Munosabatlar Qirg‘izistonda

Qirg‘izistondagi oilaviy munosabatlar nikohni ro‘yxatdan o‘tkazish, ota-onalikni belgilash, tug‘ilganlik qaydlari, parvarish majburiyatlari, moddiy ta’minot va zo‘ravonlikdan himoyalanishni o‘z ichiga olishi mumkin. Davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan nikoh er-xotin huquqlarining eng aniq huquqiy asosini beradi, bolaning tug‘ilganlik qaydi va shaxsiy identifikatsiya raqami esa nafaqalar, ta’lim, tibbiy xizmat va alimentdan foydalanishni ta’minlashga yordam beradi. Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish organlari, sudlar, ijtimoiy himoya bo‘linmalari, bolalarni himoya qilish organlari va mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlari turli oilaviy masalalar bilan shug‘ullanadi. Tanishlik ish, ta’lim, jamoat joylari, madaniy yoki sport faoliyati, jamoat tadbirlari, mehmondo‘stlik va raqamli tarmoqlar orqali shakllanadigan norasmiy yoki rivojlanayotgan ijtimoiy aloqalardir. Ular alohida davlat maqomiga ega emas. Do‘stlik shaxsiy, ixtiyoriy va romantik bo‘lmagan munosabatdir; u oila, maktab, ish, qiziqishlar, sport yoki jamoat hayoti orqali rivojlanishi mumkin va davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmaydi hamda rasmiy tarzda tugatilmaydi. Uchrashuvlar, yaqinlik va ro‘yxatdan o‘tkazilmagan holda birga yashash odatda norasmiy hisoblanadi. Rasmiy er-xotin maqomi davlat nikohini hududiy fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish organi (ZAGS/ЖААК) orqali ro‘yxatdan o‘tkazish bilan yuzaga keladi va erkin, o‘zaro rozilik talab etiladi. Oilaviy zo‘ravonlikdan himoyalanish amaldagi nikohga o‘xshash birga yashash holatlariga ham tatbiq etilishi mumkin, faqat uchrashib yurish holatlarida esa vaziyat alohida baholanadi. Amaliy jihatdan asosiy farq shundaki, munosabat shaxsiy doirada qoladimi yoki tan olingan oilaviy, parvarish, moliyaviy yoxud himoya bilan bog‘liq oqibatlarni yuzaga keltiradimi.