ၸိူဝ်ႉသၢင်ႈပၢႆးမွၼ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢဝ်း

ၽွင်းလူင်ၶၢဝ်ႇ၊ ၾိင်ႈငႄႈ လႄႈ ၸၢႆႇၵႃႉၸတ်းၵၢၼ်ၾိင်ႈငႄႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပၢႆးမွၼ်းလီ လႄႈ ၶူဝ်းၵဝ်ႇ။ ၽၢႆႇၶၢဝ်ႇ၊ ၾိင်ႈငႄႈ လႄႈ ၸၢႆႇၵႃႉၸႄႈမိူင်းၸတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ၽၢႆႇပၢႆးၸဵတ်းတၢင်းပၢႆးဉာဏ်ပၢႆးတၢင်းမႂ်ႇ ၽၢႆႇၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ၽၢႆႇၼႂ်း လႄႈ ၵၢၼ်ၸၢႆႇၵႃႉ ၸတ်းၵၢၼ်ၶွပ်ႇပၢႆးဉာဏ်ပၢႆးတၢင်းမႂ်ႇ။ မိူင်းလၢဝ်း ဢမ်ႇမီးၸုမ်းပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈၵူႈမဵဝ်းပၢႆးမွၼ်းၸုမ်းလဵဝ်၊ လႄႈ ဢမ်ႇမီးၽူႈၵုမ်းၵၢၼ်ၵၢတ်ႇပၢႆးမွၼ်းဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း။ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈထိုင်၊ ငိုၼ်းၸွႆႈ လႄႈ ၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ၽူႈႁဵတ်းပၢႆးမွၼ်း ၽိတ်းၵၼ်ၸွမ်းပၢႆး လႄႈ တီႈယူႇ။ သဵၼ်ႈတၢင်းႁဵၼ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းပၢႆးမွၼ်း မီးၸုမ်းႁဵၼ်းပၢႆးမွၼ်းလူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တီႈဝဵင်းလူင်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ပၢႆးၵၢၼ်ၼႄ၊ ၸၼ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈပၢႆးၵၢၼ်ၼႄ လႄႈ ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလၢဝ်း။ ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈသွၼ်ပၢႆးၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ပၢႆးဢွၵ်ႇၶူဝ်း၊ ၸတ်းႁၢင်ႈ၊ ၽႅၼ်ႇတီႈပတ်ႉဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လႄႈ ၽႅၼ်ႇဝဵင်း။ သဵၼ်ႈတၢင်းဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် မီးၵၢၼ်သိုပ်ႇပၼ်တၢင်းႁူႉၼႂ်းၶူဝ်းႁိူၼ်း၊ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း၊ ၸုမ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၵၢၼ် လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၵၢၼ်ၽိုၵ်း၊ ၵၢၼ်ယူႇၼႂ်းတီႈႁဵတ်းပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ၵၢၼ်သွၼ်ၽူႈၵတ်ႉ။ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၶဝ်ႈႁဵၼ်း၊ ၵႃႈႁဵၼ်း လႄႈ ၶေႃႈတၢင်းၵၢၼ်ၸၼ်ႉၶူး ဢမ်ႇမီးလၵ်းထၢၼ်ဝႃႈပဵၼ်ၽိုၼ်လဵဝ်ၵၼ်တူဝ်ႈမိူင်း။ ပၢႆးမွၼ်းႁၢင်ႈမီးတီႈၼႄလူင် i:cat Gallery၊ SL Gallery VTE လႄႈ XYZ Art Center တီႈဝဵင်းလူင်၊ လႄႈ Project Space လႄႈ Pha Tad Ke တီႈပရႃႇပၢင်ႇ။ Lao Art Week ပၼ်တီႈၼႄပၢႆးမွၼ်းယၢမ်းမႂ်ႇတူဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႃးတႄႇ 2022၊ ၸုမ်း Lao Art Week Association ၸတ်းၵၢၼ်မႃးတႄႇ 2025။ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၵၢၼ်ၼႄ၊ ၵၢၼ်ၼႄၽဵင်း/ၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ၽိုၵ်း၊ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇ၊ ၶူင်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း လႄႈ ၵၢတ်ႇပၢႆးမွၼ်း။ ၽူႈႁဵတ်းပၢႆးမွၼ်းလၢဝ်းၸၢင်ႈလႆႈၵၢၼ်ၸွႆႈတီႈၼႄ/တီႈႁဵတ်း လႄႈ ယื่นၶေႃႈယွၼ်းငိုၼ်းၸွႆႈၶူင်းၵၢၼ်ဢွၼ်ႇ။ ၽူႈႁဵတ်းပၢႆးမွၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းယื่นၶေႃႈၽႅၼ်ၵၢၼ်လႆႈ ၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈငိုၼ်းၸွႆႈၼၼ်ႉ။ ၶေႃႈယွၼ်းမၵ်းမၼ်ႈပႃး CV၊ ၶူဝ်းၼႄၵၢၼ် လႄႈ ၽႅၼ်ၶူင်းၵၢၼ်။ ဝၼ်းပိတ်းႁပ်ႉၶေႃႈယွၼ်းၸိူဝ်းၼႄဝႆႉမီး 20 June လႄႈ 30 December၊ ၵွပ်ႈၼၼ် တေလႆႈၵူတ်ႇၸႅတ်ႈၶေႃႈႁွင်ႉယၢမ်းလဵဝ်။ ၵၢၼ်ၾိင်ႈငႄႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ဢၼ်တူင်ႇဝူင်းႁဵတ်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်။ ၽဵင်း Khaen ဢၼ်တီးၶိူင်ႈပဝ်ႇႁႅင်ႈၽၢၼ်ႇပင် ဝႆႉၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ UNESCO တႃႇၶူဝ်းၾိင်ႈငႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈတိူင်ႇပၢင်း ၼႂ်း 2017။ ၵၢၼ်သိုပ်ႇပၼ်တၢင်းႁူႉၼႂ်းႁိူၼ်း/တူင်ႇဝူင်း၊ ၸုမ်းၽူႈတီး လႄႈ ၵၢၼ်သွၼ်တၢင်းၵၢၼ်/ဢမ်ႇတၢင်းၵၢၼ် ၸွႆႈႁႂ်ႈမၼ်းသိုပ်ႇယူႇ။ Lamvonglao ဢၼ်မီးၵၢၼ်ၶၢႆႉတူဝ်ပႅတ်ႇႁွပ်ႈၼၼ်ႉ ဝႆႉသဵၼ်ႈမၢႆ 2024၊ လႄႈၵူၼ်းလူင်ၸတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမင်ႇၵလႃႇ၊ ပၢင်ၵုမ် လႄႈ ပွႆးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၽၢၼ်ႇတူင်ႇဝူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၸုမ်း လႄႈ ႁူင်းၼႄ။ ၽႃႈတႃးႁၢင်ႈ Naga ဝႆႉသဵၼ်ႈမၢႆ 2023။ ၵၢၼ်သိုပ်ႇပၼ်တၢင်းႁူႉၸႂ်ႉၽႃႈယွတ်ႈမိုဝ်း၊ ၶိူဝ်းႁိူၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၵၢၼ်၊ ႁူင်းၾိင်ႈငႄႈ လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်။ Lao Handicraft Association ဢၼ်တႄႇတင်ႈ 1998 ပဵၼ်ၸုမ်းဢမ်ႇႁႃၵမ်ႉၽွၼ်း ယူႇတႂ်ႈၽၢႆႇၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ၽၢႆႇၼႂ်း/ၸၢႆႇၵႃႉ လႄႈ ၽၢႆႇၵၢတ်ႇၵႃႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလၢဝ်း ၸွႆႈၵၢၼ်ၶူဝ်းႁဵတ်းမိုဝ်း လႄႈ ၵိၸ်ၵၢၼ်ဢွၼ်ႇ။ ၽၢႆႇၵၢၼ်ဢၼ်မီးလၵ်းထၢၼ် မီးဝႆႉ ၶိူင်ႈၽၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႇ၊ မၢၵ်ႇၽႅင်ႈ၊ ၽႃႈ၊ ယွတ်ႈ၊ ၽၢၼ်ႇၶႅပ်း၊ ၶူဝ်းၵႅဝ်ႈၶမ်း/ငိုၼ်း၊ စႃႇ၊ ၽိုၼ်ၸႂ်ႉယဝ်ႉ၊ မေႃႈ၊ ၶိူင်ႈၽဵင်း၊ လေႃႇသႂ်၊ ၵူၺ်ႇ၊ သီသၽႃႇဝ လႄႈ ၶဝ်ႈၽၵ်းၵဝ်ႇ။ ၵၢၼ်ၽိုၵ်းသွၼ်ပၼ်တၢင်းႁူႉယွတ်ႈ၊ သီ၊ ဢွၵ်ႇၶူဝ်း၊ ၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်း လႄႈ ၽေးၵၢၼ်။ ၵၢၼ်ၼမ်လႆႈႁဵတ်းတီႈႁိူၼ်း/ဝၢၼ်ႈ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢတ်ႇၼႂ်းမိူင်း လႄႈ ၼွၵ်ႈမိူင်းပၼ်ၽွၼ်းလႆႈၶၢႆ။ လိၵ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ပေႃႉၽိုၼ်ၶဝ်ႈပႃးၽၢႆႇလိၵ်ႈ/ပေႃႉၽိုၼ်၊ ၶိူဝ်းႁူင်းလိၵ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ၸုမ်းၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ လႄႈ ၸုမ်းၽူႈႁဵတ်းပၢႆးမွၼ်း/ၽူႈတႅမ်ႈၽဵင်း။ မီးလၵ်းထၢၼ်တႃႇရางวัล၊ ၵၢၼ်ၸี้ၼႄ လႄႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈသုၼ်ႇ၊ ၵူၺ်းၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈပေႃႉၽိုၼ်ယၢမ်းလဵဝ်၊ ၶေႃႈၶဝ်ႈထိုင် လႄႈ ၵႃႈၸႂ်ႉ ဢမ်ႇမီးလၵ်းထၢၼ်ၸႅင်ႈ။ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၾိမ်းတူၺ်းယူႇတႂ်ႈၽၢႆႇၾိမ်း၊ ၶဝ်ႈပႃးတႅမ်ႈၵႂၢမ်း၊ ၵုမ်းၵၢၼ်၊ ထၢႆႇ၊ တတ်းၵႅတ်ႇ၊ သဵင်၊ လူၵ်ႈၽူႈႁဵတ်း၊ လႅင်း၊ ႁၢင်ႈၽၢင်၊ ဢၼီႇမေးသျိၼ်း၊ ၽဵင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်း။ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈပွႆးၾိမ်း၊ ၵၢၼ်သွၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၽႄႈၶၢဝ်ႇ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽွင်းလူင်လူင်ၵၼ်။ ၵၢၼ်ၽႄႈၶၢဝ်ႇ လႄႈ မီႇတီႇယႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈလူင်တီႈၼႆႈ။ ၵေႃႇသၢင်ႈတီႈပရႃႇပၢင်ႇဢၼ်မီးၶေႃႈၵုမ်းထိင်း ၶဝ်ႈပႃးၵေႃႇသၢင်ႈဝဵင်းလၢဝ်းၸိူဝ်းၵဝ်ႇ လႄႈ ၵေႃႇသၢင်ႈၸိူဝ်းၶိုၼ်းမိူင်းၶဝ်ႈၽၢၼ်ႇၵၼ်။ ၽၢႆႇၶူဝ်းၵဝ်ႇ၊ ၸုမ်းၵုမ်းထိင်းၶူဝ်းၵဝ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ PSMV ၵူတ်ႇၸႅတ်ႈၶေႃႈယွၼ်းၶႂၢင်ႇၵေႃႇသၢင်ႈ/ၵုမ်းထိင်း။ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵုမ်းထိင်း ၸၢင်ႈတေလႆႈၸႂ်ႉၶိူင်ႈပၢႆးလႄႈ တၢင်းႁဵတ်းၸိူဝ်းၵဝ်ႇ။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ပၢႆးမွၼ်းတင်းၵျႃႇမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၽၢၼ်ႇႁူင်းၼႄ၊ Lao Art Week လႄႈ XYZ Art Center၊ ၵူၺ်းဢမ်ႇမီးၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၵၢၼ်တၢင်းၵၢၼ်တူဝ်ႈမိူင်း၊ ၸၼ်ႉၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၽၢင်ႁၢင်ႈငိုၼ်းၸွႆႈဢၼ်ယုမ်ႇလႆႈ။ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ လိၵ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းမႂ်ႇ လႆႈၵုမ်းထိင်းသုၼ်ႇၽူႈတႅမ်ႈ လႄႈ သုၼ်ႇၵွင်ႉၵၢႆႇၸွမ်းၵူတ်းလၢဝ်း တႄႇၸဵမ်ဝၼ်းႁဵတ်း။ မၼ်းၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃးပၢႆးမွၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းတူၺ်း/သဵင်၊ ၵၢၼ်ၼႄ လႄႈ ၶႅပ်းသဵင်၊ ၵူၺ်းၵၢၼ်ၸႂ်ႉတၢင်ႇၵေႃႉၼမ်တေလႆႈၶႂၢင်ႇ။ ၽူႈႁဵတ်းပၢႆးမွၼ်းထုၵ်ႇလီသိမ်းလၵ်းထၢၼ်ၶႂၢင်ႇ၊ ၸိုဝ်ႈၽူႈႁဵတ်း လႄႈ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းငိုၼ်းၶႃႈ။ တႃႇတၢင်းႁူႉၸุมၸိူဝ်ႉ/တူင်ႇဝူင်း လူဝ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၾိင်ႈငႄႈၵိုင်ႇငၢမ်ႇ၊ ယွၼ်းၶႂၢင်ႇ လႄႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၸုမ်းသွၼ်လၵ်းထၢၼ် ၽၢႆႇၽွင်းလူင်ၶၢဝ်ႇ၊ ၾိင်ႈငႄႈ လႄႈ ၸၢႆႇၵႃႉ လႄႈ Lao Handicraft Association။ ၸႂ်ႉႁၢင်ႈ Naga ႁိုဝ် ႁၢင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇထတ်းထွင်တူင်ႇဝူင်းၵိုင်ႇငၢမ်ႇ ၸၢင်ႈမီးၽေးၾိင်ႈငႄႈ လႄႈ သုၼ်ႇ။ ဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၢႆ/ၶဝ်ႈၼႄၸိူဝ်းၵၼ်တူဝ်ႈမိူင်း တႃႇတီႈၶဝ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၼႄ၊ ႁူင်းၼႄ၊ ၵၢၼ်ၼႄၽဵင်း၊ ပေႃႉၽိုၼ် ႁိုဝ် ၵုမ်းထိင်း။ ၵႃႈၸႂ်ႉပုဂ္ဂလိၵ်ႈၽိတ်းၵၼ်ၸွမ်းၽူႈပၼ်။ ငိုၼ်းၸွႆႈ Lao Art Week ဢမ်ႇၸႂ်ႈငိုၼ်းၸၢင်ႈတႅၼ်းလႆႈ: ၵႃႈသုင်သုတ်းဢၼ်မီးလၵ်းထၢၼ် LAK 5,000,000၊ ႁူၵ်း? ၵႃႈၸွႆႈ 5–10 ၵေႃႈ/ႁွပ်ႈ ၸွမ်းငိုၼ်းၸႂ်ႉလႆႈ။ ၵႃႈၸႂ်ႉၸွႆႈပႃးၶိူင်ႈ၊ ၸႃႉ၊ ပေႃႉၽိုၼ်၊ တိတ်းတင်ႈ၊ ႁဵတ်းၶူဝ်း၊ ၵၢၼ်ၽိုၵ်း လႄႈ သိမ်းလၵ်းထၢၼ်။ ဢမ်ႇၸွႆႈၵႃႈၽူႈႁဵတ်း၊ ၶိူင်ႈၸိူဝ်းၸႂ်ႉယၢဝ်း၊ ၵၢၼ်လႄႇၼွၵ်ႈမိူင်း ႁိုဝ် တီႈယူႇ။ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈထိုင် လႄႈ ၶူင်းၵၢၼ်ၽူႈႁဵတ်းပၢႆးမွၼ်း တူၵ်းၵၼ်ၼမ်တီႈဝဵင်းလူင် လႄႈ ပရႃႇပၢင်ႇ၊ ၽွင်းၵၢၼ်သိုပ်ႇပၼ်တၢင်းႁူႉဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် လႄႈ ၶေႃႈမုၼ်းၵၢတ်ႇဢၼ်ၵူတ်ႇၸႅတ်ႈယၢပ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတႅၵ်ႈၼိူင်းယၢပ်ႇ။