ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤਾਂ

ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ਬਦ विपद् (ਬਿਪਦ) ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਫ਼ਤ ਜੋਖ਼ਮ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ (DRRM) ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਜੋਖ਼ਮ ਘਟਾਉਣਾ, ਤਿਆਰੀ, ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਪੁਨਰ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਫ਼ਤ ਜੋਖ਼ਮ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਐਕਟ 2074 (2017) ਅਤੇ ਨਿਯਮ 2076 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਫ਼ਤ ਜੋਖ਼ਮ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਥਾਰਟੀ (NDRRMA), ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇ ਸੂਬਾਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਮੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਜਾਂ ਪੇਂਡੂ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਮੇਟੀਆਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਥਾਨਕ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਮੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਰਜ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਨਕ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਭੂਚਾਲ, ਭੂ-ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਦੇ ਵਹਾਅ, ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ, ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ, ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ, ਗੜੇਮਾਰੀ, ਹਿਮਨਦੀ ਝੀਲ ਫਟਣ ਨਾਲ ਹੜ੍ਹ, ਹਿਮਸਖਲਨ, ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ, ਸੋਕਾ, ਸੀਤ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ, ਉਦਯੋਗਿਕ, ਹਵਾਈ ਤੇ ਜਲ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੈ। ਮਹਾਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਨੂੰ ਆਫ਼ਤ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਹਿਮਾਲਿਆਈ, ਪਹਾੜੀ, ਤਰਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਮਾਨਸੂਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ-ਪੂਰਵ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ, ਭੂ-ਖਿਸਕਣ, ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਮੀਂਹ ਦੇ ਜੋਖ਼ਮ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਹੜ੍ਹ-ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੇਬਾ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਬਿਨਾਂ ਯੋਜਨਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਦੀਆਂ ਅਤਿਵਾਦੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੁਕਸਾਨ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਫ਼ਤ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ 2018 ਤੋਂ 2024 ਤੱਕ 32,375 ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ; ਇਸ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 91.2% ਜਲਵਾਯੂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਦਰਜ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗਾਂ 60.34% ਸਨ। ਅੱਗਾਂ, ਭੂ-ਖਿਸਕਣ, ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣਾ, ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਕਾਰਕ ਸਨ। 2024 ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਭੂ-ਖਿਸਕਣ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੇ 9 ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਤੱਕ NPR 46,684,318,550 ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, 249 ਮੌਤਾਂ, 18 ਲਾਪਤਾ ਲੋਕ ਅਤੇ 177 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰਜ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਮੁਲਾਂਕਣ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਲਾਨਾ ਜੋਖ਼ਮ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪੱਧਰ ਨਹੀਂ। ਜਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (DHM) ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਟੋਲ-ਫ੍ਰੀ ਨੰਬਰ 1155 ਵਿਕਲਪ 1 ਰਾਹੀਂ ਮੌਸਮ ਦੀ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪ 2 ਰਾਹੀਂ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਹੜ੍ਹ ਅਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਅਗਾਊਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (FFEWS) ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਮਾਡਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਘੇਰਾ ਕੋਸ਼ੀ, ਗੰਡਕੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਲੀ ਦਰਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਗਮਤੀ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਰਾਪਤੀ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਘੱਟ ਹਨ ਜਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਭਾਈਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕਈ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ DHM, BIPAD, ਸਮੂਹਕ SMS, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਸਥਾਨਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਰਜ ਕੇਂਦਰਾਂ, ਵਾਰਡ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। BIPAD, ਆਫ਼ਤ ਜੋਖ਼ਮ ਘਟਾਉਣ ਪੋਰਟਲ, ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ, ਘਟਨਾ ਅੰਕੜੇ, ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਜੋਖ਼ਮ ਨਕਸ਼ੇ ਅਤੇ ਅਭਿਲੇਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। NDRRMA ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਫ਼ਤ ਬੁਲੇਟਿਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਰਜ ਕੇਂਦਰ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਚੇਤਾਵਨੀ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੋਤ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਵੈਧਤਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਾਂਚੋ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਸਬੰਧਤ ਸਥਾਨਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਰਜ ਕੇਂਦਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਫ਼ਤਰ, ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। NDRRMA ਦੀ ਸਾਈਟ NEOC ਲਈ 1234 ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੰਨਿਆਂ ’ਤੇ NEOC ਲਈ 1149 ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ 1112 ਵੀ ਦਰਜ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਸ਼ਸਤ੍ਰ ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਲਈ 1114, ਨੇਪਾਲ ਪੁਲਿਸ ਲਈ 100 ਅਤੇ DHM ਲਈ 1155 ਦਰਜ ਹਨ। NEOC ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵੇਲੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਰਜ ਕੇਂਦਰਾਂ, ਵਾਰਡ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮਾਧਿਅਮ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਖ਼ਤਰੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਕਾਸੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਰਧਾਰਤ ਰਸਤੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਜਾਂ ਆਸਰੇ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਮੰਨੋ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੱਧ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਓ। ਹਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੂਰੀ ਦੇਸ਼-ਪੱਧਰੀ ਜਨਤਕ ਆਸਰਾ ਸੂਚੀ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਨਿਕਾਸੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਆਫ਼ਤ ਯੋਜਨਾ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਰਜ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਵਾਰਡ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿਓ। ਹੜ੍ਹ, ਬਾਅਦ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਜਾਂ ਢਲਾਣ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਥਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇਲਾਕਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੱਸਣ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਨਾ ਜਾਓ। ਨੇਪਾਲ ਫੌਜ, ਨੇਪਾਲ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸਸ਼ਸਤ੍ਰ ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਹੇਠ ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ, ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਫ਼ਤ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਆਸਰਾ, ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਸਫ਼ਾਈ, ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ, ਮੌਤ ਜਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਹਾਇਤਾ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਅਪੰਗਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਦਮ ਅਤੇ ਜੀਵਿਕਾ ਸਹਾਇਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਫ਼ਤ ਫੰਡ ਅਤੇ 2081 ਦੇ ਆਫ਼ਤ-ਜਵਾਬਦੇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਵੰਡ ਮਿਆਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਥਾਈ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਨੁਕਸਾਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਮੇਟੀ, ਸਥਾਨਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਰਜ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਫ਼ਤਰ ਰਾਹੀਂ ਤਾਲਮੇਲ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੋਗਤਾ, ਸਬੂਤ, ਰਕਮ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਘਟਨਾ, ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੇ ਹਨ; ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਆਫ਼ਤ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਸ਼ਟੀਸ਼ੁਦਾ ਦੇਸ਼-ਪੱਧਰੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਾਜਰਕੋਟ ਅਤੇ ਬਜਹਾਂਗ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ NPR 50,000 ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਆਸਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਹੱਕ ਨਾ ਸਮਝੋ। ਰਾਹਤ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਫ਼ਤ ਨੀਤੀਆਂ, ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਗਾਊਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਰਾਹਤ ਸਟਾਕ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਵੰਡ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਰਜ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਆਫ਼ਤ ਜੋਖ਼ਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੋਖ਼ਮ ਘਟਾਉਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਉਪਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਭੂ-ਖਿਸਕਣ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਬਿਲਡਿੰਗ ਕੋਡ NBC 105:2025 ਭੂਚਾਲੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਨਾਲ, NBC 204 ਭੂਚਾਲ-ਰੋਧੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤਾਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤੀਕਰਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਪੁਨਰ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੌਰਾਨ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਸਫ਼ਾਈ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ, ਜਲ-ਬਿਜਲੀ, ਬਿਜਲੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਤਰਜੀਹੀ ਢਾਂਚਾ ਹਨ। ਪੁਨਰ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਆਸਰਾ, ਪੁਨਰਵਾਸ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਮੁੜ-ਨਿਰਮਾਣ, ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਿਕਾ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਮੁੜ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਉਪਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਾਨੂੰਨ ਗੁੰਮ ਜਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਏ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਕਾਪੀਆਂ ਲੈਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਲਾਗੂਕਰਨ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਸੂਬਾਈ ਅਥਾਰਟੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਘਰਾਣੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਚੇਤਾਵਨੀ ਮਾਧਿਅਮ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਸਥਾਨਕ ਨਿਕਾਸੀ ਥਾਵਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਢਲਾਣਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਹਿਮਨਦੀ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖ਼ਤਰਾ ਜਾਂਚ ਕੇ ਜੋਖ਼ਮ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਬਿਲਡਿੰਗ ਮਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਜੋਖ਼ਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ।