మయన్మార్‌లో విపత్తులు

అనేక ప్రమాదాలకు మయన్మార్ ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా గురయ్యే దేశాల్లో ఒకటి. అయేయార్వాడీ, మోన్, రఖైన్, తానింతారి తీరాల్లో తుపానులు, తుఫాను అలలు ముఖ్యంగా ప్రమాదకరం. ప్రధాన తుపాను కాలాలు సుమారు ఏప్రిల్–మే, అక్టోబర్–నవంబర్. అయేయార్వాడీ, బాగో, సాగైంగ్, చిన్, కయిన్, రఖైన్, తానింతారి సహా ప్రాంతాలను రుతుపవన, ఆకస్మిక వరదలు ప్రభావితం చేస్తాయి. పర్వత ప్రాంతాల్లో కొండచరియలు; పొడి మండలంలో కరువు, కరువు-వరద కలిపిన ఒత్తిడి ఉంటుంది. మండలే, యాంగోన్ సహా మధ్య పట్టణ ప్రాంతాల భూకంప మండలంలో ప్రమాదం అధికం. అగ్ని, పారిశ్రామిక ప్రమాదాలు, సునామీలు, వేడిగాలులు అదనపు అత్యవసర పరిస్థితులు సృష్టించగలవు. విపత్తులు భారీ నష్టాలు కలిగించాయి. 2002 నుంచి మయన్మార్‌లో విపత్తుల వల్ల 13 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలు ప్రభావితమయ్యారు. 2008 నర్గిస్ తుపాను సుమారు 140,000 మందిని చంపి, దాదాపు 800,000 మందిని నిరాశ్రయులను చేసింది. 2015 కోమెన్ తుపాను 14లో 12 ప్రాంతాలు, రాష్ట్రాల్లో 9 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలను ప్రభావితం చేసి, 172 మందిని చంపి, సుమారు 1.7 మిలియన్లను తాత్కాలికంగా నిరాశ్రయులను చేసింది. మే 2023 మొఖా తుపాను 3 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలను ప్రభావితం చేసి, గంటకు 305 కిలోమీటర్ల వరకు గాలి వేగాలు సృష్టించింది. సెప్టెంబర్ 2024 యాగి సంబంధిత తీవ్రమైన వరదలు తొమ్మిది రాష్ట్రాలు, ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేశాయి. 28 మార్చి 2025 భూకంపం విపత్తు అనేక వ్యవస్థలను ఎంత వేగంగా ప్రభావితం చేయగలదో చూపింది. మండలే, సాగైంగ్, బాగో, నై పీ తా, మగ్వేలో 17 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలు ప్రభావితమయ్యారు; సుమారు 9 మిలియన్లకు తీవ్రమైన ప్రభావం కలిగింది. భౌతిక ఆస్తులకు ప్రత్యక్ష నష్టం సుమారు US$11 బిలియన్లు, స్థూల దేశీయోత్పత్తిలో దాదాపు 14%గా అంచనా. ఇళ్లు, పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, రహదారులు, సేవా వ్యవస్థలు, మత స్థలాలు దెబ్బతిన్నాయి. అనంతర ప్రకంపనలు, సమాచార అంతరాయాలు అంచనా, సహాయాన్ని కష్టతరం చేశాయి; పునరుద్ధరణ నెలలు, సంవత్సరాలు కొనసాగింది. విపత్తు నిర్వహణ శాఖ (DDM) సామాజిక సంక్షేమం, సహాయ, పునరావాస మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో జాతీయ విపత్తు నిర్వహణకు నాయకత్వం వహిస్తుంది. జాతీయ ప్రకృతి విపత్తు నిర్వహణ కమిటీ, ప్రాంతీయ, రాష్ట్ర సంస్థలు, జిల్లా, టౌన్‌షిప్, వార్డు, గ్రామ-ప్రాంత సంస్థలు స్థానిక చర్యలకు మద్దతిస్తాయి. మయన్మార్ పోలీసు దళం, అగ్నిమాపక దళం, మయన్మార్ రెడ్ క్రాస్, పౌర సమాజం, NGOలు, ఐరాస సంస్థలు, ఇతర మానవతా భాగస్వాములు సహాయపడవచ్చు. 2025 భూకంపం తర్వాత ఆసియాన్, AHA Centre, DDM నేతృత్వంలోని అంచనా, సహాయ రవాణాకు మద్దతిచ్చాయి. Natural Disaster Management Law 2013, 2015 నియమాలు, Myanmar Action Plan on Disaster Risk Reduction, National Earthquake Preparedness and Response Plan, DDM మార్గదర్శకాలు ప్రమాద తగ్గింపు, ముందస్తు హెచ్చరిక, శోధన-రక్షణ, తరలింపు, తాత్కాలిక ఆశ్రయం, సహాయం, పునరావాసం, పునర్నిర్మాణ బాధ్యతలను నిర్దేశిస్తాయి. వాతావరణ, జలశాస్త్ర శాఖ (DMH) రోజువారీ, పది రోజుల, రైతులಿಗಾಗಿ, මාසික, ප්‍රාදේශීය පුරෝකථන පළ කරයි. తుపానులు, వరదలు, భూకంపాలు, సునామీలు, వర్షపాతం, నీటి మట్టాల సమాచారం, Flash Flood Guidance అందిస్తుంది. Himawari-8 ఉపగ్రహ సమాచారం, వాతావరణ రాడార్ వాడుతుంది. ప్రజా వాతావరణ సమాచారం 067-411252, 01-667766 ఫోన్ నంబర్లలోనూ లభిస్తుంది. UNDP SEAD Agro-Advisory Viber సేవ వ్యవసాయ వినియోగదారులకు అదనపు సమాచారం అందిస్తుంది. కవరేజ్ సమానంగా లేదు; టెలికమ్యూనికేషన్ వైఫల్యాలు హెచ్చరికలను ఆలస్యం చేయవచ్చు. సిద్ధత చర్యల్లో స్థానిక ప్రమాద అంచనాలు, ప్రజా అవగాహన, సాధనాలు, శోధన-రక్షణ శిక్షణ, సమాజ స్వచ్ఛందులు, ఆహార, సహాయ నిల్వలు, తుపాను ఆశ్రయాలు, ఎత్తైన సురక్షిత ప్రదేశాలు, తీర కట్టలు, మాంగ్రూవ్ సంరక్షణ ఉన్నాయి. ఆరోగ్యం, విద్య, సామాజిక సేవాదారులు రంగ ప్రణాళికలు ఉంచవచ్చు. ప్రాంతాలు, అందుబాటులో ఉన్న, దూర, ఘర్షణ ప్రభావిత ప్రాంతాల మధ్య ఈ చర్యల లభ్యత, నాణ్యత గణనీయంగా మారతాయి. అత్యవసర సమయంలో స్థానిక అధికారులు ప్రమాదాలను పర్యవేక్షించడం, అత్యవసర నిర్వహణ కేంద్రాలు తెరవడం, నష్టం, నష్టభార సమాచారం సేకరించడం, శోధన-రక్షణ, తరలింపు, తాత్కాలిక ఆశ్రయం, ఆహార, ఆహారేతర వస్తువుల పంపిణీ నిర్వహించవచ్చు. మొబైల్ ఆరోగ్య సేవలు, తాత్కాలిక క్లినిక్‌లు ప్రభావిత సమాజాలకు తోడ్పడవచ్చు. ప్రమాదకర ప్రాంతాలు లేదా భవనాల నుంచి వెళ్లాలని అధికారులు ఆదేశించవచ్చు; తరలింపు, పశువులు లేదా ఆస్తుల తరలింపుపై ముందస్తు హెచ్చరికలు ఇవ్వాలని చట్టం పేర్కొంటుంది. ఆశ్రయాలు, రవాణా, నమోదు, తరలింపు సూచనలు సంఘటన, ప్రాంతంపై ఆధారపడి ఉంటాయి. దేశవ్యాప్త అన్ని-ప్రమాదాల తరలింపు పటం లేదా ఒకే ప్రవేశ మార్గం హామీగా ఉన్నట్లు ఆధారం లేదు. సహాయంలో ఆహారం, ఆహారేతర వస్తువులు, తార్పాలిన్‌లు, పరిశుభ్రత కిట్లు, పనిముట్లు, తాత్కాలిక ఆశ్రయం, నీరు, పారిశుధ్య సేవలు, జీవనోపాధి లేదా పునరుద్ధరణ సహాయం ఉండవచ్చు. పంపిణీ సాధారణంగా సంఘటన, కార్యక్రమం, నిధులు, భౌతిక ప్రవేశంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. నిర్ణీత మొత్తం లేదా ప్రామాణిక గడువుతో దేశవ్యాప్త సార్వత్రిక విపత్తు చెల్లింపు ఉన్నట్లు ఆధారం లేదు. అత్యవసర స్పందనకు సాధారణంగా రాష్ట్ర, దాత, మానవతా కార్యక్రమాల నిధులు వస్తాయి; రవాణా, ఆశ్రయం, ఆహారం, సమాచార, పునర్నిర్మాణ వ్యక్తిగత ఖర్చులు ప్రాంతం, పరిస్థితిని బట్టి మారుతాయి. పునరుద్ధరణ సాధారణంగా నష్టం అంచనా నుంచి సహాయం, తాత్కాలిక ఆశ్రయం, ప్రతిఘటనగల పునర్నిర్మాణం వైపు సాగుతుంది. గృహాలు, తాగునీరు, రవాణా, విద్యుత్, సమాచార, పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, వ్యవసాయం, జీవనోపాధులను పునరుద్ధరించాల్సి రావచ్చు. విపత్తు నిర్వహణ చట్టం విపత్తును తట్టుకునే పునర్నిర్మాణం, బలహీన వర్గాలకు ప్రాధాన్యం కోరుతుంది. UN-Habitat స్థానిక ఇంజినీర్లకు, Earthquake Technical Offices ద్వారా 25,000కు పైగా భవన అంచనాలకు మద్దతిచ్చింది. దూర, ఘర్షణ ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో ప్రవేశ అడ్డంకులు, నిరాశ్రయత, మౌలిక సదుపాయాల నష్టం, నిధుల కొరత అధికంగా ఉండవచ్చు. చట్టం శిశువులు, వృద్ధులు, వైకల్యం ఉన్నవారు, మహిళలు, గర్భిణీ లేదా పాలిచ్చే మహిళలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. 2025 భూకంప ప్రభావిత వైకల్యం ఉన్నవారి కుటుంబాల్లో 61% విద్యుత్ కోల్పోయాయి, 54% ఇళ్లు దెబ్బతిన్నాయి లేదా నాశనమయ్యాయి, సుమారు 48%కు సురక్షిత తాగునీరు లేదు. విపత్తు ప్రమాద తగ్గింపు చర్యల వల్ల జరిగిన ప్రత్యక్ష వ్యక్తిగత ఆస్తి నష్టం సంబంధిత చట్ట నిబంధనల ప్రకారం పరిహారానికి అర్హం కావచ్చు. దిగుమతి ఆహారం, సహాయ లేదా పునరావాస సామగ్రికి చట్టం కింద పన్ను మినహాయింపు ఉంది. ప్రభావిత లేదా పరిమిత భవనం/ప్రాంతంలో అనధికార ప్రవేశం లేదా అధికారిక ఆదేశాల ఉల్లంఘనకు ఒక సంవత్సరం వరకు జైలు, జరిమానా లేదా రెండూ విధించవచ్చు; ప్రస్తుత స్థానిక అమలు పరిశోధనలో ధృవీకరించబడలేదు.