Dangantakar soyayya a Nijar

Babu wata cibiya guda ta ƙasa a Nijar da ke tsara dukkan dangantakar soyayya. Zawarci ba tare da tsari ba shi ne hanyar da aka fi bi kafin aure, kuma ba a tabbatar da ƙa’idar ƙasa game da manhajojin neman abokin aure, sabis na haɗa ma’aurata ko shawarwarin ma’aurata ba. Kalmomin gida da ake amfani da su sun haɗa da mariage, mariage coutumier, dot (sadaki) da répudiation (saki daga ɓangaren miji). Ana iya yin aure ta rijistar farar hula, ta al’ada a masallaci ko gidan iyaye, ko ta hanyoyin addini da iyali. Shigar iyali da al’umma kan yi yawa; ƙin auren da iyali ta shirya, dangantakar da ba ta dace da ƙa’idar da aka amince da ita ba ko juna biyu kafin aure na iya jawo hukuncin zamantakewa. Yawaitar tsarin doka yana nufin cewa dokar hukuma tana aiki tare da ƙa’idodin al’ada da addini. Sashe na 146 na Kundin Dokokin Farar Hula na buƙatar yardar mutum da kansa ga aure, amma al’ada kan haɗa yardar iyaye ko sauran ’yan uwa. Amincewar iyali ba ta maye gurbin yardar mutum cikin ’yanci ba. Matsin lamba, tashin hankali, dogaro da kuɗi ko iyali ba sa tabbatar da yardar ’yanci. Kada a ɗauki halin ƙaramar yarinya ko yaro a matsayin zawarci na yau da kullum. Sashe na 144 na Kundin Dokokin Farar Hula ya nuna shekarun aure 18 ga maza da 15 ga mata; shawarwarin Majalisar Ɗinkin Duniya na 2026 sun nemi a ɗaga mafi ƙarancin shekaru zuwa 18 ga kowa, amma kada a ɗauka cewa an kammala wannan sauyi. Auren yara har yanzu babban batu ne: UNICEF ta bayar da rahoton cewa kashi 76.3% na mata masu shekaru 20 zuwa 24 sun yi aure ko sun shiga ƙungiyar zama tare kafin shekara 18, kuma kashi 28% sun yi hakan kafin shekara 15. Aure shi ne babban matsayin dangantaka na hukuma, kuma yana da tasiri ga ciyarwa, dukiya, iyaye, riƙon yara, gado da wurin zama. Ba a tabbatar da matsayin haɗin kai na doka ba tare da aure a faɗin ƙasa ba; zama tare ba tare da aure yawanci ba ya da ƙa’idar tasiri ta doka. Sakamako na iya canzawa bisa nau’in aure, al’ada, addini, jinsi, takardu, wurin zama da hukuma ko kotu da ke sauraron lamarin. Ba a tabbatar da Kundin Iyali guda ɗaya na ƙasa ba. Dokar 2018-37 da ƙa’idojin al’ada suna da alaƙa da aure, saki, riƙon yara da gado; wata ƙa’ida da aka bayar ta fifita al’adar matar idan ta saɓa da ta mijinta. Tanadin da ya shafi daidaiton haƙƙoƙi da wajibai a aure da rabuwa ma yana tasiri ga yadda za a tantance kariyar dokar iyali. Maire ko mataimakinsa da jami’an rijistar farar hula ne ke gudanar da rijista, tare da Ministère de l’Intérieur da Direction Générale de l’État Civil et de la Réforme a cikin tsarin gaba ɗaya. Rijista na iya buƙatar halartar ma’aurata biyu, shaidar shekaru, sunayen iyaye, shaidu, takardun shaida, bayanin sadaki da tsarin dukiyar aure da aka zaɓa. Akwai cibiyoyin rijista na biyu a gundumomi, ƙauyuka da yankunan kabilu. Matar ko mijin baƙo na iya buƙatar bin hanya ta hukumomin rijistar farar hula na Nijar da ma’aikatar harkokin wajen ƙasar. Bayanin rijistar farar hula na UNICEF bisa bayanan 2016–2017 ya nuna cewa wa’adin rijista yawanci kwanaki 10 ne, ana bayar da takardar aure nan take kuma babu kuɗin rijista; amma a tabbatar da wa’adi, kuɗi da yadda ake yi a ofishin yanzu. Takardar na iya shafar neman gado da rijistar haihuwar yaro. Kiwon lafiya ta jima’i da haihuwa a Nijar ya haɗa da hana ɗaukar ciki, juna biyu, haihuwa, HIV da sauran cututtukan da ake ɗauka ta jima’i, kulawa bayan fyaɗe, tallafin tunani da zamantakewa da martani ga tashin hankali bisa jinsi. Samun sabis ya bambanta bisa yanki, shekaru, jinsi, gudun hijira, tsaro da samuwar sabis. A 2020, yawan haihuwa ga matasa mata ya kai haihuwa 150.3 ga ’yan mata 1,000 masu shekaru 15–19; an biya buƙatun tsarin iyali na zamani ga kashi 36.9% na matan da ke buƙatarsa; kuma an bayar da rahoton cewa kashi 7.3% na mata ne kawai ke yanke shawara kan kiwon lafiyar jima’i da haihuwa bisa cikakken bayani. UNFPA ta bayar da rahoto a Agusta 2025 cewa mata kusan miliyan 1.6 masu shekarun haihuwa na buƙatar sabis na gaggawa, kuma ’yan mata matasa 923,660 na fuskantar haɗarin aure da wuri da cin zarafin jima’i. Tashin hankali daga abokin zama na yanzu ko na dā haɗari ne kai tsaye ga dangantaka. UN Women ta bayar da rahoton cewa kashi 12.9% na mata masu shekaru 15–49 sun bayar da rahoton tashin hankali na jiki ko na jima’i daga abokin zama na yanzu ko na dā cikin watanni 12 da suka gabata a 2018. Bayanai daga ’yan sanda da UNFPA sun lissafa shari’o’in tashin hankali bisa jinsi 3,147 a 2020 da 2,519 daga Janairu zuwa Afrilu 2021 a ofisoshi 106; waɗannan bayanan shari’o’i ne, ba ƙiyasin yawan abin da ke faruwa a ƙasa ba. Hanyoyin kariya da shari’a na iya kasa aiki yadda ya kamata, kuma sabis na karkara na iya yin nisa. Idan akwai haɗari nan take, tsaro ya fi sulhu; a tabbatar da hanyar tuntuɓar lafiya, kariya, ’yan sanda, shari’a ko agajin jinƙai ta yankin yanzu. Code pénal na 2026 ya haifar da babban haɗarin doka da tsaro ga dangantakar jima’i tsakanin jinsi ɗaya da ayyukan LGBTQIA+. Rahoton ƙasa ya bayyana hukuncin ɗaurin shekaru biyar zuwa ƙasa da goma da tarar CFA miliyan 10 zuwa 100 ga dangantakar jima’i tsakanin jinsi ɗaya ko ayyukan da ke da alaƙa; ba a tabbatar da matsayin kariya na haɗin kai tsakanin jinsi ɗaya ba. Saboda haka, tona asirin mutum, tilastawa da karɓar kuɗi ta hanyar barazana na da haɗari na musamman; kada a ɗauka cewa bayyana dangantakar lafiya ne ba tare da tantance halin wurin ba. Hanyar rabuwa da saki ta watse, babu tsarin ƙasa guda. Hanyar da ta dace ta danganta da ingancin auren da rijistarsa, nau’in aure, ƙa’idar al’ada ko addini, al’adar matar inda ya dace, da kotu ko hukuma mai iko. Répudiation wani nau’in kawo ƙarshen aure ne da aka rubuta a matsayin al’ada, amma sai an tantance tasirinsa ga ciyarwa, riƙon yara, gado da wurin zama dabam. Ba a tabbatar da lokaci ko kuɗi guda na ƙasa ba. An bayar da rahoton taimakon doka ga saki, riƙon yara, ciyarwa da waɗanda suka tsira daga tashin hankali, amma ba a tabbatar da samuwarsa yanzu a kowane wuri ba. Kuɗin sufuri, takardu, kuɗin kotu, lauya da kariya sun bambanta bisa wuri da hanya.