మయన్మార్‌లో కార్మిక చట్టం

మయన్మార్‌లో ఒకే కార్మిక చట్ట సంకలనం లేదు. కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ, కార్మిక శాఖ, కర్మాగారాలు మరియు సాధారణ కార్మిక చట్టాల తనిఖీ శాఖ, సామాజిక భద్రతా బోర్డు, టౌన్‌షిప్ కార్యాలయాలు, మధ్యవర్తిత్వ సంస్థలు, ఆర్బిట్రేషన్ సంస్థలు, న్యాయస్థానాలు వేర్వేరు విధులు నిర్వహిస్తాయి. ఈ వ్యవస్థ ఉద్యోగులు, ఇతర ఆధీన పనులను—రోజువారీ, తాత్కాలిక, వ్యవసాయ, గృహ, ప్రభుత్వ, అప్రెంటిస్ పనులతో సహా—కవర్ చేసినా, ఆచరణాత్మక ప్రాప్తి, అధికారిక కవరేజీ అసమానంగా ఉంటాయి. రక్షణ దళాలు, మయన్మార్ పోలీసు దళం, ఇతర సాయుధ సంస్థలు కార్మిక సంస్థలు, కార్మిక వివాదాల వ్యవస్థలోని కొన్ని భాగాల నుంచి మినహాయించబడ్డాయి. పని ప్రారంభమైన 30 రోజుల్లోపు యజమాని లిఖిత ఉద్యోగ ఒప్పందం ఇవ్వాలి; ఒప్పందం పూర్తయిన 30 రోజుల్లోపు సంబంధిత టౌన్‌షిప్ లేదా జిల్లా కార్మిక కార్యాలయంలో దాఖలు చేయాలి. ఒప్పందంలో సాధారణంగా పని, పని స్థలం, వేతనం, పని గంటలు, విశ్రాంతి, సెలవు, సామాజిక భద్రత, ఉద్యోగ ముగింపు, క్రమశిక్షణ, వివాద పరిష్కార విధానాలు ఉంటాయి. చట్టబద్ధ కనీస ప్రమాణం కంటే తక్కువగా ఉన్న ఒప్పంద నిబంధన చెల్లదు. ఒప్పంద నియమాలు, Rule 14 నమూనా ఆచరణాత్మక స్థితిని ప్రస్తుత ప్రకటనలతో తనిఖీ చేయాలి. పని సమయ పరిమితులు కార్యాలయ రకాన్ని బట్టి మారతాయి. కర్మాగారంలో పెద్దవారు సాధారణంగా రోజుకు 8 గంటలు, వారానికి 44 గంటలకు మించి పని చేయకూడదు; నిరంతర ప్రక్రియ కర్మాగార పనికి వారానికి 48 గంటల వరకు ఉండవచ్చు. దుకాణాలు, సంస్థల్లో సాధారణ పరిమితి రోజుకు 8 గంటలు, వారానికి 48 గంటలు. కర్మాగారంలో గరిష్ఠంగా 5 గంటల పని తర్వాత కనీసం 30 నిమిషాల విరామం ఇవ్వాలి; విరామంతో కలిపిన పూర్తి పని రోజు సాధారణంగా 10 గంటలకు మించకూడదు. దుకాణాల్లో గరిష్ఠంగా 4 గంటల పని తర్వాత కనీసం 30 నిమిషాల విరామం ఇవ్వాలి; విరామాలతో కలిపిన రోజు సాధారణంగా 11 గంటలకు మించకూడదు. కార్మికులకు వారానికి ఒక వేతనంతో కూడిన విశ్రాంతి రోజు ఉంటుంది. కర్మాగారాల్లో సాధారణంగా ఆదివారం విశ్రాంతి రోజు; దుకాణం మరో రోజును ఎంచుకోవచ్చు. షిఫ్టు ప్రణాళికను ముందుగా ప్రదర్శించి, అవసరమైన చోట తనిఖీ అధికారికి తెలియజేయాలి. వరుసగా 10 పని రోజులకంటే ఎక్కువ కార్మికులను షెడ్యూల్ చేయకూడదు. అదనపు పని పరిమితులూ వేర్వేరుగా ఉంటాయి. నిరంతర ప్రక్రియ కాని కర్మాగార పనికి సాధారణంగా వారానికి గరిష్ఠంగా 20 అదనపు గంటలు: సోమవారం నుంచి శుక్రవారం వరకు 15 గంటలు, శనివారం 5 గంటలు. దుకాణాల్లో అదనపు పని సాధారణంగా వారానికి 12 గంటలకు పరిమితం; అసాధారణ పరిస్థితుల్లో మాత్రమే 16 గంటల వరకు ఉండవచ్చు, అర్ధరాత్రి తర్వాత కొనసాగకూడదు. కర్మాగార అదనపు పనికి సాధారణ వేతనానికి—భత్యాలు మినహాయించి—రెట్టింపు చెల్లించడం సాధారణం; పనిముక్క రేటు పనికి సగటు రేటుకు రెట్టింపుగా లెక్కించడం సాధారణం. సాధారణ వేతనం, భత్యాలు, అదనపు పని లెక్కింపు ఆధారాన్ని Notification 1/2025తో తనిఖీ చేయాలి. నమోదైన జాతీయ కనీస వేతనం 8 గంటల రోజుకు MMK 7,800 లేదా గంటకు MMK 975. 1 అక్టోబర్ 2023, 1 ఆగస్టు 2024, 1 అక్టోబర్ 2025 నుంచి అమలైన పెంపుల తర్వాత ఈ రేటు నమోదైంది. కనీస వేతన వ్యవస్థ సాధారణంగా కనీసం 10 మంది కార్మికులున్న కార్యాలయాలకు వర్తిస్తుంది; 10 మందికంటే తక్కువ కార్మికులున్న చిన్న లేదా కుటుంబ వ్యాపారాలకు మినహాయింపు ఉంది. వేతనాలు సాధారణంగా నగదుగా చెల్లించాలి; వస్తురూపంలో ఇచ్చే ప్రయోజనాలు మాత్రమే కనీస వేతన బాధ్యతను తీర్చవు. సాధారణంగా తదుపరి నెల 7వ తేదీకి ముందు నెలవారీ వేతనం చెల్లించాలి; కనీసం 1,000 మంది కార్మికులున్న సంస్థలకు 10వ తేదీ వరకు గడువు ఉంటుంది. చట్టబద్ధ కోతలు పరిమితంగా ఉంటాయి. యజమాని ప్రారంభించిన ఉద్యోగ ముగింపు తర్వాత తుది వేతనం సాధారణంగా రెండు పని రోజుల్లో చెల్లించాలి. వర్తించే ప్రభుత్వ గెజిట్ ప్రకారం సంవత్సరానికి సుమారు 15 ప్రభుత్వ సెలవులు, 12 నెలల నిరంతర పని తర్వాత 10 రోజుల సంపాదిత వార్షిక సెలవు, ఏడాదికి 6 రోజుల సాధారణ సెలవు ఉంటాయి. కనీసం 6 నెలల సేవ తర్వాత సంవత్సరానికి గరిష్ఠంగా 30 రోజుల వేతనంతో కూడిన వైద్య సెలవు రావచ్చు; సాధారణంగా వైద్య ధృవపత్రం అవసరం. అంతకంటే తక్కువ సేవకు వైద్య సెలవు సాధారణంగా వేతనం లేకుండా ఉంటుంది. ప్రసవానికి ముందు 6 వారాలు, తర్వాత కనీసం 8 వారాల ప్రసూతి సెలవు ఉంటుంది; కవలలు పుడితే అదనంగా 4 వారాలు ఉంటాయి. పితృత్వ సెలవు 15 రోజులు. ఉద్యోగం ముగిసినప్పుడు ఉపయోగించని సెలవుకు రెండు రోజుల్లో చెల్లించాలి. ప్రభుత్వ సెలవు రోజున పనిచేస్తే సాధారణంగా సాధారణ వేతనానికి రెట్టింపు, వర్తించే జీవన వ్యయ భత్యంతో పాటు చెల్లిస్తారు. 14 ఏళ్లలోపు పిల్లలను పనిలో పెట్టకూడదు. 14 లేదా 15 ఏళ్ల బాల కార్మికుడు రోజుకు 4 గంటలకు మించి పని చేయకూడదు, 18:00 నుంచి 06:00 మధ్య పని చేయకూడదు; వైద్యపరమైన పనిసామర్థ్య ధృవపత్రం అవసరం. కర్మాగారాల చట్టం, సంబంధిత తనిఖీ అధికారాల కింద కార్యాలయ భద్రత, ఆరోగ్యం పర్యవేక్షించబడతాయి. కార్మికుడికి కవరేజీ ఉంటే పని గాయం సామాజిక భద్రతా చట్టం కిందకు రావచ్చు; ఆ కవరేజీ వర్తించకపోతే Workmen's Compensation Act కిందకు రావచ్చు. కనీసం 5 మంది కార్మికులున్న సంస్థ సాధారణంగా వ్యాపారం ప్రారంభించిన 30 రోజుల్లోపు సామాజిక భద్రతా బోర్డులో నమోదు కావాలి. శాశ్వత, తాత్కాలిక కార్మికులు, అప్రెంటిస్‌లు సాధారణంగా ఇందులో ఉంటారు. కొన్ని రంగాలు స్వచ్ఛందంగా చేరవచ్చు; వాటిలో కొన్ని వ్యాపారేతర ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు, రాయబార కార్యాలయాలు, కాలానుగుణ వ్యవసాయం, చేపల వేట, మూడు నెలలకంటే తక్కువ పనిచేసే వ్యాపారాలు, లాభాపేక్షలేని సంస్థలు, కుటుంబ వ్యాపారాలు, వ్యాపారేతర గృహ సేవలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుత ప్రాథమిక విరాళాల కాలిక్యులేటర్ ఆరోగ్య, సామాజిక సంరక్షణకు యజమాని 2%, కార్మికుడు 2%గా చూపిస్తుంది; ఇతర నిధులు, వయస్సు ఆధారిత రేట్లను ప్రస్తుత నియమాలు, ప్రకటనలతో తనిఖీ చేయాలి. వైద్య సేవలు, సగటు వేతనంలో 60% చొప్పున గరిష్ఠంగా 26 వారాల అనారోగ్య నగదు ప్రయోజనం, ప్రసూతి, పితృత్వ, అంత్యక్రియ, ఉద్యోగ ప్రమాద ప్రయోజనాలు ఉండవచ్చు. ప్రసూతి నగదు ప్రయోజనానికి సాధారణంగా కనీసం ఒక సంవత్సరం ఉద్యోగం, ఆరు నెలల విరాళాలు అవసరం. సామాజిక భద్రత అప్పీళ్లు స్థానిక కార్యాలయం నుంచి ప్రాంతీయ లేదా రాష్ట్ర స్థాయికి, ఆపై సామాజిక భద్రతా బోర్డు అప్పీల్ ట్రిబ్యునల్‌కు వెళ్లవచ్చు. కార్మిక సంస్థల చట్టం కింద కార్మికులు సంఘాలు ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. ప్రాథమిక కార్మిక సంస్థకు సాధారణంగా కనీసం 30 మంది కార్మికులు అవసరం; అదే రంగం, ప్రాంతంలో ప్రత్యామ్నాయ కార్యాలయ ఏర్పాట్లకు 10% ఓటు పరిమితి వర్తించవచ్చు. టౌన్‌షిప్, ప్రాంతం లేదా రాష్ట్రం, సమాఖ్య, సమాఖ్యల సమాఖ్య స్థాయిలకు వేర్వేరు పరిమితులు ఉన్నాయి. నమోదైన సంస్థలు ఏర్పడి, ప్రతినిధులను ఎన్నుకుని, సామూహిక చర్చలు జరిపి, వివాదాల్లో పాల్గొని, చట్టబద్ధ సమ్మె చేయవచ్చు. యజమానులు సంస్థను నియంత్రించకూడదు లేదా చట్టబద్ధ సంఘ సభ్యత్వం, కార్యకలాపాలపై ప్రతీకారం తీర్చుకోకూడదు. 60 రోజుల్లో నమోదు చేయడం లక్ష్యంగా ఉంది. కార్యాలయ సమన్వయ కమిటీలో సాధారణంగా యజమాని, కార్మికులకు సమాన ప్రాతినిధ్యం ఉంటుంది; సభ్యుల పదవీకాలం ఒక సంవత్సరం. సామూహిక చర్చలు, కార్యాలయ భద్రత, సంక్షేమం, ఉత్పాదకతను కమిటీ పరిష్కరించవచ్చు. కార్మిక వివాదాలు వ్యక్తిగతం లేదా సామూహికం కావచ్చు; ఉద్యోగం, పని గంటలు, వేతనం, ప్రయోజనాలు, సెలవు, భద్రత, గాయం లేదా ఉద్యోగ ముగింపుకు సంబంధించినవిగా ఉండవచ్చు. కనీసం 30 మంది కార్మికులు ఉంటే కార్యాలయ సమన్వయ కమిటీ 5 రోజుల్లో పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నించాలి. 30 మందికంటే తక్కువ ఉంటే కార్మికుడు సాధారణంగా యజమానిని నేరుగా సంప్రదించి 5 రోజుల్లో పరిష్కారం కోరాలి. పరిష్కారం కాని విషయం టౌన్‌షిప్ మధ్యవర్తిత్వ సంస్థకు వెళ్లవచ్చు. సామూహిక మధ్యవర్తిత్వం సాధారణంగా 3 రోజులు పడుతుంది; ఆ తర్వాత ఫైల్‌ను 2 రోజుల్లో బదిలీ చేస్తారు. ప్రాంతీయ లేదా రాష్ట్ర ఆర్బిట్రేషన్ సంస్థ సాధారణంగా 7 రోజుల్లో నిర్ణయించి, మరో 2 రోజుల్లో అందిస్తుంది. ఆర్బిట్రేషన్ కౌన్సిల్‌కు అప్పీల్ చేయడానికి సాధారణంగా 7 రోజుల గడువు ఉంటుంది. జాతీయ మూడు సభ్యుల ట్రిబ్యునల్ సాధారణంగా 14 రోజుల్లో, అత్యవసర సేవలకు 7 రోజుల్లో తీర్పు ఇచ్చి, 2 రోజుల్లో అందిస్తుంది. పరిష్కారం కాని వ్యక్తిగత వివాదం కోర్టుకు వెళ్లవచ్చు. చట్టబద్ధ కార్మిక వివాద మధ్యవర్తిత్వం, ఆర్బిట్రేషన్‌కు సాధారణంగా పక్షాల రుసుము ఉండదు; ప్రైవేట్ న్యాయ సలహా, అనువాదం, ప్రయాణ ఖర్చులను ఆ నియమం నిర్ధారించదు. అత్యవసర సేవలకు బంధనకర ఆర్బిట్రేషన్ వర్తించవచ్చు. సమ్మె లేదా లాక్‌అవుట్‌కు చట్టబద్ధ ప్రక్రియ, సాధారణంగా 3 రోజుల ముందస్తు నోటీసు అవసరం. వివాదంలోని షరతులను యజమాని ఏకపక్షంగా మార్చకూడదు. ఉద్యోగ ముగింపు నియమాలు ఉద్యోగ ఒప్పందంలో ఉండాలి. అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ మార్గదర్శకంలో నమోదైన ప్రాథమిక నియమం ప్రకారం యజమాని లేదా కార్మికుడు 30 రోజుల నోటీసు ఇవ్వాలి; సరైన కారణం కూడా ఉండాలి. Rule 14 యొక్క ఖచ్చితమైన స్థితి, అమలును ప్రస్తుత అధికారిక సమాచారంతో తనిఖీ చేయాలి. అదనపు పనిని మినహాయించిన చివరి వేతనం ఆధారంగా పరిహారం లెక్కిస్తారు: 6 నెలలలోపు సేవకు పరిహారం లేదు; 6 నెలల నుంచి 1 సంవత్సరంలోపు 0.5 నెల వేతనం; 1–2 సంవత్సరాల్లోపు 1 నెల; 2–3 సంవత్సరాల్లోపు 1.5 నెలలు; 3–4 సంవత్సరాల్లోపు 3 నెలలు; 4–6 సంవత్సరాల్లోపు 4 నెలలు; 6–8 సంవత్సరాల్లోపు 5 నెలలు; 8–10 సంవత్సరాల్లోపు 6 నెలలు; 10–20 సంవత్సరాల్లోపు 8 నెలలు; 20–25 సంవత్సరాల్లోపు 10 నెలలు; 25 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువైతే 13 నెలలు. దొంగతనం, ఉద్దేశపూర్వక ఆస్తి నష్టం, ఆయుధాలు లేదా పేలుడు పదార్థాలు, తీవ్రమైన హింస, లంచం, జూదం లేదా వరుసగా మూడు రోజుల గైర్హాజరు వంటి తీవ్రమైన దుష్ప్రవర్తన వర్తించే నియమాల ప్రకారం పరిహార హక్కును తొలగించవచ్చు. ఉద్యోగ ఒప్పందాల దాఖలుకు సంబంధించి కార్మిక శాఖ, కార్మిక మార్పిడి కార్యాలయాలు ఆచరణాత్మక బాధ్యతలు నిర్వహిస్తాయి. తనిఖీ శాఖ కార్యాలయాలు, వేతన, భద్రతా రికార్డులను పరిశీలించి, కేసు పెట్టవచ్చు లేదా విషయాన్ని సంబంధిత చోటుకు పంపవచ్చు. ప్రాంతం, సామర్థ్యాన్ని బట్టి ప్రాప్తి, సమయం, అమలు మారుతాయి. చట్టం పేర్కొన్నప్పటికీ అనధికార, గృహ, వ్యవసాయ పనులకు ప్రాయోగికంగా సేవలు పొందే ప్రమాదం ఎక్కువ. అందువల్ల ఈ చట్ట వ్యవస్థను ఒకే విధమైన ప్రక్రియగా భావించకుండా, ప్రస్తుత చట్టం, ప్రకటన, కార్యాలయ వర్గం, బాధ్యతగల స్థానిక కార్యాలయంతో తనిఖీ చేయాలి.