మయన్మార్‌లో ఎన్నికలు

మయన్మార్‌లో ఎన్నికలను యూనియన్‌ ఎన్నికల కమిషన్‌ (UEC) నిర్వహించి పర్యవేక్షిస్తుంది. ప్రాంతీయ, జిల్లా, టౌన్‌షిప్‌, వార్డు, గ్రామ సమూహ స్థాయి ఎన్నికల ఉపకమిషన్లు ఓటరు జాబితాలు, పోలింగ్‌ ఏర్పాట్లు, ఫలిత పత్రాలను సిద్ధం చేస్తాయి. చట్టపరమైన చట్రంలో 2008 రాజ్యాంగం, మూడు హ్లుట్టావ్‌ ఎన్నికల చట్టాలు, UEC చట్టం, రాజకీయ పార్టీల నమోదు చట్టం ఉన్నాయి. మయన్మార్‌ యూనియన్‌ శాసనసభ పైడౌంగ్సు హ్లుట్టావ్‌కు రెండు సభలు ఉన్నాయి. పీథు హ్లుట్టావ్‌లో అత్యధిక ఓట్లు పొందిన అభ్యర్థి గెలిచే విధానం ఉపయోగిస్తారు; అంటే నియోజకవర్గంలో ఎక్కువ ఓట్లు పొందిన అభ్యర్థి గెలుస్తారు. అమ్యోథా హ్లుట்டாவ్‌, ప్రాంత లేదా రాష్ట్ర హ్లுட்டாவ్‌లు నియోజకవర్గ స్థానాలు, దామాషా ప్రాతినిధ్య పార్టీ జాబితాలను కలిపిన మిశ్రమ విధానం ఉపయోగిస్తాయి. 2025/26 రూపకల్పనలో 330 పీథు స్థానాలు, 84 అమ్యోథా నియోజకవర్గ స్థానాలు, 26 అమ్యోథా పార్టీ జాబితా స్థానాలు, 322 ప్రాంత లేదా రాష్ట్ర నియోజకవర్గ స్థానాలు, 42 ప్రాంత లేదా రాష్ట్ర పార్టీ జాబితా స్థానాలు, 29 జాతి వ్యవహారాల నియోజకవర్గాలు పోటీలో ఉన్నాయి. రాజ్యాంగం పీథు హ్లుట్టావ్‌లో గరిష్ఠంగా 110, అమ్యోథా హ్లుట్టావ్‌లో 56 తత్మదా ప్రతినిధులకు నామినేషన్‌ అవకాశమిస్తుంది; యూనియన్‌ స్థాయిలో ఇది 25 శాతం సైనిక వాటా అవుతుంది. రాష్ట్రపతిని ఓటర్లు నేరుగా ఎన్నుకోరు. రాష్ట్రపతి ఎన్నికల కళాశాలలోని మూడు సమూహాలు ఒక్కొక్క ఉపరాష్ట్రపతిని నామినేట్‌ చేస్తాయి; సంయుక్త పైడౌంగ్సు హ్లుట్టావ్‌ వారిలో ఒకరిని రాష్ట్రపతిగా ఎన్నుకుంటుంది. రాష్ట్రపతి పదవీకాలం ఐదు సంవత్సరాలు. ఈ ప్రక్రియ 2025/26 పార్లమెంటరీ ఎన్నిక తర్వాత జరిగింది; 2026 ఏప్రిల్‌ 3న మిన్‌ ఆంగ్‌ హ్లైంగ్‌ రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికయ్యారు; U Nyo Saw, Daw Nan Ni Ni Aye ఇతర ఉపరాష్ట్రపతులుగా ఎన్నికయ్యారు. ఓటరుకు సాధారణంగా కనీసం 18 ఏళ్లు ఉండాలి, మయన్మార్‌ పౌరసత్వం లేదా చట్టబద్ధంగా గుర్తించిన మరో ఓటు హోదా ఉండాలి, సంబంధిత ఓటరు జాబితాలో పేరు ఉండాలి. మతపరమైన క్రమశిక్షణలో ఉన్నవారు, ఖైదీలు, நீதிமன்றத்தால் மனநிலை பாதிக்கப்பட்டவர்கள் என கண்டறியப்பட்டவர்கள், கடனிலிருந்து மீளாத திவாலானவர்கள் உள்ளிட்ட பிரிவினருக்கு சட்டம் வாக்களிக்கத் தடை விதிக்கிறது. நடைமுறையில், 2025 தேர்தல் செயல்முறைக்கு தேசிய அடையாள அட்டையும் வாக்காளர் பட்டியலில் சேர்க்கையும் தேவைப்பட்டன. மூன்று வெளியீடு மற்றும் ஆய்வு சுற்றுகளில் வாக்காளர்கள் பெயர், அடையாள விவரம், தொகுதியைச் சரிபார்க்கலாம். பட்டியலில் சேர்க்க Form 3, பதிவுக்கு எதிர்ப்புத் தெரிவிக்க அல்லது பெயரை நீக்கக் கோர Form 4, தனிப்பட்ட தகவலைத் திருத்த Form 4-C பயன்படுத்தலாம். பொறுப்பான துணைக் குழுவிடமிருந்து இந்தப் படிவங்கள் இலவசமாகக் கிடைத்தன. பதிவு செய்யப்பட்ட நகராட்சிக்கு வெளியே இருக்கும் வாக்காளர் தகுதியான சூழ்நிலைகளில் Form 15 பயன்படுத்தலாம். தற்காலிக இடம்பெயர்வு, மாணவர்கள், பயிற்சியாளர்கள், காவலில் உள்ளவர்கள், மருத்துவமனை நோயாளிகள், முதியோர் அல்லது தீவிர நோயாளிகள், பிரசவம், சில சேவைப் பணியாளர்கள் உள்ளிட்ட பிரிவுகளுக்கான ஏற்பாடுகள் இருந்தன. வெளிநாட்டிலிருந்து வாக்களிக்க அரசாங்க அனுமதி, முன்கூட்டிய சான்றிதழ் தேவைப்பட்டது. மயன்மார் தூதரகங்கள், நிரந்தரத் தூதரகங்கள், துணைத் தூதரகங்கள் மூலம் வெளிநாட்டு வாக்குப்பதிவு செய்தது; 2025-இல் 50 தூதரகப் பணியிடங்களில் வாக்களிக்க முடிந்தது. 2025/26 தேர்தல் மூன்று அறிவிக்கப்பட்ட கட்டங்களாக நடைபெற்றது: 2025 டிசம்பர் 28 அன்று 102 நகராட்சிகளில், 2026 ஜனவரி 11 அன்று 100 நகராட்சிகளில், 2026 ஜனவரி 25 அன்று 61 நகராட்சிகளில். தேர்தல் நடைபெற்ற 330-இல் 263 நகராட்சிகளில் இறுதி வாக்குப்பதிவு நடந்ததாக UEC தெரிவித்தது; இதில் 263 பீத்தூ, 99 அம்யோத்தா, 297 பிராந்திய அல்லது மாநில, 29 இன விவகார தொகுதிகள் இருந்தன. மீதமுள்ள பகுதிகள் பின்னர் இடைத்தேர்தல் அல்லது பிற நடைமுறைகளுக்காக விடப்பட்டன. உள்ளூர் ஏற்பாடுகளுக்கு உட்பட்டு வாக்குச்சாவடிகள் பொதுவாக 6:00 மணியிலிருந்து திறந்தன. வாக்காளர் பட்டியலுடன் ஒப்பிட்டு அடையாளம் சரிபார்க்கப்பட்டது; 2025-இல் மயன்மார் மின்னணு வாக்குப்பதிவு இயந்திரங்கள் (MEVMs) பயன்படுத்தப்பட்டன. வாக்கின் ரகசியம் முறையான விதி; ஆனால் வாக்குச்சாவடி அணுகல், நடமாட்டம், ஊடகம், தகவல் ஆகியவை உள்ளூர் பாதுகாப்பு நிலைகளால் பெரிதும் பாதிக்கப்பட்டன. வாக்குப்பதிவு முடிந்ததும், நிலைய அதிகாரிகள் வாக்குகளை எண்ணி, இயந்திர முடிவுகளையும் முன்கூட்டிய வாக்குகளையும் ஒருங்கிணைத்தனர். அறிவிக்கப்பட்ட நடைமுறைகளின்படி வேட்பாளர், கட்சி முகவர்கள், சாட்சிகள், பொதுமக்கள் இருக்கலாம். துணைக் குழுக்களும் UEC-யும் முடிவுகள், செல்லுபடியாகும் வாக்கு மொத்தங்கள், சதவீதங்கள், தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட பிரதிநிதிகளை வெளியிட்டன. தேர்தல் தீர்ப்பாயங்கள் ஆட்சேபனைகளை விசாரித்தன; தனது முடிவுகளும் தீர்ப்பாய திருத்தங்களும் அதன் சட்டக் கட்டமைப்பின் கீழ் இறுதியானவை என UEC கூறியது. காலியாக உள்ள அல்லது ஒத்திவைக்கப்பட்ட இடங்களுக்கு இடைத்தேர்தல் அல்லது மாற்று நடைமுறைகள் வரலாம். குறைந்தது அசல் வாக்காளர்களில் 1% பேர் மனு அளித்தால் திரும்பப் பெறும் நடைமுறைக்கும் அரசியலமைப்பு, UEC கட்டமைப்பு வழிவகுக்கிறது. தேர்தல் நடத்தப்பட்ட 263 நகராட்சிகளில் 24.22 மில்லியன் தகுதியான வாக்காளர்கள், 13.14 மில்லியனுக்கும் அதிகமான வாக்குகள், 54.22%-ஐத் தாண்டிய வாக்குப்பதிவு இருந்ததாக UEC, அரசு தெரிவித்தன; தேர்தலை சுதந்திரமானது, நியாயமானது, நம்பகமானது என விவரித்தன. ஆயுத மோதல், முக்கிய கட்சிகள், வேட்பாளர்கள் விலக்கப்படுதல், கண்காணிப்பு, நடமாட்டம், கருத்து, தகவல் கட்டுப்பாடுகள், இடம்பெயர்ந்தோர் மற்றும் சிறுபான்மையினர் விலக்கப்படுதல் ஆகியவை தேர்தலின் நம்பகத்தன்மை, சுதந்திரத்தை பாதித்ததாக ஐ.நா., OHCHR அறிக்கைகள் குறிப்பிட்டன. ஐக்கிய நாடுகள் தேர்தலை ஆதரிக்கவோ கண்காணிக்கவோ இல்லை. தேர்தல் தொடர்பான விமர்சனம் அல்லது தடை செய்ததற்காக 20 ஆண்டுகள் வரை அல்லது மரண தண்டனை வரை குற்றவியல் தண்டனைகள் இருந்ததாக மயன்மாருக்கான சர்வதேச சுயாதீன பொறிமுறையும் தெரிவித்தது. ஆகவே மயன்மாரில் முறையான தேர்தல் கட்டமைப்பு உள்ளது; ஆனால் உண்மையான பங்கேற்பும் முடிவுகளின் சட்டப்பூர்வத் தன்மையும் நாடு முழுவதும் சமமின்றி, சர்ச்சைக்குரியதாகவே உள்ளன.