Kafshët shtëpiake në Maqedoninë e Veriut

Kafshët shtëpiake që përfshihen këtu janë qentë, macet, ferret, zogjtë, peshqit dekorativë, amfibët, zvarranikët, brejtësit dhe lepujt shtëpiakë. Kur lindin të vegjël, lindja duhet t'i njoftohet një klinike veterinare të autorizuar dhe kafshët e reja duhet të identifikohen e regjistrohen me të dhënat e mbajtësit përpara se të vendosen te dikush. Nuk dokumentohet një indeks aktual mbarëkombëtar i dyqaneve të kafshëve ose mbarështuesve, detyrim i njëtrajtshëm për kontratë blerjeje apo tabelë zyrtare aktuale çmimesh blerjeje. Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë, e njohur si FVA, mbikëqyr në nivel qendror veterinarinë, identifikimin dhe mirëqenien e kafshëve. Qeni merr një mikroçip të përhershëm një herë dhe regjistrohet në modulin e kafshëve shtëpiake të sistemit informativ të shëndetit të kafshëve. Pronari merr pasaportën e kafshës dhe duhet t'i njoftojë një shoqate veterinare të autorizuar për ndryshimin e mbajtësit, ngordhjen, humbjen ose shitjen. Informacioni i FVA-së kërkon gjithashtu që qentë të raportohen të paktën një herë në vit në një ordinancë veterinare të autorizuar në vendqëndrimin e tyre të përhershëm. Praktika e regjistrimit të maceve dokumentohet më pak qartë në nivel kombëtar. Udhëzimet e FVA-së për qentë dhe macet përfshijnë vaksinimin ose rivaksinimin kundër tërbimit të paktën një herë në vit dhe trajtimin kundër parazitëve të jashtëm e të brendshëm. Veterineri duhet ta ekzaminojë kafshën pa vonesë pas një ndryshimi të rëndësishëm shëndetësor ose në sjellje. Kujdesi i përditshëm përfshin ushqim të përshtatshëm për llojin, qasje të vazhdueshme në ujë të freskët dhe gjendje trupore që mbështet shëndet të mirë. Qentë duhen socializuar në mënyrë pozitive, duhen nxjerrë çdo ditë për ushtrime dhe nuk duhet të mbahen vazhdimisht të lidhur. Ndërhyrjet e ndaluara përfshijnë prerjen e bishtit, prerjen e veshëve, heqjen e gishtit të pestë, devokalizimin, heqjen e kthetrave dhe heqjen e dhëmbëve pa arsye mjekësore. Qeni jashtë pronës private normalisht duhet mbajtur me zinxhir, përveçse kur ndodhet në një zonë të caktuar për lëvizje pa zinxhir. Hyrja e oborrit ose pronës tjetër ku mbahet qen duhet të ketë një tabelë paralajmëruese të dukshme. Qeni i rrezikshëm duhet të mbahet në një hapësirë të siguruar ose i lidhur, të përdorë zinxhir dhe gojëz në publik dhe të shoqërohet nga një i rritur. FVA-ja ose një person i autorizuar mund të kryejë test socializimi. Komunat dhe komunat brenda Qytetit të Shkupit merren me grumbullimin e qenve endacakë ose të paregjistruar në vende publike, përfshirë qentë e regjistruar që gjenden pa kujdestar. ЈП „Лајка“ është shërbimi komunal funksional për qentë endacakë në Shkup. Informacioni aktual i saj për birësimin thotë se birësimi bëhet nga e marta deri të shtunën, nga ora 9:00 deri në 13:00; qentë trajtohen, sterilizohen dhe vaksinohen, birësimi është falas, ndërsa birësuesi plotëson formular dhe merr përsipër pronësinë e përgjegjshme. Këto rregullime nuk duhen supozuar se vlejnë në komuna të tjera. Nuk dokumentohet sistem publik kombëtar i barasvlershëm për dorëzimin e maceve ose kafshëve të tjera; prandaj pronarët privatë nuk duhet ta lëshojnë kafshën në hapësirë publike. Për kafshët e regjistruara, humbja, ngordhja dhe shitja gjithsesi kërkojnë përditësimin përkatës të bazës së të dhënave. Hyrja në Maqedoninë e Veriut me kafshë për qëllime jotregtare zakonisht kërkon që kafsha të udhëtojë me pronarin ose një person përgjegjës, të mos ketë transferim pronësie dhe numri të mos kalojë pesë. Qentë, macet dhe ferret zakonisht duhet të jenë mbi tre muajsh, të identifikuar përgjithmonë dhe të shoqëruar me pasaportën e kërkuar ose certifikatën veterinare shëndetësore, në varësi të vendit të origjinës. Kafshët nga vende jashtë grupeve përkatëse të listuara mund të kenë nevojë për test të antitrupave kundër tërbimit, të kryer të paktën tre muaj para udhëtimit. Kafshët e tjera mund të kërkojnë ekzaminim klinik të paktën 24 orë para nisjes; zogjtë kanë nevojë gjithashtu për certifikatë veterinare shëndetësore dhe deklaratë nga pronari. Më shumë se pesë kafshë lejohen vetëm për veprimtari të pranueshme, si gara, ekspozita, sport ose stërvitje, dhe zbatohen kushte shtesë. Udhëtimi nga Maqedonia e Veriut drejt Bashkimit Evropian kërkon mikroçipin përpara vaksinimit kundër tërbimit, vaksinimin e parë jo më herët se mosha dymbëdhjetë javë dhe pritje prej të paktën 21 ditësh. Veterineri zyrtar duhet të lëshojë certifikatën shëndetësore të kafshës për BE-në jo më shumë se dhjetë ditë para mbërritjes; duhet edhe deklaratë me shkrim se lëvizja është jotregtare. Lejohen deri në pesë kafshë dhe mbërritja duhet të bëhet përmes një pike të caktuar hyrjeje për udhëtarë. Aktualisht BE-ja e rendit Maqedoninë e Veriut mes vendeve për të cilat përgjithësisht nuk kërkohet titrimi i antitrupave kundër tërbimit; llojet e tjera të kafshëve u nënshtrohen rregullave të vendit të destinacionit. Mikroçipimi është shpenzim njëherësh, ndërsa vizitat veterinare, vaksinat, pasaportat, certifikatat dhe tarifat e udhëtimit ndryshojnë sipas ordinancës dhe shërbimit. Nuk u gjet tarifë veterinare e njëtrajtshme kombëtare aktuale. Një vlerësim i kostos nga FVA-ja i vitit 2019 tregonte rreth 1,500–2,000 MKD për sterilizimin e një maceje ose qeni mashkull dhe 2,600–5,000 MKD për sterilizimin e një qeni femër, në varësi të madhësisë; këto shifra janë historike dhe nuk duhen trajtuar si çmime aktuale. Nuk u dokumentua varrezë kafshësh shtëpiake në nivel kombëtar.