نيپال ۾ ٽيڪس

نيپال جي وفاقي ٽيڪس نظام ۾ آمدني ٽيڪس، قدر ۾ واڌ وارو ٽيڪس (VAT)، ايڪسائيز ڊيوٽي ۽ ڪسٽم ڊيوٽي شامل آهن. صوبا ۽ مقامي سطحون پنهنجي قانوني ضابطن تحت اضافي ٽيڪس لاڳو ڪري سگهن ٿيون؛ تنهن ڪري لاڳاپيل اختيارين جي جاچ کان سواءِ اهي محصول مرڪزي اندروني آمدني کاتي جي شرحن سان گڏ نه ڳڻيو. اندروني آمدني کاتو (IRD) آمدني ٽيڪس، VAT، ايڪسائيز، مستقل اڪائونٽ نمبر (PAN)، ذريعي ڪٽيل ٽيڪس (TDS)، ڊجيٽل سروس ٽيڪس ۽ ٽيڪس ڏيندڙن جون خدمتون سنڀالي ٿو. اندروني آمدني آفيسون، ٽيڪس ڏيندڙ خدمت آفيسون، وڏن ٽيڪس ڏيندڙن جو دفتر ۽ وچولي ٽيڪس ڏيندڙن جو دفتر مختلف ٽيڪس ڏيندڙ گروپن کي خدمتون ڏين ٿا. ناڻي واري وزارت سالياني مالي قانون ۽ بجيٽ وسيلي ٽيڪس پاليسي مقرر ڪري ٿي. ڪسٽم کاتو درآمدي پڌرناما، قيمت مقرر ڪرڻ، محصولي درجي بندي ۽ ڪسٽم هنڌن تي مال ڇڏڻ سنڀالي ٿو. ٽيڪس لائق آمدني حاصل ڪرڻ يا TDS جي ذميواري پيدا ٿيڻ کان اڳ عام طور PAN گهربل هوندو آهي. درخواست IRD ٽيڪس ڏيندڙ پورٽل يا لاڳاپيل اندروني آمدني آفيس يا ٽيڪس ڏيندڙ خدمت آفيس وسيلي ڏئي سگهجي ٿي. ٽيڪس لائق سرگرمي شروع ٿيڻ کان 30 ڏينهن اندر عام طور VAT رجسٽريشن لاڳو ٿئي ٿي. ٻارهن مهينن ۾ ٽيڪس لائق شين جو حدف 50 لک NPR کان وڌيڪ ۽ ٽيڪس لائق خدمتن يا گڏيل ڪاروباري آمدنيءَ جو حدف 30 لک NPR کان وڌيڪ آهي. رضاڪارانه VAT رجسٽريشن پڻ ممڪن آهي. رجسٽريشن جي ڄاڻ ۾ تبديليون عام طور 15 ڏينهن اندر رپورٽ ڪرڻيون پونديون آهن. ٽيڪس لائق فراهميءَ لاءِ VAT رسيدون گهربل آهن. معياري VAT شرح 13% آهي، پر استثنا ۽ صفر شرح واريون فهرستون لاڳو ٿي سگهن ٿيون. درآمدي VAT عام طور ڪسٽم وسيلي وصول ٿئي ٿي. ايڪسائيز شيون جهڙوڪ تمباڪو، شراب، بيئر، نرم مشروب، گاڏيون ۽ موجوده شيڊول ۾ درج ٻيون شيون تي لاڳو ٿئي ٿي. ايڪسائيز جون شرحون ۽ لائسنس جون گهرجون پيداوار موجب آهن؛ عام شرح فرض نه ڪريو. ڪسٽم ڊيوٽي HS ڪوڊ، ڪسٽم قيمت، ملڪ جي اصل، لاڳو استثنا يا ترجيح ۽ سالياني گڏيل محصولي ٽيرف تي دارومدار رکي ٿي. تنهن ڪري درآمد تي ڪسٽم ڊيوٽي، VAT، ايڪسائيز ۽ ٻيا محصول لاڳو ٿي سگهن ٿا. گهربل ثبوت موجود هجي ته برآمد تي عام طور VAT جي صفر شرح يا ٻي ٽيڪس رعايت لاڳو ٿئي ٿي. ماڻهن لاءِ مالي سال 2083/84 جي آمدني ٽيڪس جدول موجب لاڳو ٽيڪس ڏيندڙن لاءِ لڳ ڀڳ پهرين 10 لک NPR تي 1%، ايندڙ 5 لک تي 10%، ايندڙ 10 لک تي 20%، ايندڙ 15 لک تي 27% ۽ 40 لک کان مٿي 29% آهي. جوڙن، پينشنن ۽ SSF سان لاڳاپيل حالتن ۾ طريقو مختلف ٿي سگهي ٿو. روزگار جا فائدا، وياج، ڊيويڊنڊ، ڪرايو ۽ سرمائي منافعو الڳ ضابطا يا ذريعي ڪٽوتيءَ جو طريقو رکي سگهن ٿا. قدرتي شخص جي زرعي آمدني عام طور مستثنيٰ آهي، جڏهن ته زرعي ڪاروبار جي آمدني ٽيڪس لائق آهي. رهائشي ڪمپني عام طور 25% آمدني ٽيڪس ادا ڪري ٿي. ڪجهه شعبن، جن ۾ بئنڪ ۽ مالي ادارا، بيمو، ٽيليڪميونيڪيشن ۽ انٽرنيٽ خدمتون، رقم جي منتقلي، سرمائي مارڪيٽ ۽ سيڪيورٽيز جا ڪم، تمباڪو، شراب، بيئر ۽ پيٽروليم شامل آهن، لاءِ شرح 30% آهي. رجسٽرڊ ڪوآپريٽو جي غيرمستثنيٰ آمدنيءَ لاءِ مختلف شرحون آهن: ميونسپلٽيءَ ۾ 5%، سب ميٽروپوليٽن شهر ۾ 7% ۽ ميٽروپوليٽن شهر ۾ 10%. اهل ننڍا رهائشي ماڻهو موجوده مالي قانون تحت مقرر يا ڪاروباري آمدنيءَ جي بنياد وارا طريقا استعمال ڪري سگهن ٿا. شرطون پوريون ڪندڙ غير ملڪي ڪرنسيءَ ۾ IT خدمتن جي برآمد لاءِ مالي سال 2083/84 ۾ آمدني ٽيڪس جي 50% رعايت موجود آهي. سالياني خودتشخيصي آمدني ٽيڪس گوشوارا عام طور آمدنيءَ جو سال ختم ٿيڻ کان ٽن مهينن اندر جمع ڪرائڻا آهن. ڪاروباري ۽ سيڙپڪاري ٽيڪس ڏيندڙن کي اندازي ڪيل سالياني ٽيڪس جي بنياد تي عام طور ٽن قسطن ۾ اڳواٽ ٽيڪس ڏيڻو آهي: پوُش جي پڄاڻيءَ تائين 40%، چيترا جي پڄاڻيءَ تائين مجموعي 70% ۽ آشڌ جي پڄاڻيءَ تائين مجموعي 100%. TDS جمع ۽ گوشوارا عام طور لاڳاپيل مهينو ختم ٿيڻ کان 25 ڏينهن اندر گهربل آهن. VAT گوشوارا لاڳو ماهوار يا ٽه ماهي مدت کان پوءِ عام طور 25هين ڏينهن تائين ڏيڻا آهن. کاتا عام طور گهٽ ۾ گهٽ پنج سال محفوظ رکڻ گهرجن، جيستائين کاتو ڪا ٻي مدت مقرر نه ڪري. ٽيڪس آڊٽ جي تصديق عام طور تڏهن لاڳاپيل ٿئي ٿي جڏهن ڪاروباري آمدني 1 ڪروڙ NPR کان يا پيشاور آمدني 50 لک NPR کان وڌي. دير سان فائلنگ يا ادائگيءَ سان فيس، وياج، ڏنڊ، ٽيڪس جو تعين ۽ وصوليءَ جي ڪارروائي ٿي سگهي ٿي. ادائگي منظور ٿيل بئنڪ يا ConnectIPS وسيلي ڪري سگهجي ٿي، پر ادائگيءَ جي حيثيت ۽ ٽيڪس ڪريڊٽ اپڊيٽ ٿيڻ ۾ ڪيترائي منٽ لڳي سگهن ٿا. ٽيڪس ڏيندڙ فيصلي جو نوٽيس ملڻ کان عام طور 30 ڏينهن اندر IRD جي ڊائريڪٽر جنرل کان انتظامي نظرثاني گهري سگهن ٿا. نظرثاني کان اڳ غيرتڪراري ٽيڪس ۽ تڪراري ٽيڪس جو 25% عام طور ادا ڪرڻو پوي ٿو. جيڪڏهن نظرثاني جي درخواست کان 60 ڏينهن اندر فيصلو نه اچي ته روينيو ٽربيونل ڏانهن اپيل ممڪن ٿي سگهي ٿي. ٽيڪس ڪليئرنس سرٽيفڪيٽ لاڳاپيل IRD آفيس جاري ڪري ٿي، جڏهن ته واپسي صرف قانون ۾ ڄاڻايل حالتن، جهڙوڪ اهل برآمد، وڌيڪ ادائگي ۽ مخصوص سفارتي يا شيڊول ۾ ڏنل حالتن تائين محدود آهي. رهواسين تي عام طور نيپال جي ذريعي ۽ پرڏيهي آمدنيءَ تي ٽيڪس لڳي ٿو، جڏهن ته غيررهواسين تي نيپال جي ذريعي واري آمدني ۽ مستقل ڪاروباري قيام سان لاڳاپيل آمدنيءَ تي. گهربل رهائش سرٽيفڪيٽ، حقيقي فائدي واري ملڪيت جا ثبوت ۽ ٻيا دستاويز موجود هجن ته ٻٽي ٽيڪس کان بچاءَ جا معاهدا ۽ پرڏيهي ٽيڪس ڪريڊٽ نتيجو بدلائي سگهن ٿا. غيررهائشي ڊجيٽل خدمتن تي نيپال جي اڻسڌي ٽيڪس کان سواءِ ڏيتي ليتيءَ جي قيمت تي 2% ڊجيٽل سروس ٽيڪس لڳي سگهي ٿو؛ سال ۾ 20 لک NPR تائين DST لاڳو ناهي، ۽ حد وڌڻ کان پوءِ وڏن ٽيڪس ڏيندڙن جي آفيس وسيلي رجسٽريشن، گوشوارا ۽ ادائگي گهربل آهن. ڍڪيل خدمتن ۾ آن لائين اشتهار، OTT ۽ ميڊيا، ڪلائوڊ اسٽوريج، گيمنگ، ايپس، سافٽ ويئر، ڊائون لوڊ، آن لائين مارڪيٽ جايون ۽ آن لائين تعليم يا صلاح مشوري شامل آهن. غيررهائشي برقي خدمتن لاءِ الڳ VAT طريقو پڻ آهي. لاڳاپيل ڌرين جي ڏيتي ليتيءَ لاءِ 2024/2081 جي منتقلي قيمت هدايتن ۽ آمدني ٽيڪس قانون جي شق 33 تحت بازاري اصول موجب قيمت ۽ دستاويز گهربل ٿي سگهن ٿا.