӑх тау районӗсем ун пекех сыхланмалла, мӗншӗн тесен вӑйли сикӗмсем ҫурчӑксем, коммуналь службисем тата транспорт юлӑсене пӑсма пултараҫҫӗ. Урман тата хир шарнисем ӑшӑ, ҫухӑлма е ҫилле пӑсӑмри хурлӑхра хӑвӑрт сарӑлма пултараҫҫӗ. Тӳт шулӑмӗ ҫунашӑн вырӑнсене те йӑвӑрлатма пултарать; индустри е шахта районӗсенче шарни, взрыв, химик выброс е инфраструктура тӑрӑх ӗҫлеме пулма пултараҫҫӗ. Казахстан emergency системине Министерство чрезвычайных ситуаций тытать; вырӑнти сокращенийӗ MES, MChS е ТЖ пек усӑ курнипе ҫыхӑннӑ. Властьсем, полици, пожарникӗсем, медицина хизматӗсем, вырӑнти акиматсем тата utility операторӗсем пысӑк происшестви чухне пӗрле ӗҫлеме пултараҫҫӗ. Ҫынсем предупреждени сиренӑсемпе, мобиль хәбәрсемпе, телевиденипе, радиопе, официальнӑ объявленисемпе е вырӑнти властисен инструкцийӗпе илме пултараҫҫӗ. Предупреждени ӗҫӗ ҫуртре юл, вырӑнтан сирӗл, utilityсене сивлентер е кӑтартнӑ юлӑпе эвакуаци тӑвӑр тесе пӗлтерме пултарать. Пӗтӗм хӑрушӑ номер — 112. Йыхрав тӑвакан адресна калар, мӗн пулнине ӑнлантар, хӑрушлӑхсемпе чирлӗ ҫынсене палӑрт тата оператор инструкцийӗ хыҫҫӑн кай. Хатӗрлӗх кашни катастрофана чарма пултараймасть, анчах туртмаллӑха тата кӗтсе тӑнине кӗҫӗнлетме пултарать. Ҫемьелӗ план, emergency запасӗсем, документ кописем тата ҫывӑх хӑрушӑ мар вырӑнсене пӗлни чылай рисксенче пулӑшма пултараҫҫӗ.