Banke u Crnoj Gori

Euro je zakonsko sredstvo plaćanja u Crnoj Gori od marta 2002. Centralna banka Crne Gore (CBCG) izdaje dozvole i nadzire banke, nadgleda platne usluge, prati kontrole protiv pranja novca i finansiranja terorizma i upravlja sanacijom banaka. Ne izdaje crnogorsku valutu niti utvrđuje nezavisnu nacionalnu politiku deviznog kursa ili referentne kamatne stope. Licencirane banke koje posluju u Crnoj Gori uključuju Crnogorsku komercijalnu banku, dio OTP grupe, Hipotekarnu banku, Prvu banku, Erste Bank, NLB Banku, Addiko Bank, Universal Capital Bank, Lovćen banku, Zapad banku, ZIRAAT Bank i Adriatic Bank. Pravila banke, pristup računima, dostupnost usluga, limiti transakcija i naknade razlikuju se među ustanovama, pa praktične troškove određuju važeći tarifnik i uslovi računa banke. Platni račun može omogućiti uplate, podizanje gotovine, plaćanja debitnom karticom, kupovinu na internetu, transfere, trajne naloge i direktna zaduženja. Potrošači sa zakonitim boravkom u Crnoj Gori uglavnom imaju pravo na osnovni platni račun, uključujući osobe bez stalne adrese i određene osobe čija su dokumenta boravka nepotpuna jer je udaljenje pravno ili praktično spriječeno. Opšte pravo nerezidenata na račun nije utvrđeno dostupnim informacijama; banke primjenjuju svoja pravila identifikacije klijenata i interne politike. Osnovni račun ne obuhvata dozvoljeni minus. Pokriva otvaranje, vođenje i zatvaranje računa, gotovinske uplate i podizanje na dostupnim šalterima ili bankomatima, platnu karticu s mogućnošću onlajn upotrebe te transfere i trajne naloge putem dostupnih kanala. Transakcije moraju biti dostupne bez vještačkog ograničenja njihovog broja pod istim uslovima. Osobe koje primaju minimalnu zaradu, određene minimalne ili propisane penzije, dječji dodatak, materijalno obezbjeđenje, podršku zbog ličnog invaliditeta, dodatak za njegu i pomoć ili naknadu za nezaposlenost mogu besplatno koristiti određene usluge osnovnog računa. To uključuje otvaranje, vođenje i zatvaranje računa, gotovinske uplate i podizanje i prvih deset domaćih plaćanja svakog mjeseca. Za druge usluge banka može naplatiti najviše 70% svoje uobičajene naknade za istu uslugu. Međubankarska platna infrastruktura Crne Gore koristi sistem CBCG-a. RTGS pojedinačno i u realnom vremenu poravnava odgovarajuće transfere, dok DNS kliringom obrađuje grupu plaćanja. Onlajn sistem kliringa RTS/X, koji radi od 26. maja 2025, obrađuje plaćanja do 1.000 EUR gotovo odmah tokom radnih dana, u okviru radnog vremena koje traje do 20:00. Crna Gora koristi SEPA plaćanja od 7. oktobra 2025. SEPA je evropsko područje standardizovanih transfera u eurima između učesnica. Za fizička lica prva dnevna uplata do 200 EUR ima maksimalnu naknadu od 0,02 EUR. Elektronski transferi do 20.000 EUR mogu koštati najviše 1,99 EUR, a veći najviše 25 EUR; odgovarajući maksimumi za transfere na šalteru su 3,99 EUR i 50 EUR. Prilivi do 20.000 EUR mogu koštati najviše 1,99 EUR, a veći najviše 25 EUR. Usluga trenutnog plaćanja TIPS Clone radi od 20. jula 2026. Omogućava domaća plaćanja između osoba i plaćanja firmama do 3.000 EUR u bilo koje vrijeme, uključujući vikende i državne praznike, a poravnanje obično traje nekoliko sekundi. Transferi putem mobilnog ili elektronskog bankarstva imaju maksimalnu naknadu od 0,05 EUR za poslato ili primljeno plaćanje. Državni platni računi trenutno nijesu obuhvaćeni trenutnim plaćanjima, a potreban je kanal banke. Uopšteno se ne može očekivati automatski opoziv izvršenog trenutnog plaćanja. Fond za zaštitu depozita Crne Gore (FZDCG) štiti podobne depozite kod svake licencirane kreditne institucije. Zaštita obuhvata fizička i pravna lica, rezidente i nerezidente, te tekuće, žiro i štedne depozite, uz zakonska isključenja. Limit iznosi 50.000 EUR po deponentu u svakoj kreditnoj instituciji do pristupanja EU, a nakon pristupanja EU iznosi 100.000 EUR prema važećem zakonu. U obračun se sabiraju stanja i oduzimaju dospjeli dugovi prema banci. Naknada se isplaćuje u eurima i počinje u roku od najviše sedam radnih dana. Deponent ne plaća posebnu premiju; banke finansiraju zaštitu svojim doprinosima. Platne institucije i institucije za elektronski novac automatski ne uživaju istu zaštitu kao bankarski depoziti. Banke pružaju mobilno i elektronsko bankarstvo pod uslovima koji zavise od institucije. Pravila platnog sistema Crne Gore usklađena su s okvirom EU PSD2 i omogućavaju usluge informacija o platnom računu i iniciranja plaćanja. CBCG vodi registre platnih institucija, institucija za elektronski novac i njihovih zastupnika. Banke identifikuju klijente i stvarne vlasnike i prate transakcije prema pravilima protiv pranja novca. Neočekivane poruke koje tvrde da dolaze od CBCG-a ili Western Uniona, uključujući lažne ponude nagrada ili poklona, mogu biti pokušaji fišinga. Ne otvarajte njihove linkove, ne instalirajte aplikacije i ne šaljite bankovne podatke preko neočekivane poruke; koristite zvanični kanal banke ili CBCG-a. Pritužba obično počinje pisanim obraćanjem banci. Banka treba da odgovori odmah ili u roku do osam dana za povredu zakona o potrošačkim kreditima, odnosno u roku do 15 dana za pritužbu u vezi s ugovornim obavezama. Ako odgovor ne riješi problem, klijent se može obratiti CBCG-u putem adrese zastita.potrosaca@cbcg.me ili Centru za informisanje i podršku potrošačima, a dostupno je i alternativno rješavanje sporova pred Arbitražnim odborom Privredne komore. Klijent može ovlastiti novu banku da prenese izabrane platne usluge sa starog računa. CBCG objavljuje standardizovane informacije o naknadama, dok banka na veb-sajtu i u poslovnici daje primjenjive uslove računa i tarifnik.