મ્યાનમારમાં કર

Union Taxation Law 2026, Income Tax Law, Commercial Tax Law, Specific Goods Tax Law, Tax Administration Law અને Myanmar Stamp Act સાથે 1 એપ્રિલ 2026થી અમલમાં આવ્યો. IRD, Customs Department, સંબંધિત મંત્રાલયો, Township Revenue Offices, Medium Taxpayer Offices (MTOs) અને Large Taxpayer Offices (LTOs) અલગ વહીવટી કામ કરે છે. હાલનો કરદાતા સામાન્ય રીતે તેને ફાળવેલી મહેસૂલ કચેરી સાથે વ્યવહાર કરે છે. નવી કંપની IRD e-Registration વાપરે છે, Taxpayer Identification Number (TIN) મેળવે છે અને પછી e-Filing Management System તથા e-Payments System વાપરે છે. નવો વ્યક્તિગત કરદાતા સામાન્ય રીતે સંબંધિત Township Revenue Officeથી શરૂઆત કરે છે. મ્યાનમાર કર વહીવટમાં રૂબરૂ, ટપાલથી અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે રિટર્ન સ્વીકારાય છે. LTO અને MTOના કરદાતાઓએ ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે રિટર્ન ભરવું પડે છે. નવા કોર્પોરેટ ઇ-ફાઇલરે સહી કરેલા મૂળ દસ્તાવેજ પણ ફાળવેલી મહેસૂલ કચેરીને મોકલવા પડે છે. ઑનલાઇન ચુકવણી માટે ઑનલાઇન કર ચુકવણી ખાતું વપરાય છે; નોકરીદાતાઓ પગારમાંથી કપાત માટે PAYE Management Portal વાપરી શકે છે. ઇલેક્ટ્રોનિક રિટર્નની પ્રાપ્ત તારીખ વિભાગને મળ્યાનો દિવસ છે; જાહેર રજાના દિવસે મળેલું રિટર્ન તેના પછીના કાર્યદિવસે મળ્યું ગણાય છે. વ્યક્તિગત આવકવેરો પગાર, ભાડું, મૂડીલાભ અને અન્ય કરપાત્ર આવક પર લાગુ પડે છે. વાર્ષિક MMK 4,800,000 અથવા ઓછી આવક ધરાવતો પગાર કરમુક્ત છે. વાર્ષિક પગાર MMK 4,800,000થી વધુ હોય ત્યારે ગણતરીમાં આખો પગાર લેવાય છે. લાગુ રાહતો પછીના પ્રગતિશીલ દરો: MMK 1થી 2,000,000 માટે 0%; MMK 2,000,001થી 10,000,000 માટે 5%; MMK 10,000,001થી 30,000,000 માટે 10%; MMK 30,000,001થી 50,000,000 માટે 15%; MMK 50,000,001થી 70,000,000 માટે 20%; અને MMK 70,000,001થી વધુ માટે 25%. દરેક પ્રકારની આવક પર 20% મૂળભૂત રાહત મળે છે, જેની વાર્ષિક મર્યાદા MMK 10,000,000 છે. અન્ય રાહતોમાં સાથે રહેતા માતા-પિતા દીઠ MMK 1,000,000, જીવનસાથી માટે MMK 1,000,000, દરેક બાળક માટે MMK 500,000, પાત્ર જીવનવીમા પ્રીમિયમ અને કરદાતાનું સામાજિક સુરક્ષા યોગદાન સામેલ હોઈ શકે છે. બિનનિવાસી વિદેશીને કલમ 6 અથવા 6Aની રાહતો મળતી નથી અને પગાર પર પ્રગતિશીલ દરે કર લાગે છે. માત્ર પગાર આવક હોય ત્યારે વ્યક્તિએ વાર્ષિક રિટર્ન ભરવું કે તે પગાર માટે TIN મેળવવો પડતો નથી એમ IRD માર્ગદર્શિકા કહે છે; નોકરીદાતા, કચેરીના વડા અથવા કંપની મેનેજર દર મહિને PAYE કાપીને જમા કરે છે. ભાડાની આવક માટે અલગ રિટર્ન અને ચુકવણીના નિયમો છે. જમીન, મકાન અથવા ઓરડાના ભાડાની આવક માટે કરવર્ષ પૂરું થયાના ત્રણ મહિનામાં વાર્ષિક રિટર્ન ભરવું પડે છે. વાર્ષિક MMK 50,000,000 અથવા ઓછી ભાડાની આવક પર Commercial Tax લાગતો નથી. આ મર્યાદાથી વધુ હોય તો ભાડૂત 5% Commercial Tax વસૂલે છે; રાહત પછીના ભાડા પર 10% આવકવેરો લાગે છે. આકારણીથી નક્કી કરેલો કર 21 દિવસમાં ચૂકવવો પડે છે. મિલકત વેચવાથી, બદલીને અથવા હસ્તાંતરથી થયેલા નફા પર મૂડીલાભ કર લાગે છે. દર મ્યાનમાર ક્યાત અથવા મળેલી વિદેશી ચલણમાં 10% છે. મિલકત નિકાલની ઘોષણા 30 દિવસમાં આપવી પડે છે. નિકાલ કરેલી મિલકતોનું કુલ વાર્ષિક મૂલ્ય MMK 10,000,000 અથવા ઓછું હોય તો મૂડીલાભ કર લાગતો નથી. આકારણી કરેલો કર 21 દિવસમાં ચૂકવવો પડે છે. મિલકતનું સંપાદન અથવા તેનો સ્ત્રોત સમજાવી ન શકાય ત્યારે હાલની IRD માર્ગદર્શિકામાં અઘોષિત આવકના દર આ પ્રમાણે છે: MMK 300,000,000 સુધી 3%; MMK 300,000,001થી 600,000,000 સુધી 5%; MMK 600,000,001થી 1,000,000,000 સુધી 10%; MMK 1,000,000,001થી 3,000,000,000 સુધી 15%; અને MMK 3,000,000,001થી વધુ માટે 30%. સ્ત્રોતના પુરાવા અને નાણાંશોધન વિરોધી અપવાદો આકારણીને અસર કરી શકે છે. વ્યવસાય આવકવેરો કાનૂની સ્વરૂપ અને પ્રવૃત્તિ પર આધારિત છે. મ્યાનમારમાં નોંધાયેલી કંપની, પગાર સિવાયની આવક મેળવનાર બિનનિવાસી વિદેશી, MICની પરવાનગીવાળો વ્યવસાય અને રાજ્યની માલિકીની સંસ્થા સામાન્ય રીતે કુલ ચોખ્ખા નફા પર 22% ચૂકવે છે; દર્શાવેલી શ્રેણીઓને જણાવેલી રાહતો મળતી નથી. પ્રાથમિક ન હોય તેવી સહકારી સંસ્થા લાગુ રાહતો બાદ 22% ચૂકવે છે. Yangon Stock Exchangeમાં નોંધાયેલી જાહેર કંપની કુલ ચોખ્ખા નફા પર 17% આપે છે; તેલ અને ગેસના સંશોધન અથવા ઉત્પાદનની કંપની 25% આપે છે. ભાગીદારી અને પ્રાથમિક સહકારી સંસ્થા રાહતો પછી વ્યક્તિગત પ્રગતિશીલ દર વાપરે છે. ભાડાની આવક પર અલગથી 10% કર લાગે છે. નવી સ્થાનિક ઉત્પાદન કરતી MSME, કોટેજ ઉદ્યોગ અથવા નાના પાયાના ઉદ્યોગને શરૂઆતના વર્ષ સહિત સતત ત્રણ વર્ષ સુધી વાર્ષિક MMK 20,000,000 સુધીના ચોખ્ખા નફા પર છૂટ મળી શકે છે; તેનાથી વધુ નફો કરપાત્ર છે. Commercial Tax (CT) સામાન્ય રીતે સ્થાનિક ઉત્પાદન અને વેચાણ, આયાત, વેપાર તથા કરમુક્ત ન હોય તેવી સ્થાનિક સેવાઓ પર 5% છે. કરનો આધાર વેચાણની આવક છે, જેમાં લાગુ હોય ત્યારે Specific Goods Taxનો સમાવેશ થાય છે; આયાત માટે આધાર ઉતારેલી કિંમત છે. સ્થાનિક ઉત્પાદન, કરપાત્ર સેવાઓ અને વેપાર—દરેક માટે અલગ વાર્ષિક MMK 50,000,000ની મર્યાદા છે. નોંધપાત્ર દરોમાં ઇન્ટરનેટ સેવાઓ માટે 15%, SIM કાર્ડના વેચાણ અને સક્રિયકરણ દીઠ MMK 20,000, હોટેલ અને પ્રવાસન માટે 3%, શુદ્ધ સોનું અને સોનાના દાગીના માટે 3%, તથા લાંબા ગાળાની જમીન લીઝ અથવા સહકાર વ્યવસ્થા હેઠળ નિર્ધારિત માળખાકીય બાંધકામ, સમારકામ અથવા વેચાણ માટે 3% સામેલ છે. નિકાસ કરેલા કાચા તેલ પર 5%, નિકાસ કરેલી વીજળી પર 8% અને અન્ય નિકાસી માલ પર 0% કર છે; લાગુ નિયમો હેઠળ ઇનપુટ CT ક્રેડિટ અથવા રિફંડ મળી શકે છે. શિક્ષણ, જાહેર પરિવહન, નિર્ધારિત આરોગ્ય સેવાઓ, સરકારી સેવાઓ અને રાજદ્વારી સેવાઓ સહિતની યાદીબદ્ધ 34 સેવા શ્રેણીઓ કરમુક્ત છે. ઇનપુટ ક્રેડિટ માટે નિર્ધારિત પ્રમાણપત્રો અને ફોર્મ તથા નોંધાયેલા પ્રતિપક્ષ જરૂરી છે. CT કરદાતાઓ ત્રિમાસિક અને વાર્ષિક ફોર્મ ભરે છે. સમીક્ષા કરેલા સત્તાવાર દસ્તાવેજોમાં 2026-27ની ત્રિમાસિક ચોક્કસ અંતિમ તારીખો મળી નહોતી; 2025-26ની તારીખો 31 જુલાઈ 2025, 31 ઑક્ટોબર 2025, 2 ફેબ્રુઆરી 2026 અને 30 એપ્રિલ 2026 હતી. Specific Goods Tax (SGT) યાદીબદ્ધ માલ પર લાગતો આબકારી પ્રકારનો કર છે. 2026ની યાદીમાં સિગારેટ, તમાકુ, ચેરૂટ, દારૂ, વાઇન, બિયર, વાહનો, ઇંધણ, કુદરતી ગેસ, લાકડું અને અન્ય સૂચિબદ્ધ માલ છે. ઉદાહરણ તરીકે, કિંમતના સ્તર પ્રમાણે સિગારેટ દીઠ MMK 15, 28 અથવા 31; તમાકુ પર 60%; ચેરૂટ દીઠ MMK 3; વાહન અને એન્જિનના વર્ગ પ્રમાણે 5%, 10%, 30% અથવા 50%; ઇંધણ પર 5%; અને કુદરતી ગેસ પર 8% છે. નિકાસની જોગવાઈ અને ઇનપુટ સમાયોજન સહિત સંપૂર્ણ વસ્તુવાર તથા કિંમત-સ્તરવાર યાદી લાગુ પડે છે. Withholding Tax (WHT) નિર્ધારિત ચુકવણીઓમાંથી કાપીને કર સત્તાધિકારીને જમા કરાય છે. નિવાસી નાગરિક અથવા નિવાસી વિદેશી માટે રોયલ્ટી પર 10% અને મ્યાનમારમાં કરાયેલા ટેન્ડર, કરાર, ભાવપત્રક અથવા આઉટસોર્સ કરેલા માલ, કામ અને સેવાઓ પર 2% દર છે. બિનનિવાસી વિદેશી માટે વ્યાજ પર 15%, રોયલ્ટી પર 15% અને ટેન્ડર અથવા કરાર ચુકવણી પર 2.5% દર છે. સ્થાનિક રીતે આકારણી થતી બિનનિવાસી વિદેશીની નોંધાયેલી મ્યાનમાર શાખાને ચૂકવેલા વ્યાજ પર WHT લાગતો નથી; ટેન્ડર અથવા કરારની શ્રેણી માટે વ્યક્તિગત ચુકવણીકર્તાની WHT જવાબદારી નથી. MMK 500,000ની મર્યાદા નાણાકીય વર્ષના કુલ વ્યવહાર પર લાગુ પડે છે, પરંતુ વિદેશી ચલણની ચુકવણી અને બિનનિવાસી નાગરિકને ચુકવણી રકમ ગમે તેટલી હોય તોય લાગુ પડે છે. સરકારી વહીવટી કપાતકર્તા એ જ દિવસે રકમ જમા કરે છે; અન્ય કપાતકર્તાઓ સામાન્ય રીતે સાત દિવસમાં જમા કરે છે. કપાતકર્તા WHT પ્રમાણપત્ર patakha(wanga)-17ની ત્રણ નકલો આપે છે. નિવાસીનો WHT સામાન્ય રીતે અંતિમ આકારણી સામે ક્રેડિટ થઈ શકે છે; કરાર વિનાના બિનનિવાસીનો WHT સામાન્ય રીતે અંતિમ કર હોય છે. મ્યાનમારના United Kingdom, Vietnam, Republic of Korea, Malaysia, India, Singapore, Lao PDR અને Thailand સાથે બેવડા કરવેરા કરારો છે. કરારનો લાભ લેવા લાગુ શરતો, નિવાસનો પુરાવો અને સંબંધિત IRD અથવા મહેસૂલ કચેરીની પ્રક્રિયા જરૂરી છે. Union Taxation Law હેઠળ આવકના પ્રકાર પ્રમાણે વિદેશી કરની ક્રેડિટ મળી શકે છે. કરાર લાગુ પડે તો પણ સ્થાનિક રિટર્ન અથવા WHT ફરજ આપમેળે દૂર થતી નથી. વ્યવસાય આવક માટે કરારનો લાભ મેળવવા પ્રાપ્તકર્તાને મ્યાનમારમાં કાયમી સંસ્થા નથી તેનો પુરાવો પણ જરૂરી હોઈ શકે છે. 1 એપ્રિલ 2025થી 31 માર્ચ 2026 સુધીના 2025-26 રિપોર્ટિંગ સમયગાળાની IRD વાર્ષિક રિટર્નની અંતિમ તારીખ 30 જૂન 2026 હતી. સમીક્ષા કરેલા સત્તાવાર નોટિસમાં 2026-27ની વાર્ષિક અંતિમ તારીખની પુષ્ટિ નહોતી. નિર્ધારિત ફોર્મમાં સંપૂર્ણ અને સાચી માહિતી તથા કરદાતાની સહી હોવી જોઈએ; લાગુ હોય તો ચૂકવેલ તૈયારકર્તા પણ સહી કરે છે. મોડી ફાઇલિંગ માટે આકારણી સુધી બાકી કરના 5% ઉપરાંત દરેક મહિના અથવા મહિના-ભાગ માટે 1%, અથવા MMK 100,000—બેમાંથી જે વધારે હોય તે દંડ થાય છે. કાયદેસર માંગ અથવા હપ્તાની તારીખ ચૂકી જાય તો મોડી ચુકવણી પર બાકી કરના 10%નો દંડ લાગી શકે છે. પૂરતું કારણ હોય તો સમયમર્યાદા પહેલાં વધારો માગી શકાય છે. કર નોંધો સામાન્ય રીતે ઓછામાં ઓછા સાત વર્ષ સાચવવી જોઈએ, અથવા સંબંધિત કર-સમયગાળાની મર્યાદા સાત વર્ષથી વધુ હોય તો વધુ સમય. પુરાવા સાથે વધારાની ચુકવણીનું રિફંડ મેળવી શકાય, બીજી જવાબદારી સામે ક્રેડિટ કરી શકાય અથવા એડવાન્સ કર તરીકે આગળ લઈ જઈ શકાય. સંબંધિત કર કાયદા હેઠળ અપીલના અધિકારો છે, જોકે સમીક્ષા કરેલા દસ્તાવેજોમાં તમામ અપીલની અંતિમ તારીખો આપવામાં આવી નહોતી. ચોક્કસ દસ્તાવેજો અને વ્યવહારો પર સ્ટેમ્પ ડ્યુટી તથા કસ્ટમ્સ ડ્યુટી લાગે છે. IRD માર્ગદર્શિકા મુજબ સ્થાવર મિલકત ખરીદીના દસ્તાવેજ પર આકારણી મૂલ્યના કુલ 4% સ્ટેમ્પ ડ્યુટી છે. એક વર્ષ સુધીની લીઝ માટે 0.5%, ત્રણ વર્ષ સુધીની લીઝ માટે સરેરાશ ભાડાના 0.5% અને ત્રણ વર્ષથી લાંબી લીઝ માટે સરેરાશ ભાડાના 2% ડ્યુટી છે; લાંબી અથવા evergreen લીઝના સૂત્રથી ગણતરી બદલાઈ શકે છે અને લીઝની સ્ટેમ્પ ડ્યુટી ભાડૂત ચૂકવે છે. IRD FAQ મુજબ સરકારી અથવા બાંધકામના ટેન્ડર કરાર પર 1% ડ્યુટી છે, જેની મર્યાદા MMK 150,000 છે. ચોક્કસ દસ્તાવેજનું વર્ગીકરણ નિર્ણાયક છે. કસ્ટમ્સ અથવા આયાત ડ્યુટી અને ક્ષેત્રવિશેષના કર અથવા રોયલ્ટી પણ લાગુ પડી શકે છે; તેથી ફાઇલિંગ અથવા ચુકવણી પહેલાં માલ, વ્યવહાર અને જવાબદાર સત્તાધિકારી ઓળખવા જરૂરી છે.