મ્યાનમારમાં ખરીદી

પરંપરાગત ખરીદીમાં ဈေး—જેનો અર્થ બજાર અથવા ભીનું બજાર થાય છે—પડોશની અને કુટુંબની દુકાનો, શેરી તથા જાહેર બજારો, စူပါမားကတ် તરીકે ઓળખાતા સુપરમાર્કેટ, સુવિધા દુકાનો અને વિશિષ્ટ છૂટક દુકાનોનો સમાવેશ થાય છે. આશરે 80% ઘરો હજુ મુખ્યત્વે ભીના બજારો પર નિર્ભર છે. તેથી કરિયાણા સ્થાનિક બજારો પર ઘણાં આધારિત છે, જ્યારે વ્યક્તિગત સંભાળની વસ્તુઓ, ઘરવખરી, કપડાં અને ટેક્નોલોજી સામાન્ય છૂટક દુકાનો, વિશિષ્ટ દુકાનો તથા સામાજિક માધ્યમના વેચાણકારો મારફતે મળે છે. પરંપરાગત દુકાનોમાંથી આશરે 70% Facebook અથવા TikTok મારફતે ઑનલાઇન ખરીદી પણ આપે છે. વેબસાઇટ, સામાજિક માધ્યમ અને મોબાઇલ ઍપ સામાન્ય ઑનલાઇન માધ્યમો છે; સ્થાનિક રીતે તેને အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့်ရောင်းချခြင်း કહે છે. ઉપલબ્ધતા, ડિલિવરી, ચુકવણી અને પરત કરવાની શરતો નગર તથા વેચાણકાર પ્રમાણે બદલાય છે; શહેરી વિસ્તારોમાં ગ્રામીણ કે ઓછા જોડાણવાળા વિસ્તારો કરતાં આધુનિક છૂટક દુકાનો અને ડિજિટલ સેવાઓ વધુ સઘન છે. વેબસાઇટ, Facebook, અન્ય સામાજિક માધ્યમ મંચ અથવા મોબાઇલ ઍપ મારફતે મ્યાનમારના લોકોને ઑનલાઇન વેચાણ આપતા દરેક વેચાણકારએ E-Commerce Registration Systemમાં નોંધણી કરવી પડે છે. આ વ્યાખ્યા પછી તેને eComReg કહેવામાં આવ્યું છે. કંપની કે વ્યવસાયિક સંસ્થા, SMEના પુરાવા સાથે, અથવા વ્યક્તિગત રીતે અરજી કરી શકાય છે. વાણિજ્ય મંત્રાલય અને તેનો વેપાર વિભાગ અરજીઓની સમીક્ષા કરે છે; Order 51/2023 હેઠળ ગ્રાહક બાબતોના વિભાગ સાથે સ્થળ નિરીક્ષણ પણ થઈ શકે છે. નોંધણી બે વર્ષ ચાલે છે અને તેની મુદત વધારવાની અરજી 60 દિવસની અંદર કરવી જોઈએ. ફી કંપની કે વ્યવસાયિક સંસ્થા માટે MMK 70,000, SME માટે MMK 50,000 અને વ્યક્તિ માટે MMK 30,000 છે; મુદતવધારાની ફી એટલી જ છે, જ્યારે સુધારા માટે દરેક બદલાવદીઠ MMK 3,000 લાગે છે. MMKનો અર્થ મ્યાનમાર ક્યાત છે. આ સેવા માટે ઑનલાઇન ચુકવણીમાં MPU e-Commerce Pay, AYA Pay, KBZ Pay અને UAB Payનો સમાવેશ થઈ શકે છે. ઑનલાઇન વેચાણકારોએ રસીદ આપવી, ઉત્પાદન કે સેવાની સચોટ માહિતી અને ગેરંટી આપવી, તથા ખરીદીના ભાવને અનુરૂપ ગુણવત્તા આપવી જરૂરી છે. તેમણે વેચાણના સિદ્ધાંતો અને ખરીદી રદ કરવાની મુદત જણાવવી, ખરીદી પહેલાં ચુકવણીની રીત, ડિલિવરીની રીત અને તેની શરતો સમજાવવી, ઉપલબ્ધ વિકલ્પો આપવા, ગ્રાહકની માહિતીનું રક્ષણ કરવું અને પારદર્શક રીતે વેચાણ કરવું જોઈએ. માલ જણાવેલી માહિતી કે ગેરંટી સાથે મેળ ન ખાય તો વેચાણકારે જણાવેલી શરતો હેઠળ માલ પરત લેવાની વ્યવસ્થા કરવી પડે છે. ખોરાક, દવાઓ, તબીબી સાધનો અને સૌંદર્યપ્રસાધનો પર ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ વધારાની આવશ્યકતાઓ પણ લાગુ પડી શકે છે. સામાન્ય દુકાનમાંથી ખરીદી માટે મ્યાનમારમાં એકસરખી રાષ્ટ્રીય પરત-મુદત સ્થાપિત નથી. દુકાનમાં ખરીદી વખતે રસીદ સાચવો અને વોરંટી, ઉત્પાદનની સ્થિતિ તથા દુકાનની પોતાની પરત નીતિ તપાસો. ચૂકવણી પહેલાં ઉત્પાદનનું સ્ત્રોત, મ્યાનમાર ભાષાનું લેબલ, સમાપ્તિ તારીખ અથવા હાલત, વોરંટી, કિંમત અને ડિલિવરી કે પરતની શરતો તપાસવી જોઈએ. Directive 2/2019 ખોરાક, ઘરવખરી, બાળકોના ઉપયોગની વસ્તુઓ, સંચાર સાધનો, દવાઓ અને પૂરકો, સૌંદર્યપ્રસાધનો, ગ્રાહક વસ્તુઓ તથા વ્યવસાયમાં વપરાતી વસ્તુઓ માટે મ્યાનમાર ભાષાનાં લેબલ આવરે છે. વેચાણકાર અને સ્થળ પ્રમાણે ચુકવણી રોકડ, બેંક સેવા, મોબાઇલ વૉલેટ અથવા MMQR/MyanmarPay મારફતે થઈ શકે છે. MMQR એ મ્યાનમારનું કેન્દ્રીય બેંક હેઠળનું રાષ્ટ્રીય QR ચુકવણી ધોરણ છે. QR ચુકવણી મંજૂર કરતાં પહેલાં વેપારીનું નામ, રકમ, પ્રાપ્તકર્તા અને ચુકવણી સફળ થયાની સ્થિતિ તપાસો; પછી રસીદ અથવા સ્ક્રીનશૉટ સાચવો. OTP કે PIN ક્યારેય આપશો નહીં અને અણધારી ચુકવણી વિનંતીઓ તથા ટેલિકૉમ સંદેશાઓને સંભવિત છેતરપિંડી માનો. ખરીદી અંગેની ફરિયાદ ગ્રાહક બાબતોના વિભાગની Consumer Complaint System મારફતે કરી શકાય છે. ફરિયાદ સંબંધિત રાજ્ય અથવા પ્રદેશની કચેરીને મોકલાય છે; ચકાસણી કોડથી ઑનલાઇન સ્થિતિ જોવા ટ્રૅકિંગ કોડ મેળવી શકાય છે. અન્ય માર્ગોમાં ગ્રાહક બાબતોના વિભાગની વેબસાઇટ, તેની Android ઍપ, પ્રાદેશિક અથવા જિલ્લા કચેરીઓ અને કામકાજના સમયમાં Consumer Call Center 1535નો સમાવેશ થાય છે. રસીદ, વેચાણકાર અને ડિલિવરીની વિગતો, ઉત્પાદનના ફોટા, સંદેશાવ્યવહારનો ઇતિહાસ અને ચુકવણીના પુરાવા સાચવો. ગ્રાહક ફરિયાદનો આ માર્ગ ખાનગી ખરીદીને લગતો છે; પુનર્વેચાણ અથવા અન્ય વ્યવસાયિક હેતુ માટે ખરીદેલી વસ્તુઓને નહીં. ઑનલાઇન ખરીદી માટે ઓળખી શકાય એવા અને eComRegનું પાલન દર્શાવી શકે એવા વેચાણકારને પસંદ કરો. ચૂકવણી પહેલાં ઉત્પાદનનું સ્ત્રોત, મ્યાનમાર ભાષાનું લેબલ, સંપૂર્ણ કિંમત, ચુકવણી અને ડિલિવરીની રીત તથા જણાવેલી ખરીદી રદ કરવાની અથવા પરત કરવાની શરતો તપાસો. વેચાણકારની ઓળખ ચકાસી ન શકાય તો અગાઉથી પૈસા ન આપો; મંચનો ઉપયોગ થવાથી સર્વવ્યાપક રિફંડની ખાતરી મળતી નથી. વસ્તુઓ વર્ણનથી જુદી હોય તો પહેલાં વેચાણકારનો સંપર્ક કરો; પ્રશ્ન ઉકેલાય નહીં તો ગ્રાહક બાબતોના વિભાગનો ફરિયાદ માર્ગ વાપરો. મ્યાનમારની 2018-2030ની રાષ્ટ્રીય કચરા વ્યવસ્થાપન વ્યૂહરચના અને માસ્ટર પ્લાન તથા 2026-2035ની રાષ્ટ્રીય પ્લાસ્ટિક વ્યવસ્થાપન કાર્યયોજનામાં કચરો અટકાવવો, ત્રણ R, સંગ્રહ અને સુરક્ષિત નિકાલને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે. સ્થાનિક સંગ્રહ અને રિસાયક્લિંગ સેવાઓ દેશભરમાં એકસરખી નથી. ફરી વાપરી શકાય તેવી અથવા રિફિલ કરી શકાય તેવી વસ્તુઓ અને એકવાર વપરાતા ઓછા પૅકેજિંગથી કચરો ઘટી શકે છે; સ્થાનિક અલગ સંગ્રહ માત્ર ત્યાં ઉપયોગી છે જ્યાં કાર્યરત સંગ્રહ વ્યવસ્થા હોય.