Bankat në Kosovë

Sistemi formal bankar i Kosovës rregullohet nga Banka Qendrore e Republikës së Kosovës (BQK; CBK në anglisht). BQK-ja lëshon licenca bankare, mbikëqyr bankat dhe mban listën zyrtare të institucioneve të licencuara. Lista e vitit 2026 përmban NLB Bank, Banka për Biznes, Banka Ekonomike J.S.C., Raiffeisen Bank Kosovo J.S.C., ProCredit Bank J.S.C., TEB J.S.C., Banka Kombëtare Tregtare Kosovo J.S.C., Ziraat Bank Kosova SH.A., Credins Bank, Kosovo dhe Pribank J.S.C. BQK-ja është rregullator, jo bankë për klientë individualë, prandaj nuk hap llogari publike ose pranon depozita të zakonshme. Bankat ofrojnë llogari rrjedhëse, depozita kursimi dhe depozita me afat. Llogaria rrjedhëse mundëson depozita, tërheqje, debitime të drejtpërdrejta, karta pagese, pagesa online, transfere dhe urdhërpagesa periodike kur banka i ofron. Bankat ofrojnë gjithashtu karta debiti, krediti dhe të parapaguara, tërheqje parash në bankomate, pagesa në terminale POS dhe bankim elektronik. Karta e debitit zakonisht përdor fondet e disponueshme në llogari, ndërsa karta e kreditit përdor kufi të miratuar nga banka dhe mund të krijojë detyrime interesi e shlyerjeje. Klienti zakonisht paraqet dokument identifikimi ose pasaportë të vlefshme dhe informacionin e nevojshëm për identifikimin e klientit dhe kontrollet kundër pastrimit të parave. Banka mund të pyesë për qëllimin dhe përdorimin e pritshëm të marrëdhënies, pronarin përfitues dhe burimin ose natyrën e transaksioneve dhe mund të kërkojë dokumente shtesë sipas vlerësimit të bazuar në rrezik. Jorezidentët zakonisht kanë nevojë për pasaportë të vlefshme, dëshmi të adresës dhe dokumentet kontraktore të bankës. Llogaria e biznesit përgjithësisht kërkon kompani, person juridik ose OJQ të regjistruar. Konsumatorët që janë rezidentë të ligjshëm në Kosovë mund të kenë llogari bazike pagese sipas kornizës përkatëse të BQK-së, përfshirë shtetasit pa dallim të të ardhurave ose punësimit. Llogaria mund të mbulojë hapjen, funksionimin dhe mbylljen, depozitat e tërheqjet, pagesat me kartë përfshirë ato online, transferet brenda bankës, debitimet e drejtpërdrejta dhe urdhërpagesat periodike kur janë të disponueshme. Shërbimet e llogarisë bazike janë falas për grupet e cenueshme të pensionistëve dhe përfituesve të ndihmës sociale; klientët e tjerë të pranueshëm mund të paguajnë tarifë mujore të arsyeshme, të kufizuar në 0.12% të pagës mesatare mujore neto, të cilën BQK-ja e ka shënuar si 0.53 €. Tarifat e tjera të llogarisë, kartës, transferit, bankomatit, këmbimit valutor dhe penaliteteve ndryshojnë sipas bankës dhe duhen kontrolluar në platformën krahasuese të BQK-së, krahaso.bqk-kos.org. Infrastruktura e pagesave të Kosovës proceson pagesat në euro përmes Sistemit Ndërbankar të Pagesave të Kosovës (KIPS). KIPS-i kombinon shlyerjen bruto në kohë reale për transaksione mbi 10,000 € ose urdhra me përparësi me klering automatik për transaksione nën 10,000 €, përfshirë pagesat e zakonshme dhe ato në grup, pagat, pensionet, Kos-Giro dhe debitimet e drejtpërdrejta. Standardet IBAN, BBAN dhe KIO identifikojnë llogaritë vendore e ndërkufitare, përfshirë llogaritë që përdoren me ofrues të autorizuar jobankarë të shërbimeve të pagesave. Pjesëmarrja e Kosovës në SEPA nuk është përcaktuar në regjistrat e disponueshëm të pjesëmarrësve; BQK-ja po përgatit hapa teknikë e ligjorë, përfshirë punën lidhur me një klon të TIPS-it, por arritshmëria përmes SEPA-s kërkon konfirmim nga Këshilli Evropian i Pagesave. Depozitat rrjedhëse, të kursimit dhe me afat që plotësojnë kushtet mbulohen nga Fondi i Sigurimit të Depozitave të Kosovës (FSDK, i quajtur edhe DIFK). Mbulimi arrin deri në 5,000 € për depozitues në secilën bankë anëtare; depozitat në të njëjtën bankë bashkohen, u shtohet interesi i përllogaritur dhe zbriten detyrimet e vonuara. Mbrojtja zbatohet për depozituesit e Kosovës dhe të huaj, përfshirë depozitat e pranueshme në valutë të huaj, të cilat paguhen në euro. Përjashtohen depozitat lidhur me çështje të paidentifikuara ose kundër pastrimit të parave, bankat dhe institucionet financiare, organet qeveritare, fondet pensionale dhe disa persona të brendshëm ose palë të lidhura. Depozitat në Komercijalna Banka a.d. Beograd nuk sigurohen nga DIFK-ja. Klientët mund ta kontrollojnë certifikatën ose logon e FSDK-së të ekspozuar në bankë. Qasja digjitale përdoret gjerësisht. Në vitin 2025, Kosova kishte rreth 2.72 milionë llogari bankare klientësh, mbi një milion llogari me qasje në internet, rreth 1.9 milionë karta debiti, 218,000 karta krediti, 686 bankomate dhe 30,259 terminale POS. Shërbimet bankare elektronike përpunuan rreth 13.49 milionë pagesa me vlerë 27.787 miliardë €. Ekzistojnë edhe llogari të parasë elektronike dhe kuleta digjitale jobankare, por licencimi i ofruesit duhet kontrolluar në regjistrat e BQK-së. Rrjeti bankar përfshinte 58 degë dhe 176 zyra në fund të vitit 2025, me përqendrim më të madh në rajonin e Prishtinës dhe qasje fizike më të kufizuar në veriun e Kosovës. Klientët duhet t'i mbajnë private PIN-et dhe të dhënat e kartës, ta njoftojnë bankën menjëherë kur karta humbet ose vidhet dhe të kërkojnë bllokimin pa vonesë. Ankesa duhet së pari t'i paraqitet shërbimit të brendshëm të ankesave të bankës. Detyrimi i bankës për përgjigje është përgjithësisht 15 ditë pune; rastet e pazgjidhura mund t'i paraqiten BQK-së përmes ankesat.bqk-kos.org, me postë, personalisht në arkivin e BQK-së ose me faks. BQK-ja trajtoi 632 ankesa bankare në vitin 2025, me tema të shpeshta si produktet e kreditit, administrimi i llogarive dhe kartat e debitit ose kreditit.