Монголын хэвлэл мэдээллийн тогтолцоо нэгдмэл улсын бүтцээр үндэсний хэмжээнд ажилладаг ч Улаанбаатар, аймаг, сум хооронд хүртээмж, орон нутгийн мэдээлэл ялгаатай. Төрийн сүлжээ, орон нутгийн радио, телевиз бүсийн үзэгчдэд үйлчилж болох бөгөөд алслагдсан, хүрэхэд бэрх газрыг нийтийн хүртээмжийн хөтөлбөрт онцгойлон авч үздэг. Олон улсын цахилгаан холбооны байгууллагын мэдээллээр 2024 онд хүн амын 85.1% интернэт ашиглаж, өрхийн 83.4% интернэттэй байсан ч энэ нь бүс бүрт ижил хүртээмжтэйг нотлохгүй. Цахим холболт нь хэрэглэгчийн үйлчилгээ үзүүлэгч, гэрээ, дата зардлаас мөн хамаарна. Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Радио Телевиз буюу МҮОНРТ нь олон нийтийн эрх ашгийг эрхэмлэдэг, Үндэсний зөвлөлөөр хянагддаг, олон ургалч үзэл, хүүхэд, залуучуудад анхаардаг ашгийн бус үндэсний олон нийтийн нэвтрүүлэгч юм. МҮОНРТ радио, телевизээ газрын хүлээн авалт, хиймэл дагуул, кабель, интернэтээр түгээж болно. Монголд арилжааны нэвтрүүлэгч, орон нутгийн олон нийтийн радио, телевизийн боломжит үйлчилгээ мөн бий. Үзэгчид газрын хүлээн авалттай үнэгүй нэвтрүүлэг, олон сувагтай кабель, хиймэл дагуул, төлбөртэй телевиз эсвэл радио, олон нийтийн радио, телевиз хүлээн авч болно. Гадаадын телевиз, радиогийн агуулгыг монгол дуу оруулга эсвэл хадмал орчуулгатай хүргэж болно. Радио, телевизийн нэвтрүүлэг эрхлэхэд тусгай зөвшөөрөл шаардлагатай. Харилцаа холбооны зохицуулах хороо буюу ХХЗХ тусгай зөвшөөрөл, давтамж, зах зээл ба агуулгын хяналт, өмчлөлийн ил тод байдал, өрсөлдөөн, сурталчилгаа, хүүхэд залуучуудтай холбоотой журмыг хариуцна. 2019 онд баталж 2020 оноос хэрэгжүүлсэн Өргөн нэвтрүүлгийн тухай хуулиар тусгай зөвшөөрөл хүсэгч ерөнхийдөө Монгол Улсад бүртгэлтэй хуулийн этгээд байх ёстой. Хуульд заасан нөхцөлд төрийн байгууллага, иргэн, улс төрийн нам ба түүний хараат байгууллага, гадаадын хөрөнгө оруулалттай хуулийн этгээд, шашны байгууллага, удирдлагын 30%-иас дээш нь гадаадын этгээдтэй аж ахуйн нэгжийг хасдаг. Сонгон шалгаруулалт ихэвчлэн нээлттэй өрсөлдөөний хэлбэртэй. Нэвтрүүлгийн тусгай зөвшөөрөл таван жилээс доошгүй хугацаатай; сунгуулах өргөдлийг дуусахаас гурван сарын өмнө өгч, шийдвэрийг арван ажлын өдөрт гаргана. Улсын тэмдэгтийн хураамж төлөх бөгөөд тусгай зөвшөөрөл цуцалсан шийдвэрийг шүүхэд маргаж болно. Нэвтрүүлэгчид 5%-ийн эзэмшлээс эхлэн өмчлөлөө мэдээлж, өөрчлөлтийг 30 хоногийн дотор тайлагнах ёстой. Үндсэн багцад МҮОНРТ болон бусад олон нийтийн үйлчилгээ, үнэгүй сувгийг эхэнд байрлуулна. ХХЗХ-ны журамд монгол хэл дээрх нэвтрүүлэг, үндэсний ба орон нутгийн агуулга, өөрийн бүтээл, хадмал тайлбар, дохионы хэл, хүүхдийн нэвтрүүлэг, боловсролын агуулгыг мөн зохицуулдаг. Нэвтрүүлэгч өөрийн редакцын бодлого, ёс зүйн тогтолцоотой байх, үзэгч, сонсогчийн гомдлыг шийдвэрлэх, нэвтрүүлгийн архивыг хамгийн багадаа 60 хоног хадгалах үүрэгтэй. Олон нийтийн радио, телевизийн үйлчилгээний хураамжийг хуульд заасан бөгөөд хэмжээг Засгийн газар тогтоодог; мэдээллийн хуудаст хэрэглэгчдэд үйлчлэх нэг нийтлэг хэмжээг тогтоогоогүй. Судалсан эрх зүйн хүрээнд Монголд стрийминг үйлчилгээний тусгай үндэсний зохицуулагч, эсвэл OTT-ийн нэг зөвшөөрлийн ангилал тусдаа тогтоогдоогүй. Интернэтээр дамжих видео, аудио болох OTT үйлчилгээнд МҮОНРТ-ийн шууд цахим үйлчилгээ, нэвтрүүлэгчийн вэбсайт, олон улсын стрийминг платформ, нийгмийн платформ багтана. Кабель, хиймэл дагуулын үйлчилгээ үзүүлэгчээр дамжин ч үзэж болно. OTT үйлчилгээ үзүүлэгч гомдол болон агуулгын хязгаарлалтын журамд хамрагдаж болохын зэрэгцээ зохиогчийн эрх, түүнд хамаарах эрхийн лиценз, хувийн мэдээлэл, хүүхэд хамгааллын журам үйлчилнэ. Цахим стриймингийн хэрэглэгчийн нэгдсэн улсын үнэ тогтоогдоогүй; төлбөр үйлчилгээ үзүүлэгч, үйлчилгээ, интернэтийн багцаас хамаарна. Нийгмийн сүлжээ мөн нэгтгэсэн дотоодын платформын тогтолцоогоор зохицуулагддаггүй, хэсэгчилсэн орчинтой. Хууль бус эсвэл хортой цахим материалтай холбоотой гомдлын үед вэбсайт, апп, платформ, интернэт үйлчилгээ үзүүлэгч, OTT үйлчилгээ, бусад дижитал үйлчилгээ үзүүлэгч функциональ гинжин хэлхээ үүсгэж болно. Эрх бүхий байгууллага зөрчлийн тухай мэдээллийг шалгаж, үйлчилгээ үзүүлэгчид агуулга эсвэл хуудас, сайтад хандах эрхийг устгах, хязгаарлах мэдэгдэл хүргүүлж болно. Биелүүлээгүй тохиолдолд black-list.mn-тай холбоотой арга хэмжээг оролцуулан Монгол Улсаас хандах эрхийг хязгаарлаж болно. Энэ журам нь хэрэглэгч хууль ёсны үзэл бодлоо өөрөө цензурдах ёстой гэсэн үг биш. Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хууль үзэл бодлоо илэрхийлэх, үг хэлэх, нийтлэх эрх чөлөөг хамгаалж, төрийн цензурыг хориглодог. Төрийн байгууллага өөрийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл эзэмшиж болохгүй; редакцын хамт олон нийтэлсэн материалынхаа төлөө хариуцлага хүлээнэ. Хэвлэмэл, цахим сэтгүүл зүй ижил сэтгүүл зүйн үүрэг гүйцэтгэж болно. Монголын Хэвлэл мэдээллийн зөвлөл монголын хэвлэл мэдээллийн ёс зүйн зарчмаар хэвлэмэл, цахим, радио, телевизийн сэтгүүл зүйн сайн дурын өөрийн зохицуулалтыг хэрэгжүүлдэг. Зөвлөлд өгөх гомдол сэтгүүл зүйн агуулгатай холбоотой, бичгээр гаргасан, ерөнхийдөө 90-ээс илүү хоногийн өмнө нийтлэгдээгүй материалд хамаарах ёстой; нэргүй болон ерөнхий гомдлыг хүлээн авахгүй. Редакц хариу өгөх боломжтой бөгөөд шийдвэр, статистикийг нийтэд мэдээлдэг. Сэтгүүл зүйн мэдээ үнэн зөв, төвийг сахисан, тэнцвэртэй, хараат бус байх ёстой. Сурталчилгаа, төлбөртэй контент, сурталчлагчийн санхүүжилттэй материалыг тодорхой тэмдэглэнэ. Нэвтрүүлэгч өөрийн эсвэл ашиглах эрхтэй контент хэрэглэх ёстой. 2021 оны Нийтийн мэдээллийн ил тод байдлын тухай хууль хүн бүрд нээлттэй төрийн мэдээллийг цахимаар эсвэл өргөдлөөр хүсэх боломж олгодог бөгөөд хүсэлтийн зорилгоо тайлбарлах шаардлагагүй. Хүсэлт гаргагч мэдээлэл авах хэлбэрээ сонгож, албан ёсны эх сурвалж ашиглах хэрэгтэй. Татгалзсан эсвэл хандалт хүндрүүлсэн тохиолдолд дээд шатны байгууллага, шүүх, Хүний эрхийн Үндэсний Комисст гомдол гаргаж болно. Үндсэн хууль үзэл бодол, үг хэлэх, хэвлэн нийтлэх, тайван жагсаал хийх, мэдээлэл хайх, хүлээн авах эрхийг хуульд нийцсэн хязгаарлалтын хүрээнд хамгаалдаг. Хязгаарлалтад нэр төр, алдар хүнд, хувийн нууц ба хувийн мэдээлэл, үндэсний аюулгүй байдал, нийтийн хэв журам, хүүхдийн аюулгүй байдал, үзэн ядалтын агуулга, садар самуун, хүчирхийлэл, зохиогчийн эрх, төрийн болон албаны нууц хамаарч болно. 2021 оны Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хууль хувийн мэдээлэл цуглуулах, боловсруулах, ашиглах, хамгаалахыг зохицуулдаг. Зөвшөөрөл эсвэл хууль ёсны өөр үндэслэл, зорилгын тайлбар, татгалзлын үр дагавар, цахим хуулбарыг үнэ төлбөргүй авах, засварлах, өөрчлөх, устгуулах, бусдын эрхийг харгалзан боловсруулалтыг зогсоох зэрэг асуудлыг хамарна. 2021 оны Зохиогчийн эрхийн тухай хууль зохиогч болон түүнд хамаарах эрхийг хамгаалдаг тул хэвлэл мэдээлэл ашиглахад ерөнхийдөө хууль ёсны үндэслэл эсвэл лиценз хэрэгтэй. Холбогдох хүүхэд хамгааллын журмаар 18 нас хүрээгүй хүн хүүхэд байна. Хүүхэд хамгааллын тухай шинэчилсэн хууль Монголд байнга эсвэл түр оршин байгаа хүүхдэд үйлчилнэ. Хэвлэл мэдээллийн байгууллага, нэвтрүүлэгч, дижитал үйлчилгээ үзүүлэгч хориотой эсвэл хортой агуулга түгээж болохгүй; хянах, хязгаарлах, хаах шаардлага үүсэж болно. Нэвтрүүлэг цацахаас өмнө насны ангилалтай байх бөгөөд олон сувагтай үйлчилгээ ХХЗХ-ноос мэдэгдэл ирсний дараа насанд хүрэгчдийн тохиргоо, хязгаарлалт эсвэл блоклох боломж олгох ёстой. Интернэт үйлчилгээ үзүүлэгч техникийн хязгаарлалт хэрэглэж болно. Цахим орчинд хүүхдийг урхидах, дээрэлхэх, дарамтлахыг хориглоно. Хүүхдийн нэр төр, алдар хүндэд халдах байдлаар зураг, дуу, дүрс бичлэг нийтлэхэд эцэг эх, асран хамгаалагчийн зөвшөөрөл шаардлагатай. Гомдлыг хүүхдийн эрхийн улсын байцаагч эсвэл цагдаад гаргаж болох бөгөөд ХХЗХ, төв цагдаа, хүүхэд, гэр бүлийн захиргаа мэдэгдэл, хяналтад оролцоно. Насны ангилал тавигдсан нь хязгааргүй үзэх боломжтой гэсэн үг биш. Оролцох асуудлаас хамааран гомдлын суваг өөр байна. Монголын Хэвлэл мэдээллийн зөвлөл хүлээн авах боломжтой сэтгүүл зүйн ёс зүйн гомдлыг; нэвтрүүлэгч өөрийн редакцын гомдлыг; ХХЗХ эсвэл өөр эрх бүхий байгууллага зөвшөөрөлтэй нэвтрүүлэг, цахим хор хөнөөлийн асуудлыг; хүүхдийн эрхийн байцаагч эсвэл цагдаа хүүхэдтэй холбоотой агуулгын зөрчлийг авч үзнэ. Хүний эрхийн Үндэсний Комисс мэдээлэл авах эрх болон хувийн мэдээллийн эрхийн гомдол хүлээн авч болно. МҮОНРТ-ийн Үндэсний зөвлөл, сайн дурын зөвлөлдөх зөвлөл нэмэлт олон нийтийн суваг болдог бол орон нутгийн олон нийтийн радио, телевизийн оролцоо зөвхөн ийм үйлчилгээ байгуулагдсан газарт бий. Бүх журамд гомдол гаргах, мэдээлэл авах зардал ижил гэж үзэж болохгүй.
Монгол дахь хэвлэл мэдээлэл
Монгол дахь хэвлэл мэдээлэлд хэвлэмэл болон цахим сэтгүүл зүй, олон нийтийн ба арилжааны нэвтрүүлэг, стрийминг үйлчилгээ, нийгмийн платформ багтана. Хүртээмж нь газрын хүлээн авалттай үнэгүй суваг, кабель ба хиймэл дагуулын багц, олон нийтийн радио, телевиз, вэбсайт, апп, олон улсын платформоор дамжина. Хэвлэл, нэвтрүүлэг, сэтгүүл зүй, хэвлэл мэдээллийн эрхийн тогтолцоо бүрдсэн боловч стрийминг, нийгмийн сүлжээ, хэрэглэгчийн оролцоо илүү хэсэгчилсэн хэвээр байна.
VivAVia can make mistakes. Check important information.