Nisy olona niteny fiteny aostroneziana tonga teto Madagasikara avy amin’ny faritra midadasika manodidina ny Ranomasimbe Indianina. Nisy fiantraikany tamin’ny mponina sy ny kolontsaina koa ny fifindra-monina sy ny fifanakalozana avy any atsinanan’i Afrika. Nampifandray ny vondrom-piarahamonina amorontsiraka tamin’ny tambajotran’ny Ranomasimbe Indianina ny mpivarotra arabo sy swahili, ka nitondra fifandraisana ara-barotra, fitaomana ara-pivavahana ary fomba vaovao nanorenana tanàna. Nampivelatra rafitra politika samihafa nanerana ny nosy ny vondrom-piarahamonina, anisan’izany ny fanjakan’ny Merina tany amin’ny faritra afovoan-tany sy fanjakana ary fanapahana hafa tany amin’ny faritra amorontsiraka sy atsimo. Nitombo ny fifandraisana tamin’i Eoropa nanomboka tamin’ny taonjato faha-16. Nifehy an’i Madagasikara tamin’ny fanjanahan-tany i Frantsa tamin’ny 1896, taorian’ny fidirana an-keriny ara-tafika sy ny fanafoanana ny fanjakan’ny Merina. Nanova ny fitantanana, ny fananan-tany, ny asa, ny fanabeazana, ny fitaterana ary ny varotra ny fanjanahan-tany, sady niteraka fanoherana sy tsy fitoviana teo amin’ny fahazoana fahefana politika sy ara-toekarena. Nahazo fahaleovantena tamin’i Frantsa i Madagasikara tamin’ny 1960, saingy mbola niatrika ny vokatra ara-panjakana, ara-tsosialy ary ara-toekarena navelan’ny fanjanahan-tany ny fitondrana tatỳ aoriana. Avy amin’ny arkeolojia, ny fandalinana ny fiteny, ny fikarohana momba ny tontolo iainana, ny firaketana an-tsoratra, ny tantara am-bava, ny lovantsofina ara-pivavahana, ny tetiarana mpanjaka ary ny zavatra notehirizin’ny vondrom-piarahamonina sy ny tranombakoka ny porofo ara-tantara. Tsy mitovy foana ny tantara asehon’ireo loharano ireo. Afaka mitahiry ny fomba fijery teo an-toerana tsy hita tao amin’ny firaketana kolonialy ny lovantsofina am-bava, fa ny porofo arkeolojika sy ara-pitenenana kosa afaka manazava ny fifindra-monina sy ny fifandraisana taloha kokoa. Mba hahazoana fitantarana azo itokisana dia ampitahao ny loharano, diniho ny toe-javatra sy ny fetrany, ary avaho ny zava-nitranga voarakitra an-tsoratra amin’ny fandikana natao tatỳ aoriana na ny fampiasana politika ny lasa.
Tantaran’i Madagasikara
Ny tantaran’i Madagasikara dia maneho ny fifaneraseran’ny fitaoman’ny Aostroneziana, Afrikana, Arabo ary Eoropeana. Ny fifindra-monina, ny varotra isam-paritra, ny fanjakana, ny fanjanahan-tany frantsay ary ny fahaleovantena dia namolavola ny fiteny sy ny fiarahamonina ary ny rafitra sy ny kolontsaina teto amin’ilay nosy. Ny firaketana an-tsoratra, ny arkeolojia, ny lovantsofina ary ny vakoka ara-materialy dia manome porofo mifameno, na dia mbola ifandiran’ny mpahay tantara aza ny fivoarana sy ny daty sasany.
VivAVia can make mistakes. Check important information.