Кхача Къилбаседа Къазахстанехь

Казахийн кхача лелош йолу бахаман, сезонан хьолаш а, куьйгаллин куьйгаш а тӀехь кхин кхиъна. Жима, хӀинцанан, ширин продукт, дехьа, картофель а, чай а хӀинцалера маьӀна болуш ду; амма харжаман кхача хилар доьзална а, регионна а дуьйцу. Бешбармак — дукха хууш йолу кхача ю; цуьнан чохь жима, жима куьйгаш санна дӀакъегӀна тесто, шурпа а ю. Казы — традиционни дуьхьал жиман колбаса, баурсак — дӀадаьккхина тестан жима ломаш, тӀаккха хьалхарчу дӀаяхьа йолчу гӀуллакхашкахь дӀахӀотта. Ферментаци дина ширин юкъара хӀумаш кумыс а, ханан жиминахь юьссина дӀадаьхна кхача а ду. Кумыс, традиционни хьолехь, гӀайбен даьлла ю, шубат — верблюдан даьлла ю. Церан хьажам кхинза хилла хила тарло, цундела кхачан я могашалла хьолаш йоьзуш йолу нах, хӀун юьсу хьажа деза. Плов, манты, лагман, самса, шурпаш, салаташ а, кебаб-санна кхача а пачхьалкхийн чохь дукха хууш ду. ХӀокху кхачанаша ТӀаьхьара Ази а, кхин кхачан традицеш а кхечу йолу хила билгалдо. Чай — уьшаш кхеташ йолу хьолехь хӀинцалера ю; цуьнца дӀахӀотто хила тарло кхор, хьакх, коьрта кхача, йоьлла олхаз а, кхин жима кхача. Жима декъан чай дӀаэца — гӀуллакхехь дӀаволийта ларам болуш хила тарло, амма кхочуш хилла долу кхачан цаьрга хеттача, дагалата эрна. Мусульманан кхачан низамаша дукхачу доьзалша а, бизнесаш а тӀехь йогӀу, халал кхача дукха меттигашкахь дӀакхоьллина ю. Амма хьехам лелош йиш хила, цундела дерриге кхача я кухни цхьаьнакхеташ йолу низам лела йо бохуш ма хета. Вегетарианцаш а, аллергия йолу нах а, хьалха йоцу продуктан цӀераш хьалха дӀайазде: жима шурпа, жиман май, ширин продукт, бадемаш. Жима меттигашкахь, кхачанашна тӀехь долу просты кхача кхин хьалха хьажа йиш йолу хила тарло. Кхача дукха хан дӀаяхь, кхочушдеш волчу наха хӀинца кхача доьхуш хила. Хьан кхача чӀагӀа хилча ларам хила, амма дӀахӀотта хьан гӀайба хетта я цхьа хӀума ца йиш хила — жима ларамца дӀадаьккха йиш ю.