নেপালত দেৱানী আইন

নেপালী দেৱানী আইনে স্বাভাৱিক আৰু আইনী ব্যক্তি, আইনী সক্ষমতা, নাবালকত্ব, অভিভাৱকত্ব আৰু প্ৰতিনিধিত্ব সামৰে। সাধাৰণতে ১৮ বছৰৰ তলৰ ব্যক্তি নাবালক। নিৰ্দিষ্ট নিয়মে নেপালী নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত সীমিত নকৰালৈ বিদেশীৰ ক্ষেত্ৰতো সাধাৰণতে আইন প্ৰযোজ্য। আইনবিৰোধী ৰীতি-নীতিৰ কোনো প্ৰভাৱ নাই। দেৱানী সংহিতাই চুক্তি, প্ৰতিনিধিত্ব, ভাড়া, বিক্ৰী, ঋণ আৰু আন বাধ্যবাধকতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। বাধ্যবাধকতা আইন, চুক্তি, অৰ্ধ-চুক্তি, অন্যায় সমৃদ্ধি, একপক্ষীয় প্ৰতিশ্ৰুতি, অপকৰ্ম বা অৰ্ধ-অপকৰ্মৰ পৰা উদ্ভৱ হ’ব পাৰে। পক্ষসমূহে সদ্ভাৱে চুক্তি পালন কৰিব লাগে। পালন নকৰা বা পলম কৰিলে প্ৰকৃত ক্ষতিৰ ক্ষতিপূৰণ লাগিব পাৰে; প্ৰৱঞ্চনা, উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত কাম বা গাফিলতিয়ে বহল দায় সৃষ্টি কৰিব পাৰে। বাধ্যবাধকতাৰ সাধাৰণ দাবী-সময়সীমা ২ বছৰ; বিশেষ আইনে বেলেগ সময়সীমা দিব পাৰে। সম্পত্তি আইনে স্থাৱৰ আৰু অস্থাৱৰ সম্পত্তিৰ মালিকানা, দখল, ব্যৱহাৰ আৰু হস্তান্তৰ সামৰে। ইয়াত পৰিয়ালৰ সম্পত্তি, যৌথ-মালিকানাধীন সম্পত্তি আৰু ভাগ-বাটোও আছে। Department of Land Management and Archives আৰু সংশ্লিষ্ট Malpot Office-এ ভূমি পঞ্জীয়নৰ কাম, যেনে नामसारी, दाखिल खारेज আৰু रोक्का বা ইয়াৰ মুক্তি চম্ভালে। পঞ্জীয়ন মাচুল আৰু সেৱা-চাৰ্জ প্ৰযোজ্য আঞ্চলিক বা স্থানীয় হাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। উত্তৰাধিকাৰ বা ভাগ-বাটোৱাৰাৰে স্থাৱৰ সম্পত্তি পোৱা বিদেশীয়ে নামজাৰি, পঞ্জীয়ন আৰু সংশ্লিষ্ট আয় ব্যৱহাৰৰ বাবে সাধাৰণতে Government approval লাগে। পৰিয়াল আইনে বিবাহ, অবৈধ বিবাহ, বিবাহ-বিচ্ছেদ, পিতৃ-মাতৃ-সন্তানৰ সম্পৰ্ক, দত্তক, ভাগ-বাটো আৰু যৌথ-পৰিয়ালৰ বিষয় সামৰে। লিংগভিত্তিক বৈষম্য নোহোৱাকৈ সন্তানৰ সমান উত্তৰাধিকাৰৰ অধিকাৰ আছে। পৰিয়ালৰ বিবাদ সাধাৰণতে দেৱানী বিষয়; হিংসা আৰু অপৰাধমূলক আচৰণ অপৰাধ আইনৰ আওতাতো পৰিব পাৰে। উত্তৰাধিকাৰ আইনে উত্তৰাধিকাৰৰ বাবে अपुताली আৰু বিধিবদ্ধ অগ্ৰাধিকাৰ থকা উত্তৰাধিকাৰীক বুজাবলৈ हकवाला ধাৰণা ব্যৱহাৰ কৰে। সম্পত্তি হস্তান্তৰ আৰু পঞ্জীয়নত আনুষ্ঠানিক প্ৰক্ৰিয়া লাগিব পাৰে; সংহিতাৰ সীমাৰ ভিতৰত সম্পত্তিৰ ঋণ বা দায়ে সম্পত্তি বা অভিভাৱকক প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। সীমা-পাৰ সম্পত্তি আৰু সম্পত্তিৰ ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিগত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন আৰু ৰাজহুৱা-শৃংখলাৰ বাধাও জড়িত হ’ব পাৰে। দেৱানী দাবী আদালতত plaint, স্থানীয়ভাৱে फिरादपत्र বুলি কোৱা হয়, প্ৰমাণ আৰু প্ৰয়োজনীয় প্ৰতিলিপিসহ দাখিল হয়। আদালতে আনুষ্ঠানিক নিয়ম পূৰণ হৈছে নে পৰীক্ষা কৰে; বিবাদীয়ে प्रतिउत्तरपत्र নামৰ উত্তৰ দাখিল কৰিব পাৰে। প্ৰতিদাবীও উপলব্ধ হ’ব পাৰে। নেপালত Supreme Court, ১১টা বেঞ্চসহ ৭খন High Court, ৭৭খন District Court আৰু আইনে অধিকাৰ দিয়া আন ন্যায়িক সংস্থা আছে। আপীল আৰু তদাৰকী পৰ্যালোচনা সক্ষম আদালত আৰু প্ৰযোজ্য প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। দাবীদাৰে দাবী, মূল্য আৰু প্ৰাসংগিক সূচীৰ ভিত্তিত সাধাৰণতে আদালতৰ মাচুল দিব লাগে। সময়সীমা উকলি যোৱা দাবী বাধ্যতামূলক limitation period—হदम्याद—ৰ বাবে নাকচ বা খাৰিজ হ’ব পাৰে। গোচৰৰ সময় আদালত, প্ৰমাণ, প্ৰক্ৰিয়াগত বিষয় আৰু পক্ষসমূহৰ আচৰণ অনুসৰি বেলেগ। Mediation Act 2068-ৰ অধীনত মধ্যস্থতা উপলব্ধ হ’ব পাৰে; চুক্তি বা আইনে অনুমতি দিলে Arbitration Act 2055-ৰ অধীনত সালিশো সম্ভৱ। গাঁওপালিকাৰ উপ-সভাপতি বা পৌৰসভাৰ উপ-মেয়ৰে স্থানীয় Judicial Committee-ৰ সমন্বয় কৰে; ইয়াত দুজন নিৰ্বাচিত সদস্যো থাকে। কমিটীয়ে আবেদন গ্ৰহণ কৰে, মধ্যস্থতা উৎসাহিত কৰে আৰু তালিকাভুক্ত মধ্যস্থতাকাৰীৰ জৰিয়তে তালিকাভুক্ত সৰু বা স্থানীয় বিবাদ নিষ্পত্তি কৰিব পাৰে। কমিটীৰ আইনী অধিকাৰৰ ভিতৰত নিৰ্দিষ্ট ভূমি-বেদখল আৰু গাঁথনিৰ বিবাদ মধ্যস্থতালৈ যাব পাৰে। কমিটীয়ে সিদ্ধান্ত দিব নোৱাৰিলে বা মীমাংসা সম্ভৱ নহ’লে আদালতত পোনপটীয়া দাখিল নিষিদ্ধ নহয়। বিধিবদ্ধ সীমা-সময় নথকা তালিকাভুক্ত স্থানীয় বিবাদত আবেদন ৩৫ দিনৰ ভিতৰত কৰিব লাগে; নিৰ্দিষ্ট শ্ৰেণীৰ মধ্যস্থতা বিবাদীয়ে হাজিৰ হোৱাৰ ৩ মাহৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ কৰাৰ লক্ষ্য থাকে। ৰায়ৰ পিছত तहसिल শাখা বা तहसिलदार-এ বলবৎকৰণ চম্ভালে। সাধাৰণতে ৩ দিনৰ ভিতৰত ডিক্ৰী বলবৎকৰণ পঞ্জীত তুলিব লাগে। বলবৎকৰণত দখল, নামজাৰি, ভাগ-বাটো, মুক্তি, ঋণ, ক্ষতি, ক্ষতিপূৰণ, জৰিমনা আৰু আদালতৰ মাচুল অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে; পৃথক আবেদন আৰু সম্পত্তি চিনাক্তকৰণ লাগিব পাৰে। আপীলৰ অৱস্থাই বলবৎকৰণৰ সময়ত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। Legal Aid Act 2054 আৰু Legal Aid Rules 2055-এ আৰ্থিক বা সামাজিকভাৱে অক্ষম লোকক পৰামৰ্শ, আবেদনপত্ৰ, প্ৰতিনিধিত্ব আৰু আন আইনী সেৱা দিয়াৰ ভিত্তি স্থাপন কৰে। Central আৰু District Legal Aid Committee-এ সহায় কৰিব পাৰে; অসহায়, প্ৰতিবন্ধী, নাবালক, দৰিদ্ৰ বা আটকাধীন পক্ষৰ বাবে আদালতৰ খৰচেৰে অধিবক্তা বা pro bono ব্যৱস্থা প্ৰযোজ্য হ’ব পাৰে। মুঠ খৰচত আদালতৰ মাচুল, ভূমি-পঞ্জীয়নৰ চাৰ্জ, অধিবক্তা বা নটাৰী মাচুল, মূল্যায়ন, প্ৰতিলিপি, জাননী প্ৰেৰণ, মধ্যস্থতা বা সালিশৰ মাচুল অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। অংক আৰু পৰিশোধৰ সময় দাবী, দায়িত্বশীল সংস্থা, প্ৰদেশ বা স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষ আৰু প্ৰয়োজনীয় প্ৰমাণ অনুসৰি বেলেগ।