ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ-ਵਿਕਾਸ

ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; Center for Education and Human Resource Development (CEHRD), Council for Technical Education and Vocational Training (CTEVT), National Skill Testing Board (NSTB), Nepal Administrative Staff College (NASC), ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਹ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। CTEVT ਦੇ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਕੋਰਸ ਯੋਗਤਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਪਾਠਕ੍ਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ-ਸੰਬੰਧੀ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 40 ਤੋਂ 1,696 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਕਈ ਉਦਾਹਰਨਾਂ 280 ਤੋਂ 550 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਰਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਲਕਸ਼ਿਤ ਸਮੂਹ, ਥਾਂ, ਕੋਟਾ, ਅਰਜ਼ੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਸੇਵਾ-ਦਾਤੇ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਕੌਮੀ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। NSTB ਹੁਨਰਮੰਦ ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦਾ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਹੁਨਰ ਮਿਆਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਰਡ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 16 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਲਾਗੂ ਪੱਧਰ ਪਿਛਲੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, Elementary ਪੱਧਰ ਲਈ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ 140 ਘੰਟੇ; Level 1 ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ 160 ਘੰਟੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਤਜਰਬਾ; ਅਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਤਜਰਬਾ ਜਾਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਜੋੜ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਟੈਸਟ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੌਮੀ ਹੁਨਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਸਮੀ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। CEHRD ਦਾ Sikai Chautari ਬਿਨਾਂ ਖਾਤਾ ਬਣਾਏ ਮੁਫ਼ਤ, ਆਪਣੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕੋਰਸ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਜੀਵਨ-ਭਰ ਸਿੱਖਣ, ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਵੈ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਕਦਰ ਕੋਰਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। Community Learning Centres ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਜੀਵਿਕਾ ਜਾਂ ਜੀਵਨ-ਹੁਨਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਵਿਕਲਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। School Education Sector Plan 2022–2032 ਦੇ ਨੀਤੀਗਤ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸੰਘੀ, ਸੂਬਾਈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ, ਲਕਸ਼ਿਤ ਸਿੱਖਣ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ 2,150 Community Learning Centres ਦਾ ਯੋਜਿਤ ਜਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਕਾਸ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ CEHRD, Education Training Centre ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੈ: 10 ਦਿਨ ਕੇਂਦਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਤੇ 5 ਦਿਨ ਸਕੂਲ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ; ਵੱਖਰੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਕੋਰਸ ਵੀ ਹਨ। NASC ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਉੱਦਮਾਂ ਲਈ BAT, PCMD, ACMD ਅਤੇ SEDP ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ 30 ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ 6 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੋਰਸ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਇਮਤਿਹਾਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਯਾਤਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ; ਆਮ ਸਿਖਲਾਈ ਭੱਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦਾ ਤਜਰਬਾ, ਕੰਮ-ਥਾਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਅਧਿਐਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਹੁਨਰ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ। NSTB ਜਾਂ ਸੇਵਾ-ਦਾਤੇ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਮਤਿਹਾਨ ਰਾਹੀਂ ਰਸਮੀ ਹੁਨਰ ਜਾਂਚ ਮਾਨਤਾ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ, ਦਾਨੀ-ਵਿੱਤਪੋਸ਼ਿਤ, ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ NGO ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ’ਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੋਰਸ ਫੀਸ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। CTEVT ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਡਿਪਲੋਮਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਰਸ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਹੁਨਰ-ਵਿਕਾਸ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।