Казакстандын расмий аталышы — Казакстан Республикасы. Ал унитардык мамлекет, башкача айтканда, өзүнчө аймактык мамлекеттик системалардын ордуна өлкөнүн бардык аймагында бирдиктүү улуттук конституциялык система колдонулат. Конституция — укуктук түзүлүштүн эң жогорку негизи. Анда негизги мекемелер, адамдардын укуктары менен милдеттери жана мамлекеттик чечимдерди кабыл алуу жана ишке ашыруунун негизги эрежелери баяндалат. Президент мамлекет башчысы жана саясий системанын негизги фигурасы. Бул кызмат өлкөнүн атынан өкүлчүлүк кылат, саясаттын жалпы багыттарын аныктайт жана бийликтин башка бутактарына байланыштуу конституциялык милдеттерди аткарат. Парламент — улуттук мыйзам чыгаруучу орган. Ал эки палатадан: Мажилистен жана Сенаттан турат. Алар мыйзам долбоорлорун карап, конституциялык жол-жобо аркылуу мыйзамдарды кабыл алып, көзөмөл милдеттерин аткарышат. Өкмөт улуттук башкарууну жүргүзүп, мамлекеттик саясатты ишке ашырат. Анын курамына премьер-министр жана каржы, билим берүү, саламаттыкты сактоо, транспорт жана башка мамлекеттик кызматтар үчүн жооптуу министрликтер кирет. Соттор мыйзамды колдонуп, укуктук талаштарды чечет. Сот тутуму мыйзам чыгарган же администрацияны башкарган органдардан институционалдык жактан бөлүнгөн, ал эми конституциялык көзөмөлдү атайын конституциялык мекеме жүргүзөт. Казакстан облустарга жана республикалык маанидеги шаарларга, андан кийин майда жергиликтүү бирдиктерге бөлүнөт. Акимат — аймактык же жергиликтүү аткаруу администрациясы, ал эми анын жетекчиси аким деп аталат. Маслихаттар — мыйзамдагы ыйгарым укуктарынын чегинде жергиликтүү бюджеттерди жана коомдук маселелерди караган жергиликтүү өкүлчүлүктүү органдар. Мамлекеттик башкаруу улуттук деңгээлден катуу координацияланат. Бирок күнүмдүк жашоодо адамдар мамлекет менен көбүнчө жергиликтүү акиматтар, мамлекеттик кызмат көрсөтүү кеңселери, мектептер, клиникалар, полиция, соттор жана санариптик мамлекеттик кызматтар аркылуу байланышат. Мамлекет чоң долбоорлорду координациялап, абдан чоң өлкө боюнча жалпы эрежелерди камсыз кыла алат. Анын мүмкүнчүлүктөрү мыйзам, мекемелердин милдеттери, мамлекеттик ресурстардын жеткиликтүүлүгү жана улуттук деңгээлде кабыл алынган чечим менен анын белгилүү бир жерде ишке ашырылышынын практикалык айырмасы аркылуу чектелет.
Казакстандын мамлекеттик түзүлүшү
Казакстан — президенттик башкаруу системасы жана жазуу түрүндөгү Конституциясы бар унитардык мамлекет. Негизги мамлекеттик чечимдерди улуттук мекемелер кабыл алат, ал эми аймактык жана жергиликтүү администрациялар аларды ишке ашырат. Президенттин, Парламенттин, Өкмөттүн, соттордун жана акиматтардын ролдорун түшүнүү мамлекеттик органдар менен иш алып барууну жеңилдетет.
VivAVia can make mistakes. Check important information.