પાકિસ્તાનમાં કળા

પાકિસ્તાનમાં ઘણી કલાત્મક પરંપરાઓ છે, કારણ કે તેના પ્રદેશો, ભાષાઓ, ઇતિહાસો અને સમુદાયો વૈવિધ્યસભર છે. પંજાબી, સિંધિ, પશ્તૂન, બલોચ, કાશ્મીરી, ગિલગિત-બાલ્તિસ્તાની અને અન્ય સ્થાનિક શૈલીઓમાં જુદા રંગો, સામગ્રી, પ્રતીકો અને વાર્તાઓ જોવા મળે છે. ઇસ્લામિક દૃશ્યકળામાં સુલેખનનું મહત્ત્વ છે. અરબી અને ફારસી લિપિના અક્ષરો મસ્જિદો, ઘરો, પુસ્તકો, ચિહ્નો, સિરામિક વસ્તુઓ અને ચિત્રોને શણગારી શકે છે. સુલેખનકળા ભક્તિપૂર્ણ, શૈક્ષણિક, શણગારાત્મક અથવા અત્યંત વ્યક્તિગત હોઈ શકે છે. લઘુચિત્રકળા જૂની દરબારી અને હસ્તપ્રત પરંપરાઓમાંથી વિકસીને પાછળથી આધુનિક કળારૂપ બની. કલાકારો સૂક્ષ્મ વિગતો સાથે ઇતિહાસ, કવિતા, રાજકારણ, પ્રકૃતિ અથવા રોજિંદા જીવનનાં વિષયો જોડી શકે છે. આધુનિક લઘુચિત્રકળાએ ભૂતકાળની નકલ કરવી જરૂરી નથી. ટ્રક આર્ટ પાકિસ્તાનની સૌથી વધુ દેખાતી શણગારકળાઓમાંની એક છે. ટ્રકો અને બસો પર તેજસ્વી રંગો, ફૂલો, પક્ષીઓ, દૃશ્યચિત્રો, ચિત્રો, કવિતા અને રક્ષણ અથવા આશા દર્શાવતા પ્રતીકો હોઈ શકે છે. આવી દૃશ્યકલ્પનાઓ રિક્ષા, દુકાનો, ફર્નિચર અને ઘરની વસ્તુઓ પર પણ જોવા મળે છે. કાપડકળામાં વણાટ, ભરતકામ, છાપકામ, અરીસાકામ, શાલ, ગાલીચા અને શણગારેલા કપડાંનો સમાવેશ થાય છે. નમૂનાઓ ઘણી વાર સ્થાનિક ઓળખ દર્શાવે છે અને કુટુંબોમાં શીખવાય છે અથવા નિષ્ણાત કારીગરો બનાવે છે. આ કામ સુંદરતા, આવક, સામાજિક દરજ્જો અને સાંસ્કૃતિક સ્મૃતિ સાથે જોડાયેલું હોઈ શકે છે. માટીકામ, લાકડાકામ, ધાતુકામ, પથ્થરકામ, ઘરેણાં અને ટાઇલકામ કળાને ઉપયોગી વસ્તુઓ સાથે જોડે છે. વાટકી, દરવાજો, કડું અથવા જમીનની ભાત ઉપયોગી પણ હોઈ શકે અને કલાત્મક પણ. આ કૌશલ્યો પર સ્થાનિક સામગ્રી અને આબોહવાની અસર હોય છે. સ્થાપત્ય અને બગીચાઓ પણ કલાત્મક વિચારો વ્યક્ત કરે છે. મસ્જિદો, દરગાહો, કિલ્લાઓ, ઘરો, બજારો અને આધુનિક ઇમારતોમાં જગ્યા, પ્રકાશ, નમૂનાઓ, ટાઇલ, ઈંટ, લાકડું અને સુલેખન અલગ અલગ રીતે વપરાય છે. પવિત્ર સ્થળોને કેવી રીતે શણગારવા તે ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક નિયમોથી પ્રભાવિત થાય છે. પાકિસ્તાનના સમકાલીન કલાકારો ચિત્રકામ, ફોટોગ્રાફી, ફિલ્મ, શિલ્પ, ડિજિટલ માધ્યમો, ડિઝાઇન, નાટક, સંગીત અને ઇન્સ્ટોલેશનમાં કામ કરે છે. કળા ઓળખની ઉજવણી કરી શકે, સત્તા પર પ્રશ્ન ઉઠાવી શકે, ઇતિહાસને યાદ કરી શકે અથવા સામાન્ય જીવન દર્શાવી શકે. તાલીમ, ગૅલેરી, ભંડોળ અને સલામત જાહેર સ્થળોની ઉપલબ્ધિ હજી અસમાન છે.