మయన్మార్‌లో నిరుద్యోగం

కేంద్ర గణాంక సంస్థ మయన్మార్ ప్రత్యక్ష జాతీయ శ్రేణి ప్రకారం, 2020లో 0.03 మిలియన్ల నిరుద్యోగులు, 0.17% రేటు; 2021లో 0.30 మిలియన్లు, 1.33%; 2022లో 0.59 మిలియన్లు, 2.53%; 2023లో 0.88 మిలియన్లు, 3.69%. అదే కాలంలో కార్మిక శక్తి 22.61 మిలియన్ల నుంచి 23.97 మిలియన్లకు పెరిగింది. 2025 World Bank/ILOEST అంచనా 3.0% నమూనా ఆధారితం; దాన్ని మరింత కొత్త ప్రత్యక్ష సర్వే ఫలితంగా చూడకూడదు. ఈ రేటు పని లేని, చురుకుగా పని వెతుకుతున్న, పని చేయడానికి అందుబాటులో ఉన్నవారిని లెక్కిస్తుంది. దాగి ఉన్న నిరుద్యోగం, తక్కువ ఉపాధి లేదా ఉద్యోగ నాణ్యత నష్టాన్ని ఇది పూర్తిగా చూపదు. 2024 మయన్మార్ పేదరికం, జీవన పరిస్థితుల సర్వే ప్రకారం, పని వయస్సు జనాభాలో 60.9% మంది ఉద్యోగంలో ఉన్నారు; ఉద్యోగిత సుమారు 2.1 మిలియన్లు పెరిగినా, జీతభత్యాల ఉద్యోగులు సుమారు 0.3 మిలియన్లే పెరిగారు. వేతన ఉద్యోగాల వాటా 2017లో 38.2% నుంచి 2024లో 25.3%కు పడిపోయింది; తాత్కాలిక పని, స్వయం ఉపాధి, అనధికార పని విస్తృతంగా ఉన్నాయి. 2020లో అనధికార ఉద్యోగిత 85.7%గా అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ నివేదించింది. ప్రధాన ప్రజా ఉద్యోగ సేవ టౌన్‌షిప్ కార్మిక మార్పిడి కార్యాలయంలో నమోదు చేసుకుని, కార్యాలయం లేదా Myanmarjob.gov.mm ద్వారా ఉద్యోగ సరిపోలిక పొందడం. Employment and Skill Development Law ప్రకారం ప్రభుత్వ కార్మిక మార్పిడి కార్యాలయాలు ఉండవచ్చు; ప్రైవేట్ ఉద్యోగ ఏజెన్సీలు ఉద్యోగార్థులకు ఉచిత సేవలు ఇవ్వాలి. సమీక్షించిన మూలాల్లో కార్మిక మార్పిడి నమోదు రుసుము లేదు; కాబట్టి ప్రస్తుత రుసుము, పత్రాలు, అపాయింట్‌మెంట్ విధానాన్ని స్థానిక కార్యాలయం నిర్ధారించాలి. భద్రతా పరిస్థితులు, టౌన్‌షిప్‌ను బట్టి ప్రాప్తి, సమయం మారవచ్చు. కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ, కార్మిక శాఖ, టౌన్‌షిప్ సామాజిక భద్రతా కార్యాలయాలు, సామాజిక సంక్షేమ శాఖ వేర్వేరు బాధ్యతలు కలిగి ఉంటాయి; లక్ష్యిత సామాజిక సహాయం నిరుద్యోగ బీమాతో సమానం కాదు. Social Security Law 2012, Social Security Rules 2014లో నమోదైన సంస్థ ద్వారా బీమా పొందిన కార్మికులకు చట్టబద్ధ నిరుద్యోగ బీమా నమూనా ఉంది. కనీసం 36 నెలల విరాళాలు, అనైచ్ఛిక తొలగింపు లేదా శాశ్వత మూసివేత, మంచి ఆరోగ్యం, పని చేయాలనే ఆసక్తి, సామర్థ్యం, టౌన్‌షిప్ కార్మిక మార్పిడి కార్యాలయంలో నమోదు, ఆ కార్యాలయం లేదా టౌన్‌షిప్ SSBకు నెలవారీ నివేదికలు ఇందులో పేర్కొంటాయి. క్లెయిమ్ రూపకల్పనలో ఒక నెలలో దాఖలు చేయడం, Form-34, యజమాని Form-35, తొలగింపు ఉత్తర్వు, కార్మిక మార్పిడి ధృవపత్రం వంటి పత్రాలు ఉన్నాయి. స్వచ్ఛంద రాజీనామా, దుష్ప్రవర్తన కారణంగా తొలగింపు నమూనా ప్రకారం అర్హతను తొలగిస్తాయి. చట్టబద్ధ మొత్తం 36 నెలల విరాళాల తర్వాత సగటు వేతనంలో 50%ను 60 రోజులు; ప్రతి తదుపరి 12 నెలలకు మరో 30 రోజులు; 84 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ నెలలకు గరిష్ఠంగా 180 రోజులు. వివాహిత ఆధారితునికి అదనపు మొత్తం 10% వరకు ఉండవచ్చు. నమూనాలో కార్మికుడు 1%, యజమాని 1% విరాళాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రమాణాలు చట్టపరమైన రూపకల్పనను వివరిస్తాయి, ప్రస్తుత చెల్లింపు నిర్ధారణను కాదు. 2025 నవంబర్ SSB ప్రొఫైల్‌లో ఆరోగ్య, సామాజిక సంరక్షణ, కుటుంబ సహాయం, ఉద్యోగ ప్రమాద శాఖలు అమలులో ఉన్నాయని; నిరుద్యోగం, వృద్ధాప్యం, అంగవైకల్యం, బతికిన ఆధారితుల శాఖలు ఇంకా పెండింగ్‌లో ఉన్నాయని పేర్కొంది. అందువల్ల ఆచరణలో కవరేజీ పరిమితం; ముఖ్యంగా అనధికార, స్వయం ఉపాధి కార్మికులు, రైతులు, గృహ కార్మికులు, రోజువారీ కార్మికులు, కొంతమంది పార్ట్‌టైమ్ కార్మికులకు. కొత్త ఉద్యోగం, సరైన కారణం లేకుండా తగిన పని లేదా శిక్షణను నిరాకరించడం, నేర కారణంగా జైలు శిక్ష, మయన్మార్‌ను శాశ్వతంగా విడిచిపెట్టడం చట్ట నమూనా ప్రకారం చెల్లింపును ముగించవచ్చు. పరిహారం యజమాని బాధ్యత; అది నిరుద్యోగ బీమా కాదు. పేర్కొన్న రూపకల్పనలో 6–11 నెలల సేవ తర్వాత అర్ధ నెల వేతనం నుంచి, కనీసం 300 నెలల సేవ తర్వాత గరిష్ఠంగా 13 నెలల వేతనం వరకు ఉంటుంది. నిర్వచిత పరిస్థితుల్లో లిక్విడేషన్, ఊహించని తాత్కాలిక నిలిపివేత, మరణం అర్హత పొందవచ్చు; రాజీనామా, దుష్ప్రవర్తన పొందవు. క్లెయిమ్ అర్థాన్ని SSB లేదా సంబంధిత కార్మిక కార్యాలయంతో నిర్ధారించాలి. కార్మిక మార్పిడి నమోదు జాబితాలను జాతీయ నిరుద్యోగుల సంఖ్యగా ఉపయోగించలేరు. కేంద్ర గణాంక సంస్థ విధానంలో యాంగోన్‌లో 18, ఇతర రాష్ట్రాలు, ప్రాంతాల్లో 73 కార్యాలయాలు ఉన్నాయని చెబుతుంది; 2023–2024 పట్టిక యాంగోన్‌లో 567,647 నమోదైన ఉద్యోగార్థులను చూపినా, సమీక్షించిన భాగంలో ఇతర ప్రాంతాలకు సంబంధిత విలువ ఇవ్వలేదు. కాబట్టి నమోదు సంఖ్యలు ఆ సేవ వినియోగాన్ని కొలుస్తాయి, మొత్తం నిరుద్యోగుల సంఖ్యను కాదు. ఉద్యోగ, తొలగింపు రికార్డులు ఉంచి, విరాళ చరిత్ర, తొలగింపు కారణం నిర్ధారించి, చట్టబద్ధ ప్రయోజనంపై ఆధారపడే ముందు ఏ సేవలు, ఫారమ్‌లు, నిధులు, స్థానిక సహాయం ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్నాయో సంబంధిత కార్యాలయాన్ని అడగండి.