Fisakaizana eto Madagasikara

Matetika miforona amin’ny alalan’ny fifandraisana miverimberina sy hetsika iombonana ny fisakaizana eto Madagasikara. Mety hihaona any an-tsekoly, amin’ny namana mitovy taona, klioba an-tsitrapo, fikambanan’ny tanora, hetsika eo anivon’ny fiarahamonina na tetikasa ara-kolontsaina, fanatanjahantena, sosialy ary tontolo iainana ny olona. Mety hifandray mivantana, an-telefaonina, nomerika na amin’ny fitsidihana izy ireo. Manodidina ny 19% ny fahafahana mampiasa aterineto tamin’ny 2024, koa tsy azo heverina fa azon’ny rehetra ampiasaina ny fifandraisana nomerika. Misy fiantraikany amin’ny fahafahana mahazo toerana hihaonana, fitaovana, fitaterana ary hetsika voarindra ny fahasamihafana isam-paritra sy sosialy. Manome hevitra ara-kolontsaina midadasika kokoa momba ny fifamaliana, fifanampiana ary firaisankina ny teny malagasy hoe fihavanana sy firaisankina. Tsy tokony horaisina ho teny mitovy tanteraka amin’ny fisakaizana manokana ireo. Manome tontolo iainana eo an-toerana ho an’ny fiainana andavanandro, fifanakalozana ary fandraisana anjara ny Fokonolona ao anatin’ny Fokontany, saingy tsy fikambanana fisakaizana manokana na mpanelanelana tsy maintsy ampiasaina izy io. Tsy misy manampahefana na sampan-draharaha nasionaly tompon’andraikitra amin’ny fisakaizana manokana, ary tsy ilaina ny fangatahana na porofo raha mifidy namana. Mety hanolotra fahafahana voarindra ny sekoly, Ministeran’ny Tanora sy Fanatanjahantena, distrikan’ny fahasalamana, mpisehatra eo an-toerana, UNICEF na tetikasa iarahana amin’ny mpiara-miombon’antoka. Anisan’ny ohatra ny klioba an-tsitrapon’ny ankizy, groupes d'écoute, espaces de bien-être, Vondrona Tanora Ifotony, Jeunes Pairs Educateurs, hetsika JRC sy OMJ ary fikambanan’ny tanora. Miankina amin’ny tetikasa ireo tolotra ireo fa tsy zo ankapobeny voafaritry ny lalàna. Mety hametra azy ireo ny taona, sekoly, faritra na vondron’olona kendren’ny tetikasa. Amin’ny ankapobeny dia maimaim-poana ny fanabeazana, saingy tsy midika izany fa maimaim-poana ny klioba na hetsika rehetra; miovaova ny vola sy faharetan’ny tetikasa. Tsy mitovy amin’ny fisakaizana manokana ny fikambanana ara-dalàna. Araka ny Ordonnance n°60-133, olona roa farafahakeliny no afaka manangana fikambanana maharitra tsy mitady tombom-barotra momba ny fahalalana na hetsika iombonana. Miankina amin’ny fanambarana sy sata takina ny fahafahany manao asa ara-dalàna. Tsy mamorona zo mandeha ho azy hahazoana vola fikarakarana, hisolo tena, hiditra an-tranon’olona na hahazo fanohanana avy amin’ny andrim-panjakana ny fisakaizana. Tsy mamorona adidy manokana momba ny fisakaizana koa izy, na dia mbola mihatra aza ny fitsipika ankapobeny momba ny sivily, heloka bevava ary fiarovana. Tsy maintsy manaraka ny satan’ny fikambanana sy lalàna mihatra ny mpikambana. Anisan’ny fiarovana araka ny lalàm-panorenana mifandraika amin’ny fisakaizana ny fahalalahana hevitra, fanehoan-kevitra, fifandraisana, fikambanana, fivoriana, fivezivezena, feon’ny fieritreretana sy fivavahana, ary tsiambaratelon’ny taratasy. Mbola iharan’ny zon’ny hafa, filaminam-bahoaka, hasin’ny firenena ary fiarovam-panjakana ireo zo ireo. Matetika tsy misy fomba ofisialy fampihavanana, fanafoanana na fisoratana anarana ho an’ny tsy fifanarahana eo amin’ny mpinamana. Afaka mampihena fifandraisana, miato na mamarana izany tsy ara-pomba ofisialy ny olona. Mila làlana ankapobeny momba ny fiarovana ny ankizy na ara-dalàna hafa ny herisetra, fanararaotana, fandrahonana na fanerena an-tserasera; miatrika kaonty sandoka, fanerena vola ary loza hafa an-tserasera koa ny klioban’ny ankizy. Manan-danja indrindra amin’ny lafiny azo ampiharina ny hetsiky ny tanora satria nilaza ny UNICEF sy INSTAT fa teo amin’ny 50% ny mponina teto Madagasikara no latsaky ny 18 taona ary 25% teo ho eo no 10 ka hatramin’ny 19 taona tamin’ny 2018. Mety mbola hiovaova arakaraka ny taona, fianarana, lahy na vavy, toerana an-tanàn-dehibe na ambanivohitra ary faritra ny fahafahana miditra sy zavatra andrasana. Tsy mitovy amin’ny olom-pantatra, fifandraisana ara-pitiavana ary tokantrano iaraha-monina ny fisakaizana: fanontaniana hafa ny fifandraisana voalohany vetivety, fanoloran-tena ara-pitiavana na fiaraha-monina an-trano.