Mali i Zi ndërthur ekosisteme bregdetare, liqenore, lumore, karstike dhe alpine në një territor të vogël. Zona të rëndësishme natyrore përfshijnë Skadarsko jezero, Ulcinj Salina, Tivat Solila, Kanionin e Lumit Tara, Durmitorin, Biogradska Gorën, Lovćenin dhe Prokletijen. Parku Kombëtar Durmitor dhe Kanioni i Lumit Tara përbëjnë një vend të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, ndërsa Pellgu i Lumit Tara është gjithashtu rezervat biosfere i UNESCO-s. Rajoni Natyror dhe Kulturor-Historik i Kotorrit ka status UNESCO-je që përfshin mjedisin e tij natyror. Skadarsko jezero, Ulcinj Salina dhe Tivat Solila janë ligatina Ramsar. Pesë parqet kombëtare janë Durmitor, Biogradska gora, Lovćen, Skadarsko jezero dhe Prokletije. Kategoritë e tjera ligjore përfshijnë rezervate të rrepta dhe të posaçme natyrore, parqe natyrore, monumente natyrore dhe habitate ose peizazhe të mbrojtura. Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit ofron të dhënat zyrtare gjeohapësinore për zonat e mbrojtura, ndërsa Ministria e Ekologjisë, Zhvillimit të Qëndrueshëm dhe Zhvillimit të Rajonit Verior, Drejtoria për Natyrën dhe Zonat e Mbrojtura, administruesit e parqeve kombëtare, komunat dhe shërbimet inspektuese ndajnë përgjegjësitë. Planet e menaxhimit për pesë parqet kombëtare mbulojnë vitet 2026–2030. Mali i Zi mbron habitate dhe specie me vlera të larta endemike dhe relikte. Shembuj të rëndësishëm janë arinjtë e murrmë, ujqërit, rrëqebujt, dhitë e egra, lakuriqët e natës, pelikani kaçurrel, karabataku i vogël, vidrat dhe troftat vendase. Mbrojtja, sezonet dhe kuotat e sakta varen nga specia dhe vendndodhja. Kapja, mbajtja, transportimi ose tregtimi i faunës së mbrojtur kërkon lejen e autoritetit përkatës. Në zona të përshtatshme mund të bëhen ecje, alpinizëm, ngjitje, kanioning, rafting, kajak, shëtitje me varkë, vëzhgim zogjsh, peshkim sportiv, not dhe ski. Qendrat për vizitorë, shtigjet dhe programet edukative ofrohen nga administruesit e parqeve kombëtare dhe institucionet partnere. Tarifat për hyrje, peshkim, lundrim, rafting, filmim dhe përdorim tregtar ndryshojnë sipas parkut, veprimtarisë dhe sezonit; fëmijët deri në 15 vjeç shpesh përjashtohen dhe mund të ketë ulje për grupe. Kontrolloni tarifën aktuale, mbylljet, motin, nivelin e ujit dhe njoftimet për zjarre para vizitës. Pylltaria, gjuetia, peshkimi, bujqësia, kullotja, projektet ujore dhe energjetike, ndërtimi, guroret dhe turizmi duhet t’i ndjekin rregullat përkatëse të mbrojtjes. Projektet që mund të ndikojnë habitatet, faunën ose zonat e mbrojtura mund të kërkojnë vlerësim të ndikimit në mjedis, vlerësim strategjik mjedisor, vlerësim të pranueshmërisë ose miratim tjetër kompetent dhe procedurë publike. Zjarret pyjore, thatësira, të nxehtit, përmbytjet, vërshimet e menjëhershme, rrëshqitjet e dheut, rënia e shkëmbinjve, ortekët dhe erozioni bregdetar ndikojnë në qasje dhe ekosisteme. Planifikimi aktual për përshtatjen ndaj klimës mbulon vitet 2025–2035, me plan veprimi për 2025–2027. Konfliktet lidhen me ndërtimin e paplanifikuar, shndërrimin e ligatinave, presionin turistik, hidroenergjinë, guroret, gjuetinë e paligjshme, ndotjen, mbeturinat, ujërat e zeza dhe speciet invazive.
Natyra në Mal të Zi
Natyra në Mal të Zi përfshin bregdetin e Adriatikut dhe Boka Kotorskën, peizazhet karstike, shpellat, ligatinat, lumenjtë, kanionet, pyjet dhe zonat e larta malore. Pesë parqe kombëtare, habitatet e mbrojtura, rezervatet natyrore dhe zona të tjera të mbrojtura ruajnë speciet dhe ekosistemet, duke lejuar njëkohësisht rekreacion dhe përdorim të rregulluar të burimeve. Qasja, ndërtimi, peshkimi, gjuetia, mbledhja dhe veprimtaritë tregtare varen nga kategoria e mbrojtjes, zonimi, lejet dhe planet e menaxhimit.
VivAVia can make mistakes. Check important information.