Holenda de Hevciyayış

Termê Holendî yê jiyana hevpar (samenleven) manaya hevra roniştış û cıvîyayış dano. Ew hem pêwendîya rojane ya merdiman hem jî rêxistina giştî ya cemiyetî teswîr kena. Hevkarîye di malan, kuçeyan, mekteban, cayê karî, komeleyan, komê dînî û dezgehanê giştî de yena viraştış. Holenda cemiyetê pural o; ziwane, dîn, kok, şeklê malbatî, dahat, temen, şiyana laşî û ramanca siyasî cûrbecûr ê. Muameleya wekhev û azadîya şexsî prensîbê girîng ê, la gihîştışê rastîn û qebulkerdişê civakî her tim wekhev nîyo. Merdim bi gelemperî rêzikanê zelal, peywendiya rasterast, peymananê serwextî û rêzgirtışê nepenîyê hêvî kenê. Cîranî eşkenê dostane bibî, bê ke bibî dostê nêzîk; serbestîya şexsî jî eşkena kêleka piştgirîya komelî de girîng bê. Jiyana herêmî bi şaredariyan, komeleyanê xaniyan, mekteban, xizmetanê tenduristî, komeleyanê werzişî, komanê kulturî, rêxistinê berdêlkarî û hewildanê cîranî şekil gênê. Na rêxistin merdiman rê dide ke hev bibînin, pirsgirêkan çareser bikerê û beşdar bibê. Modelê polderî (polder model) îfadeyê Holendî yo ke manaya peyda kerdişê mutabeketê pratîkî bi rêya şêwirkerdişê komanê bi menfaatê cûrbecûr dano. Ew eşkeno aramî û kompromîs piştgirî bikerê, la dema merdiman biryareke lezgîn wazenê, eşkeno hêdî yan zehmet bêro hîskerdış. Hevciyayışê rojane parekerdişê kuçeyan, rêyanê bisîkletan, parkî, asansoran, mekteban, cayê karî û xizmetanê giştî ra pêk yena. Huyê biçûk, sey rêz girewtiş, vengî aram personal, selamdayîşê cîranan û şopnayîşê rêzikanê hevparî, bawerî ava kenê. Nakokî beşê hevciyayışî yo. Merdim eşkenê ser vengî, lênêrîna zarokan, dîn, koçberî, xanî, cayo giştî yan tercîhê siyasî de neqişîn. Zû xeberdayîş, pirsgirêke muhkem teswîr kerdiş û cayê mutabeketê karayî vejiyayîş eşkeno ke nakokî mezin nêbê. Sînoranê toleransî muhîm ê. Azadî rê destûr nêdana tehdîd, şîdet, tacîz yan cudakarî bikerê. Cemiyeteke tendurist kêmanan parastena, rexne rê ca dide û merdiman rê rêyan dano ke zirar rapor bikerê û piştgirî bivînê.