മ്യാൻമറിലെ ചരിത്രം

ആദ്യകാല തെളിവുകളിൽ ബദാ-ലിൻ ഗുഹകൾ, ഏകദേശം 900 BCE-ലെ നിയൗങ്-ഗാൻ വെങ്കലയുഗ കേന്ദ്രം, ഏകദേശം 710 BCE-ലെ തൗങ്തമാൻ ആദ്യകാല ഇരുമ്പുയുഗ തെളിവുകൾ, ഏകദേശം 530–90 BCE കാലത്തേതെന്ന് കണക്കാക്കുന്ന യ്വത്തിത്‌കോൺ അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം 40 ദശലക്ഷം വർഷം പഴക്കമുള്ള പോണ്ടൗങ്ജിയ പോലുള്ള ഫോസിലുകൾ പാലിയൊന്റോളജിയുടെ ഭാഗമാണ്; അവ മാത്രം മനുഷ്യചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നില്ല. ഏകദേശം 200 BCE മുതൽ 900 CE വരെ ഹാലിൻ, ബെയ്‌ക്താനോ, ശ്രീക്ഷേത്ര തുടങ്ങിയ പ്യു നഗരരാജ്യങ്ങൾ കോട്ടകളുള്ളതോ മതിലുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതോ ആയ നഗരങ്ങൾ, ജലസംവിധാനങ്ങൾ, തീവ്രകൃഷി, ദീർഘദൂര വ്യാപാരം, ബൗദ്ധ കേന്ദ്രങ്ങൾ, ശിലാലിഖിതങ്ങൾ, ഭൗതിക സംസ്കാരം എന്നിവ വികസിപ്പിച്ചു. ഭാഗികമായി ഖനനം ചെയ്ത മൂന്ന് പ്യു പുരാതന നഗരങ്ങളെ UNESCO അംഗീകരിക്കുന്നു; പുരാവസ്തു സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ഭരണത്തിന്റെയും പ്രധാന ചുമതലകൾ പുരാവസ്തു-ദേശീയ മ്യൂസിയം വകുപ്പ് നിർവഹിക്കുന്നു. പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനും പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിൽ ബഗാൻ പ്രധാന പ്രാദേശിക ശക്തിയായി. അനവ്രഹ്ത 1044 മുതൽ 1077 വരെ ഭരിച്ചു; അയേയർവാഡി ഇടനാഴി രാഷ്ട്രീയ, മത, സാമ്പത്തിക ഏകീകരണത്തെ പിന്തുണച്ചു. ബഗാനിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ 3,595 ആണ്; പുണ്യകർമങ്ങൾ മതപ്രവർത്തനത്തെ രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തോടും രക്ഷാകർതൃത്വത്തോടും ബന്ധിപ്പിച്ചു. ബഗാനുശേഷം അപ്പർ മ്യാൻമറിൽ മ്യിൻസൈങ്, പിന്യ, സഗൈങ്, ആവ അഥവാ ഇൻവ എന്നിവ വളർന്നു. ഹന്തവാഡി അഥവാ ബാഗോ, ഷാൻ ഭരണകൂടങ്ങൾ, റഖൈൻ അഥവാ അറാക്കാൻ എന്നിവയ്ക്ക് വ്യത്യസ്തമായ പാതകളുണ്ടായിരുന്നു. ആവ–ഹന്തവാഡി സംഘർഷം ഏകദേശം നാല്പത് വർഷം നീണ്ടു. മ്രൗക്-യു, മ്യൗക്-യു എന്നും അറിയപ്പെടുന്നത്, പതിനഞ്ചും പതിനാറും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ വ്യാപാരത്തോടും ബൗദ്ധ, മുസ്ലിം, ക്രിസ്ത്യൻ ബന്ധങ്ങളോടും ബന്ധപ്പെട്ട കേന്ദ്രമായി. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തബിൻഷ്വേത്തിയുടെയും ബയിൻനൗങിന്റെയും കാലത്ത് തൗങൂ അഥവാ തൗങൂ കാലഘട്ടം വികസിച്ചു. കപ്പം നൽകലും സാമന്തബന്ധങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ട ക്രമമായിരുന്നെങ്കിലും പ്രദേശങ്ങൾക്ക് ഗണ്യമായ സ്വയംഭരണം അനുവദിച്ചു. നിയൗങ്യാൻ രാജവംശം 1600 മുതൽ 1752 വരെ ആവയിൽ ഭരിച്ചു. 1752-ൽ സ്ഥാപിതമായ കൊൻബൗങ് രാജവംശം പതിവ് ചരിത്രകാലവിഭജനപ്രകാരം മൂന്നാമത്തെ മ്യാൻമർ രാജ്യമായിരുന്നു; അലൗങ്പായയുടെ പുനരേകീകരണത്തിനു ശേഷം അത് വികസിച്ചു. ഈ രാജ്യങ്ങളെ മുൻകാലങ്ങളിൽ പിന്നോട്ടു പ്രക്ഷേപിച്ച ആധുനിക ദേശീയരാഷ്ട്രങ്ങളായി വിശേഷിപ്പിക്കരുതെന്ന് കൊട്ടാരം, വിഹാരം, നികുതി, സൈന്യം, അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ചരിത്രങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. മൂന്ന് ആംഗ്ലോ–ബർമീസ് യുദ്ധങ്ങൾ 1824–1826, 1852, 1885 വർഷങ്ങളിൽ നടന്നു. ബ്രിട്ടൻ തുടർച്ചയായി പ്രദേശങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയോ കീഴ്പ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്തു; 1886 മുതൽ ബർമയെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി ഭരിച്ചു. 1937-ൽ വേറിട്ട ഭരണസംവിധാനം ആരംഭിച്ചു. കൊളോണിയൽ ഭൂവ്യവസ്ഥകൾ, തൊഴിൽ കുടിയേറ്റം, ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധങ്ങൾ, വംശീയ വിഭാഗീകരണം, അതിർത്തിഭരണം, ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവ സമൂഹത്തെ പുനരാഖ്യാനം ചെയ്തു. 1942 മുതൽ 1945 വരെ ജപ്പാൻ ബർമ കൈവശപ്പെടുത്തി. യുദ്ധകാലത്തും സ്വാതന്ത്ര്യകാലത്തും ബർമ ഇൻഡിപെൻഡൻസ് ആർമിയും ഓങ് സാനും കേന്ദ്രപങ്കുവഹിച്ചു; തുടർന്ന് സഖ്യസേന മടങ്ങിയെത്തുകയും ബ്രിട്ടനുമായി ചർച്ചകൾ നടക്കുകയും ചെയ്തു. ഓങ് സാൻ–ആറ്റ്‌ലി കരാർ 1947 ജനുവരി 27-നും പാങ്‌ലോങ് കരാർ 1947 ഫെബ്രുവരി 12-നും ന്യൂ–ആറ്റ്‌ലി കരാർ 1947 ഒക്ടോബർ 17-നും ഒപ്പുവച്ചു. 1948 ജനുവരി 4-ന് യൂണിയൻ ഓഫ് ബർമയായി സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു; 1947-ലെ ഭരണഘടന ഇപ്പോഴും പ്രധാന പ്രാഥമിക രേഖയാണ്. 1948 മുതൽ 1962 വരെയുള്ള പാർലമെന്ററി AFPFL കാലഘട്ടത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് കലാപം, വംശീയ സായുധ സംഘർഷം, ഫെഡറലിസത്തെയും പാങ്‌ലോങിനെയും കുറിച്ചുള്ള പരസ്പരവിരുദ്ധ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ടു. 1962 മാർച്ച് 2-ലെ സൈനിക അട്ടിമറിയോടെ വിപ്ലവ കൗൺസിൽ സ്ഥാപിതമായി. ബർമ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രോഗ്രാം പാർട്ടി 1974 മുതൽ 1988 വരെ സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രം ഭരിച്ചു. 1988-ലെ പ്രക്ഷോഭത്തിനു പിന്നാലെ 1988 മുതൽ 1997 വരെ SLORC-യും 1997 മുതൽ 2011 വരെ SPDC-യും അധികാരത്തിലിരുന്നു. 2008-ലെ ഭരണഘടനയും 2010-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളും 2011-ൽ ആരംഭിച്ച പരിവർത്തനവും തുടർന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയചരിത്രത്തെ രൂപപ്പെടുത്തി. നാഷണൽ ലീഗ് ഫോർ ഡെമോക്രസി 2015-ലും 2020-ലും നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ജയിച്ചു. 2021 ഫെബ്രുവരി 1-ലെ സൈനിക അട്ടിമറി പാർലമെന്റിനെ സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുകയും അറസ്റ്റുകൾക്കും സിവിൽ ഡിസൊബീഡിയൻസ് മൂവ്‌മെന്റിനും നാഷണൽ യൂണിറ്റി ഗവൺമെന്റിനും പീപ്പിൾസ് ഡിഫൻസ് ഫോഴ്‌സുകൾക്കും വംശീയ സായുധ സംഘടനകളുടെ തുടർപങ്കാളിത്തത്തിനും വഴിവെക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷമുള്ള രാജ്യവ്യാപക സായുധ സംഘർഷം ചരിത്രതെളിവുകൾ, ആർക്കൈവുകൾ, സ്മാരകങ്ങൾ, കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ, പ്രദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം എന്നിവയെ ബാധിച്ചു. റോഹിംഗ്യ, റഖൈൻ സമൂഹങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ പൗരത്വം, സ്വത്വം, അംഗത്വം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കങ്ങൾ, 2017-ലെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ, അന്താരാഷ്ട്ര ഉത്തരവാദിത്തം, വംശഹത്യയെയോ വംശഹത്യാ ഉദ്ദേശ്യത്തെയോ കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. കചിൻ, ഷാൻ, ചിൻ, കയാ അഥവാ കരെന്നി, കയിൻ അഥവാ കരൻ, മോൺ, റഖൈൻ, സഗൈങ്, മഗ്വേ, മാണ്ഡലെ, ബാഗോ, തനിന്തരയി, യാങൂൺ എന്നിവയെ ഒരേപോലെയുള്ള ദേശീയ അനുഭവമായി കാണാതെ പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം. ഔദ്യോഗിക വിവരണങ്ങൾ സ്റ്റേറ്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ കൗൺസിൽ കാലത്തെ 2021 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ 2025 ജൂലൈ 30 വരെ എന്നാണ് പറയുന്നത്. തുടർന്ന് 2025 ജൂലൈ 31 മുതൽ 2026 ഏപ്രിൽ 9 വരെ നാഷണൽ ഡിഫൻസ് ആൻഡ് സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ, 2025 ഡിസംബർ 28, 2026 ജനുവരി 11, 2026 ജനുവരി 25 തീയതികളിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ, 2026 ഏപ്രിൽ 10-ന് ആരംഭിച്ച പുതിയ സർക്കാർ എന്നിവയാണെന്ന് അവ പറയുന്നു. ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ സൈനിക നിയന്ത്രണത്തിലുള്ളവയാണെന്നും സ്വതന്ത്രവും നീതിയുക്തവും അർത്ഥവത്തുമായ പങ്കാളിത്തത്തിനുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ നടന്നില്ലെന്നും OHCHR-ന്റെയും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മറ്റു റിപ്പോർട്ടുകളുടെയും വിവരണമാണ്. ഈ ക്രമീകരണങ്ങളുടെ പദവി, നിയമസാധുത, ഭരണഘടനാപരമായ സ്ഥാനം എന്നിവ തർക്കവിധേയമാണ്; അവയെ തർക്കമില്ലാത്ത ചരിത്രനിഗമനമായി അവതരിപ്പിക്കാതെ വ്യാഖ്യാനമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കണം. പല സ്രോതസ്സുകളിലും മ്യാൻമർ ചരിത്രത്തെ ബർമ ചരിത്രം എന്നും വിളിക്കുന്നു. മ്യാൻമറും ബർമയും, അറാക്കാനും റഖൈനും, കരനും കയിനും, പഗാനും ബഗാനും, ആവയും ഇൻവയും ഇന്ന്വയും സന്ദർഭമനുസരിച്ചുള്ള പദങ്ങളാണ്; എല്ലാ കാലത്തും രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിലും ഇവയെ സ്വയമേവ തുല്യമായി കാണരുത്. രാജവംശവൃത്താന്തങ്ങൾ പലപ്പോഴും പിന്നീടുള്ള നിയമസാധൂകരണ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നു. കൊളോണിയൽ ഗസറ്റുകളും ഭരണറിപ്പോർട്ടുകളും ബ്യൂറോക്രാറ്റിക്, വംശീയ വിഭാഗീകരണങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. സ്കൂൾപുസ്തകങ്ങളും ഔദ്യോഗിക ചരിത്രങ്ങളും ബമാർകേന്ദ്രിത ഐക്യത്തെ മുൻനിർത്താം; വംശീയ, വാമൊഴി, പ്രവാസി രേഖകൾ പ്രാദേശിക പ്രത്യാഖ്യാന ആർക്കൈവുകൾ നൽകുന്നു. പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ ശക്തമായിരിക്കാം, എന്നാൽ അവയുടെ വ്യാഖ്യാനം തുറന്ന നിലയിൽ തുടരാം. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെയും OHCHR-ന്റെയും റിപ്പോർട്ടുകൾ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെയും സംഘർഷത്തെയും കുറിച്ചുള്ള സ്ഥിരീകരിച്ച നിരീക്ഷണങ്ങളാണ്; മ്യാൻമറിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ ചരിത്രമല്ല. വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം പത്താം ക്ലാസ് പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ ചരിത്രം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സർവകലാശാലകൾ, Universities Research Journal, മ്യൂസിയങ്ങൾ, പുരാവസ്തു പദ്ധതികൾ, ആർക്കൈവുകൾ, പ്രാദേശികമോ വംശീയ സമൂഹങ്ങളുടെയോ ശേഖരങ്ങൾ എന്നിവ കൂടുതൽ തെളിവുകൾ നൽകുന്നു; എങ്കിലും ഭാഷ, രാഷ്ട്രീയസൂക്ഷ്മത, പ്രാദേശിക സുരക്ഷ, പ്രവേശനം എന്നിവയിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്. നാഷണൽ ആർക്കൈവ്സ് ഓഫ് മ്യാൻമറിൽ 1835–1948 കാലത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണരേഖകൾ, 1942–1945 കാലത്തെ ജാപ്പനീസ് അധിനിവേശരേഖകൾ, 1856–1935 കാലത്തെ ബർമ ഭരണറിപ്പോർട്ടുകൾ, 1862 മുതൽക്കുള്ള ബർമ ഗസറ്റ് ലക്കങ്ങൾ, 1880 മുതൽക്കുള്ള സർക്കാർ വിജ്ഞാപനങ്ങൾ, 1947-ലെ കരാറുകളും ഉടമ്പടികളും, 1948–1974 കാലത്തെ സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര രേഖകൾ, 1923 മുതൽക്കുള്ള പാർലമെന്ററി രേഖകൾ, 1945–2015 കാലത്തെ മന്ത്രിസഭാ മിനിറ്റുകൾ എന്നിവയുണ്ട്. രഹസ്യമായി വർഗ്ഗീകരിച്ച രേഖകൾ ഒഴികെ പൊതുവെ വായനാമുറി ലഭ്യമാണ്. അത്യന്തം രഹസ്യ രേഖകൾക്ക് നിശ്ചിത സമയപരിധിയില്ല; രഹസ്യ രേഖകൾ 50 വർഷവും സ്വകാര്യ രേഖകൾ 30 വർഷവും നിയന്ത്രിത രേഖകൾ 25 വർഷവും അടച്ചിടപ്പെടും. വിദേശ ഗവേഷകർക്ക് സാധാരണയായി രജിസ്ട്രേഷൻ, ഡയറക്ടർ ജനറലിന്റെ അനുമതിക്കത്ത്, ഒറിജിനൽ പാസ്‌പോർട്ട്, രണ്ട് ഫോട്ടോകൾ, ശുപാർശക്കത്ത് എന്നിവ വേണം; കൂടുതൽ അനുമതിയും ആവശ്യമായേക്കാം. അനുമതിക്കുശേഷം വർഷം US$30 ആണ് പ്രസ്താവിച്ച ഫീസ്. തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ 10:00 മുതൽ 16:00 വരെയാണ് പ്രസ്താവിച്ച പ്രവർത്തനസമയം; ശനി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ വായനാമുറി അടഞ്ഞിരിക്കും. ആർക്കൈവിന് യാങൂണിലും നെയ്‌പിഡോയിലും കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ട്. അനുമതി ലഭിക്കുന്ന കാലയളവ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല; സുരക്ഷയും സംഘർഷസാഹചര്യങ്ങളും മാറാനിടയുള്ളതിനാൽ യാത്രയ്ക്കുമുമ്പ് നിലവിലെ പ്രവേശനവിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക. സാംസ്കാരിക പൈതൃകസംരക്ഷണം DANM-ഉം മത-സാംസ്കാരികകാര്യ മന്ത്രാലയവും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ബഗാൻ 20/2019 സാംസ്കാരിക പൈതൃക മേഖലകളുടെ സംരക്ഷണ-പരിപാലന നിയമം, 2015 പുരാതന സ്മാരക നിയമവും അതിന്റെ 2016 ഉപനിയമവും, 2015 പുരാവസ്തു വസ്തുക്കളുടെ നിയമവും അതിന്റെ 2016 ഉപനിയമവും പ്രകാരം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. പ്യു കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് കേന്ദ്ര, പ്രദേശിക, ജില്ല, ടൗൺഷിപ്പ് തലങ്ങളിൽ സംരക്ഷണമുണ്ട്. അനുമതിയില്ലാത്ത ഖനനം, നീക്കംചെയ്യൽ, കയറ്റുമതി എന്നിവ നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു; ഗവേഷകർ സംരക്ഷണ വ്യവസ്ഥകൾ, ആർക്കൈവ് ചട്ടങ്ങൾ, പെർമിറ്റ് ആവശ്യകതകൾ എന്നിവ പാലിക്കണം. മ്യൂസിയം-കേന്ദ്ര ഫീസ്, ഗവേഷണാനുമതികൾ, ഖനനാനുമതികൾ, പ്രാദേശിക പ്രവർത്തനസമയം എന്നിവയ്ക്ക് രാജ്യവ്യാപകമായി ഒരൊറ്റ ക്രമീകരണം പറയാൻ കഴിയില്ല. സ്മാരകസംരക്ഷണം, മ്യൂസിയം വിവരണങ്ങൾ, സ്വാതന്ത്ര്യദിനം, പാങ്‌ലോങ് അനുസ്മരണങ്ങൾ, 1962, 1988, 2021 കാലങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യം, റോഹിംഗ്യ-റഖൈൻ ഓർമ്മകൾ, ആഭ്യന്തരയുദ്ധം, കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ എന്നിവയും ചരിത്രസ്മൃതിയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ബഗാൻ, പ്യു കേന്ദ്രങ്ങൾ, മ്രൗക്-യു എന്നിവ പുരാവസ്തുക്കൾ മാത്രമല്ല, ഇന്നും ജീവിക്കുന്ന മത-സാമൂഹിക ഭൂപ്രദേശങ്ങളാണ്. ദുരന്തങ്ങൾ, കൊള്ള, വികസനം, വിനോദസഞ്ചാരം, നിയന്ത്രിത പ്രവേശനം, രാഷ്ട്രീയ നിയന്ത്രണം എന്നിവ എന്ത് നിലനിൽക്കുന്നു എന്നും ഏതൊക്കെ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ദൃശ്യമാകുന്നു എന്നും സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ നല്ല വിവരണം തീയതികൾ, സ്ഥലങ്ങൾ, സ്രോതസ്സുകളുടെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ, പ്രാദേശിക ശബ്ദങ്ങൾ, രേഖപ്പെടുത്തിയ തെളിവുകൾക്കും പിന്നീടുള്ള വ്യാഖ്യാനത്തിനുമിടയിലെ വ്യത്യാസം എന്നിവ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു.