Nợ tại Lào

Khoản tín dụng hoặc khoản vay cung cấp cho người vay tiền hay lợi ích tài chính khác phải được hoàn trả theo điều khoản đã thỏa thuận. Ở Lào, từ địa phương ໜີ້ສິນ nghĩa là nợ, còn ສິນເຊື່ອ chỉ tín dụng hoặc khoản vay. Các đơn vị cho vay đánh giá danh tính, thu nhập hoặc dòng tiền, tài sản bảo đảm, người bảo lãnh và lịch sử tín dụng. Công ty Thông tin Tín dụng Lào hỗ trợ bên cho vay đánh giá rủi ro. Hộ gia đình nông thôn và doanh nghiệp nhỏ có thu nhập thất thường, hồ sơ hạn chế, hoạt động phi chính thức hoặc không có tài sản bảo đảm phù hợp có thể khó tiếp cận tín dụng. Các sản phẩm chính thức hiện có gồm khoản vay ngân hàng và tài chính vi mô, tín dụng cho doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, cho thuê tài chính, vay tiệm cầm đồ và một số khoản vay cấp làng. Các tổ chức tài chính vi mô, thường gọi là MFI, có thể nhận tiền gửi hoặc chỉ cung cấp tín dụng. Quỹ tiết kiệm làng là mô hình cộng đồng, khả năng cho vay tùy thuộc vào thành viên và nguồn vốn hiện có. Đây không phải dịch vụ xóa nợ của nhà nước. Một ví dụ được ghi nhận tại Tha Moung áp dụng lãi kép 1% cho khoản vay y tế và giáo dục, 2% cho vay kinh doanh không có tài sản bảo đảm; đây là mức của quỹ đó, không phải biểu lãi suất toàn quốc. Vay từ gia đình, người sử dụng lao động hoặc thương nhân, làm thêm, bán tài sản và dùng tiền tiết kiệm chủ yếu là các cách phi chính thức để bù đắp thiếu hụt. Hợp đồng quy định vốn gốc, lãi suất đã thỏa thuận, phí, ngày trả nợ, kỳ hạn và các nghĩa vụ khác. Người vay nên kiểm tra phí chính thức, phí dịch vụ, phí đại diện và các khoản phí khác, lịch trả góp, đồng tiền vay và tổng số tiền phải trả. Vay bằng ngoại tệ tạo ra rủi ro tỷ giá: nếu đồng kip mất giá, việc trả nợ bằng kip sẽ tốn kém hơn. Một ví dụ chương trình LAFF áp dụng khoản vay từ 2.000.000 LAK đến 500.000.000 LAK, lãi suất theo thị trường, kỳ hạn trung bình ít nhất 18 tháng và thời gian ân hạn khoảng một phần ba kỳ hạn. Các con số này không tự động áp dụng cho mọi khoản vay cá nhân hoặc doanh nghiệp. Nghị định 225/GOV về bảo vệ người tiêu dùng tài chính yêu cầu minh bạch, quan tâm đến tính phù hợp và khả năng trả nợ, đồng thời công bố quy trình khiếu nại và thông tin liên hệ. Hãy giữ hợp đồng đã ký, biên lai thanh toán, sao kê tài khoản và trao đổi với bên cung cấp. Nếu gặp khó khăn khi trả nợ, hãy sớm liên hệ bên cho vay và đề nghị tự nguyện điều chỉnh lịch trả hoặc tái cấp vốn. Mỗi đơn vị quyết định theo từng trường hợp; chưa có bằng chứng về hệ thống xử lý nợ hộ gia đình nhiều chủ nợ trên toàn quốc, lệnh tự động tạm hoãn trả nợ hay cơ chế xóa nợ nói chung. Khiếu nại thường bắt đầu bằng cơ chế nội bộ của bên cung cấp. Có thể liên hệ Ngân hàng Nhà nước Lào nếu vấn đề vẫn chưa được giải quyết. Hòa giải hoặc trọng tài thông qua CEDR/OEDR và khởi kiện tại Tòa án Nhân dân là các phương án giải quyết tranh chấp tiếp theo, tùy từng vụ việc. Bên cung cấp phải ghi nhận và phản hồi khiếu nại kịp thời; người tiêu dùng có thể yêu cầu bồi thường theo Luật Bảo vệ Người tiêu dùng nếu quyền hoặc lợi ích bị xâm phạm. Tài sản bảo đảm có thể là tài sản cầm cố, thế chấp hoặc bảo lãnh của cá nhân hay pháp nhân. Thế chấp bất động sản phải lập thành văn bản và đăng ký. Cơ sở dữ liệu đăng ký bảo đảm bằng động sản hoạt động trên toàn quốc dưới sự quản lý của Bộ Tài chính theo Luật 06/NA và Nghị định 178/PM. Sau khi người vay vỡ nợ, chủ nợ có thể bán hoặc đấu giá tài sản bảo đảm để thu hồi lãi và các nghĩa vụ khác. Phần tiền thừa thuộc về con nợ, nhưng phần thiếu vẫn phải trả. Trách nhiệm của người bảo lãnh tùy thuộc vào hợp đồng bảo lãnh; chủ nợ thường yêu cầu con nợ chính trả trước. Theo thủ tục dân sự, yêu cầu trả nợ và hòa giải có thể diễn ra trước khi khởi kiện thương mại; tòa án có thể yêu cầu báo cáo tài chính và kê biên hoặc phong tỏa tài sản. Thời gian và chi phí phụ thuộc vào vụ việc và tòa án. Bộ luật Dân sự có hiệu lực từ ngày 27 tháng 5 năm 2020. Luật Phục hồi và Phá sản Doanh nghiệp số 75/NA, ngày 26 tháng 12 năm 2019, áp dụng cho doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty đại chúng, doanh nghiệp nhà nước và hợp tác xã. Chưa có bằng chứng về thủ tục phá sản cá nhân riêng cho người tiêu dùng tư nhân thông thường. Đơn yêu cầu của chủ nợ đối với doanh nghiệp thuộc phạm vi luật nhìn chung đòi hỏi khoản nợ ít nhất 10.000.000 LAK, ba thông báo đòi nợ được xác nhận đã nhận và khoảng cách tối thiểu 20 ngày giữa các thông báo nếu khoản nợ vẫn chưa thanh toán. Phục hồi doanh nghiệp cần sự đồng ý của chủ nợ và sự tham gia của tòa án. Cơ quan Thi hành án xử lý thanh lý. Thứ tự ưu tiên được nêu là tiền lương, khoản vay phục hồi, nợ có bảo đảm, nợ nhà nước và nợ không có bảo đảm. Chủ doanh nghiệp tư nhân và thành viên hợp danh chịu trách nhiệm vô hạn có thể bị coi là người phá sản. Có thể xin xóa nợ sau khi thanh toán đầy đủ hoặc hợp tác đầy đủ trong vòng ba năm; phản đối của chủ nợ có thể đình chỉ quy trình tối đa năm năm. Người nghèo có thể xin trợ giúp pháp lý của Bộ Tư pháp nếu không có thu nhập hoặc thu nhập dưới mức lương tối thiểu, không có tài sản, có quyền đang tranh chấp hoặc đang tham gia thủ tục tố tụng. Hồ sơ thường gồm đơn đề nghị, giấy xác nhận cư trú và hoàn cảnh kinh tế, sổ hộ khẩu và giấy tờ tùy thân. Thông tin hiện có của Bộ Tư pháp không nêu mức phí hoặc thời gian xử lý thống nhất. Tranh tụng phá sản thông thường được mô tả là kéo dài và tốn kém; Lào đã đào tạo thẩm phán và 28 quản tài viên, còn đánh giá được trích dẫn tại thời điểm đó cho biết không có vụ tái cơ cấu tư pháp, thanh lý hoặc phá sản nào được báo cáo chính thức. Nợ công, tiếng Lào là ໜີ້ສິນສາທາລະນະ, là nghĩa vụ của nhà nước chứ không tự động trở thành nợ cá nhân của hộ gia đình. Số liệu sơ bộ năm 2024 của Bộ Tài chính ghi nhận nợ công và nợ được nhà nước bảo lãnh ở mức 14,069 tỷ USD, tương đương 94% GDP. Cùng nguồn tài liệu ghi nhận nợ nước ngoài được nhà nước bảo lãnh là 12,674 tỷ USD, nợ công là 12,136 tỷ USD hay 81% GDP, nợ công nước ngoài là 10,741 tỷ USD hay 72% GDP, nợ công trong nước là 1,395 tỷ USD hay 9% GDP, và nợ được bảo lãnh là 1,933 tỷ USD hay 13% GDP. Trung Quốc là chủ nợ song phương nước ngoài lớn nhất. Lãi hoãn trả ước tính cho giai đoạn 2020 đến 2024 khoảng 470 triệu USD, khiến cách trình bày quy mô nợ nước ngoài khác đạt khoảng 11,210 tỷ USD. Ước tính năm 2025 của IMF đưa tổng nợ lên 179,4% GDP, nợ được nhà nước bảo lãnh lên 80,6% và nợ tư nhân lên 98,9%. Các con số này dùng phạm vi và phương pháp ước tính khác nhau, không nên cộng hoặc gộp thành một tổng số. Nợ công và nợ tư nhân cao có thể làm tăng rủi ro tỷ giá, lạm phát, tái cấp vốn và thu hẹp tín dụng đối với hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ; đây là suy luận kinh tế, không có nghĩa nợ công được báo cáo là khoản nợ cá nhân của họ. Một nghị định quản lý nợ ban hành tháng 8 năm 2025 giao Bộ Tài chính trách nhiệm chiến lược trung tâm, giám sát và công bố thông tin. Ngân hàng, doanh nghiệp nhà nước và cơ quan báo cáo định kỳ; bộ duy trì cơ sở dữ liệu nợ và công bố Bản tin Nợ hằng năm cùng bảng theo dõi hằng quý theo Chiến lược Quản lý Nợ Trung hạn 5 năm. Những khoảng trống thông tin còn lại gồm định nghĩa nợ chính xác được dùng trong một số báo cáo, công bố chiến lược, báo cáo thường niên với Quốc hội và bằng chứng kiểm toán độc lập.