ميانمار ۾ خاندان

ميانمار ۾ روزاني سار سنڀال جو گهڻو بار والدين، مائٽ ۽ پاڙيسري کڻن ٿا. ٻارن لاءِ عام طور خاندان اندر سنڀال کي ترجيح ڏني وڃي ٿي، جڏهن ته اداري اندر سنڀال وڌيڪ چونڊيل حالتن ۾ ٿئي ٿي. سماجي ڀلائي کاتو ۽ ان جا ساٿي ٻارن جي تحفظ جا ڪيس سنڀالڻ، قانوني مدد، ذهني صحت ۽ نفسياتي-سماجي سهائتا، خاندان ڳولڻ ۽ ٻيهر ملائڻ، پاليندڙ خاندان، مائٽيءَ ۾ سنڀال، ٻارن لاءِ محفوظ جايون ۽ عورتن توڙي ڇوڪرين لاءِ محفوظ هنڌ مهيا ڪري سگهن ٿا. جتي سرڪاري خدمتون موجود نه آهن، اتي مقامي اين جي اوز، برادريءَ جا گروپ، مذهبي ادارا ۽ انساني همدرديءَ واريون تنظيمون خال ڀرين ٿيون. شادي، طلاق، ٻارن جي سنڀال جا حق، گود وٺڻ، وراثت ۽ ملڪيت جي ورهاست لاءِ هڪ ئي قومي قانوني رستو ناهي. حالتن موجب مذهبي ضابطا، ميانمار جو رواجي قانون، ڌمٿت ۽ نافذ ڪيل قانون لاڳاپيل ٿي سگهن ٿا. سپريم ڪورٽ خانداني قانون جي ڪيترن معاملن ۾ ڌمٿت جو حوالو ڏنو آهي، پر مخصوص ڪيس لاءِ ڪنهن اهل مقامي قانوني سروس کان صلاح ضروري آهي، ڇاڪاڻ ته لاڳو ضابطا ۽ عدالتن تائين پهچ مختلف ٿي سگهي ٿي. خانداني مدد مخصوص ماڻهن لاءِ هوندي آهي، عام حق طور نه. سماجي ڀلائي کاتي جي ماءُ ۽ ٻار جي نقد مدد، شامل پروگرامن ۾ اهل حامله يا ٻار کي کير پياريندڙ عورتن ۽ ٻن سالن کان گهٽ عمر وارن ٻارن جي مائرن يا سنڀاليندڙن جي مدد ڪري ٿي. ٻارن جي معذوريءَ جا فائدا پروگرام جي ضابطن موجب ٻن کان ارڙهن سالن جي ٻارن لاءِ ٿي سگهن ٿا، جڏهن ته سماجي پينشن تاريخي طور 85 سالن ۽ ان کان وڏي عمر وارن جي مدد ڪئي آهي. انساني همدرديءَ واري مدد ۾ نقد، خوراڪ، غذائيت، صحت، تحفظ، صاف پاڻي ۽ معذوريءَ جي سهائتا شامل ٿي سگهي ٿي، پر ڪوريج متاثر ٿيل علائقي، فنڊنگ، ساٿين ۽ اهليت جي معيار تي دارومدار رکي ٿي. سنڀال جون ذميواريون اڪثر عورتن ۽ عورتن جي سربراهيءَ وارن گهرن تي وڌيڪ پون ٿيون. معذور ٻارن کي جاچ، ساٿين جي مدد، مددگار ٽيڪنالاجي ۽ حوالي جون خدمتون گهربل ٿي سگهن ٿيون. وڏي عمر وارن جي سنڀال ٽڪرن ۾ ورهايل آهي ۽ اڪثر مائٽن، پاڙيسرين ۽ ڪڏهن ڪڏهن برادري يا گهر جي سنڀال جي خدمتن تي ڀاڙي ٿي. 2019 جي وچئين مردم شماريءَ ۾ لڳ ڀڳ 5.2 ملين وڏي عمر وارا، يعني گهرن ۾ رهندڙ آباديءَ جو 10.1%، درج هئا؛ 2014 جي مردم شماريءَ موجب لڳ ڀڳ چوٿين حصي وڏي عمر وارن کي ڪا معذوري هئي. تڪرار، بي گهر ٿيڻ، ٻوڏون، زلزلا، غربت ۽ خدمتن جي بندش خاندانن کي جدا ڪري سگهن ٿا ۽ ٻارن، عورتن، وڏي عمر وارن ۽ معذور ماڻهن جا خطرا وڌائي سگهن ٿا. لاڳاپيل جوابن ۾ ڳولها ۽ ٻيهر ملائڻ، ڪيسن جي سنڀال، نفسياتي-سماجي مدد، قانوني سهائتا، نقد مدد ۽ صحت يا تحفظ ڏانهن حوالي شامل آهن. 2026 جو انساني همدرديءَ وارو منصوبو 330 مان 227 ٽائون شپ ڍڪي ٿو ۽ 16.2 ملين ضرورت مند ماڻهن جي نشاندهي ڪري ٿو، جن ۾ لڳ ڀڳ 5 ملين ٻار آهن. يونيسيف جي 2026 رٿابنديءَ موجب لڳ ڀڳ 3.6 ملين ملڪ اندر بي گهر ماڻهو آهن، جن مان هڪ ٽين کان وڌيڪ ٻار آهن؛ اهي انساني همدرديءَ جي رٿابنديءَ جا انگ آهن، خاندانن جي مڪمل قومي ڳڻپ نه. قومي آباديءَ جا بنيادي انگ محدود آهن. 2014 جي مردم شماريءَ ۾ گهر جي سراسري ماپ لڳ ڀڳ 4.4 ماڻهو هئي. 2015-16 جي ميانمار آبادي ۽ صحت سرويءَ ۾ هر عورت لاءِ ڪل ٻارن جي شرح 2.3 هئي، شهري علائقن ۾ لڳ ڀڳ 1.9 ۽ ٻهراڙيءَ ۾ 2.4؛ پهرين شاديءَ جي وچين عمر عورتن لاءِ 22.1 ۽ مردن لاءِ 24.5 سال هئي، جڏهن ته چِن رياست ۾ ٻارن جي شرح گهڻي، 4.6، هئي. اهي انگ اڳوڻن دورن کي بيان ڪن ٿا ۽ هر رياست يا علائقي جا موجوده انگ نه سمجهڻ گهرجن. خانداني منصوبابندي، حمل کان اڳ ۽ پوءِ جي سنڀال ۽ هنگامي زچگيءَ جا حوالا سرڪاري، انساني همدردي ۽ ساٿي نيٽ ورڪن وسيلي موجود آهن، پر تڪرار ۽ پري جاگرافيائي هنڌ رسائيءَ کي غيريقيني بڻائي سگهن ٿا.