Казахстан табигате

Мәйданы буенча Казахстан дөньядагы иң зур илләрнең берсе. Җиренең зур өлешен ачык дала алып тора, әмма илдә чүлләр, сазлыклар, урманнар, таулар һәм зур су киңлекләре дә бар. Дала — җирле «дала» төшенчәсендә киң, күбесенчә агачсыз үләнле тигезлек. Анда көтүлек хайваннары, кошлар, игенчелек һәм терлекчелек яши; көчле җилләр һәм ерак аралар көндәлек тормышка йогынты ясый. Коры ландшафтларга сирәк үсемлекле ярымчүл һәм чүл җирләре керә. Анда су һәм күләгә ерак булырга мөмкин, шуңа күрә килүчеләргә юлны картадагы арага гына карап планлаштыру җитми. Көнчыгышта һәм көньяк-көнчыгышта Алтай һәм Тянь-Шань системаларының өлешләрен дә кертеп, зур тау ландшафтлары урнашкан. Таудагы шартлар тиз үзгәрергә мөмкин; кар, текә җир, таш ишелү һәм тиз агучы елгалар кыска маршрутларны да авырлаштыра ала. Казахстанда мөһим елгалар, күлләр, сазлыклар һәм Каспий диңгезенең озын яр буе бар. Бу сулар җәмгыятьләрне, авыл хуҗалыгын, балыкларны, күченүче кошларны һәм ялны тәэмин итә; әмма кайбер урыннар пычрану, суны күп куллану яки сулыкларның кечерәюе аркасында басым кичерә. Кыргый хайваннар яшәү тирәлегенә карап үзгәрә: дала хайваннары, тау төрләре, су кошлары һәм салкынга яки корылыкка җайлашкан күп үсемлекләр бар. Кыргый хайваннарны ерактан күзәтегез; аларны беркайчан да ашатмагыз һәм кумагыз. Табигатьне саклау гадәттә милли парклар, табигать тыюлыклары һәм башка саклана торган территорияләр аша оештырыла. Кайбер урыннар ял итүне хупласа, катгый саклана торган зоналар күбрәк табигатьне саклауга һәм тикшеренүгә юнәлгәнгә, керү кагыйдәләре аерылырга мөмкин. Казахстанда җәйләр эссе, кышлар салкын була, күп кенә төбәкләрдә температура зур арада үзгәрә. Язгы пычрак, җәйге эсселек, көзге җилләр һәм кышкы кар юлны, күрү мөмкинлеген һәм куркынычны үзгәртә ала. Табигать көтүчелек традицияләре, җирле белем, саф һавадагы җыеннар, җиргә һәм суга ихтирам аша да мәдәни тормышның бер өлеше булып тора. Учак куркынычын, чүпне, шау-шулы гамәлләрне һәм үсемлекләргә яки туфракка зыянны чикләгән җаваплы сәяхәт бу бәйләнешне саклый.