पाकिस्तानमा विपद्

पाकिस्तानका विपद्‌हरूमा नदी र सहरका बाढी, आकस्मिक बाढी, भूकम्प, पहिरो, खडेरी, तातो हावाको लहर, शक्तिशाली आँधी र पहाडी क्षेत्रमा हिमपहिरो पर्छन्। केही जोखिम मौसमी हुन्छन्, जबकि भूकम्प र अचानक हुने पहिरो थोरै वा कुनै चेतावनीबिना आउन सक्छन्। मनसुनले भारी वर्षा, बाढी र पहिरो ल्याउन सक्छ, विशेष गरी नदी, पानी निकासका नाला, होचा बस्ती र पहाडी सडकनजिक। खडेरी र गर्मीले पानी, बाली, पशुधन, स्वास्थ्य र बिजुलीको प्रयोगमा असर पार्न सक्छ। तटीय क्षेत्रमा चक्रवात, समुद्री आँधीको उछाल र तीव्र हावाको जोखिम पनि हुन सक्छ। पाकिस्तानको विपद् व्यवस्थापन प्रणाली विभिन्न तहमा काम गर्छ। राष्ट्रिय विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरण, जसलाई सामान्यतया NDMA भनिन्छ, ले राष्ट्रिय समन्वयमा सहयोग गर्छ। प्रान्तीय विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरणहरू, अर्थात् PDMAs, ले प्रान्तभित्रको धेरैजसो काम समन्वय गर्छन्। जिल्ला प्रशासन, उद्धार सेवा, प्रहरी, स्वास्थ्य सेवा, स्थानीय संस्था र समुदायका स्वयंसेवकहरूले धेरैजसो प्रारम्भिक प्रतिक्रिया सम्हाल्छन्। चेतावनी आधिकारिक घोषणा, मौसमसम्बन्धी जानकारी, स्थानीय प्रशासन, रेडियो, टेलिभिजन, मोबाइल सन्देश वा सामुदायिक सञ्जालमार्फत आउन सक्छ। चेतावनी सामान्य खालको हुन सक्छ, त्यसैले मानिसहरूले बढ्दो पानी, भिरालो जमिनमा देखिने चिरा, नदीको असामान्य आवाज, धुवाँ, अत्यधिक गर्मी वा क्षतिग्रस्त भवनजस्ता स्थानीय अवस्था पनि हेर्नुपर्छ। सामान्यतया प्रतिक्रिया चेतावनी र तयारीबाट सुरु हुन्छ, र खतरा बढेमा सुरक्षित आश्रयमा बस्ने वा स्थानान्तरण गर्ने चरण आउँछ। उद्धार टोलीले मानिसहरू खोज्न, प्राथमिक उपचार दिन, परिवारलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न र अस्थायी आश्रयस्थल खोल्न सक्छ। राहतमा पानी, खाना, सरसफाइ, स्वास्थ्य सेवा, लुगा र घर तथा जीविकोपार्जन पुनःस्थापित गर्न सहयोग पर्न सक्छ। परिवारले घरबाट निस्कने दुई बाटो, नजिकैको सुरक्षित भवन वा अग्लो ठाउँ, र क्षेत्रबाहिर सम्पर्क गर्न सकिने एक जना व्यक्तिको पहिचान गर्नुपर्छ। आधारभूत आपत्कालीन झोलामा पिउने पानी, साधारण खाना, औषधि, प्राथमिक उपचार सामग्री, महत्त्वपूर्ण कागजातका प्रतिलिपि, टर्च, ब्याट्री, फोन चार्ज गर्ने उपकरण र बालबालिका वा वृद्धवृद्धाका आवश्यक सामग्री राख्न सकिन्छ। बाढीका बेला बगिरहेको पानीमा हिँड्ने वा गाडी चलाउने काम नगर्नुहोस्। क्षतिग्रस्त पुल, खुला नाला र खसेका विद्युत् तारबाट टाढा रहनुहोस्। भूकम्पका बेला झुक्नुहोस्, ओत लिनुहोस् र समातिरहनुहोस्; त्यसपछि सुरक्षित भएपछि क्षतिग्रस्त भवनबाट सावधानीपूर्वक बाहिर निस्कनुहोस्। अत्यधिक गर्मीमा सुरक्षित पानी पिउनुहोस्, कठिन शारीरिक गतिविधि घटाउनुहोस् र बालबालिका, वृद्धवृद्धा तथा बिरामीको ख्याल गर्नुहोस्। विपद् राहतले जीवन बचाउन सक्छ, तर सडक, फोन सञ्जाल, अस्पताल वा विद्युत् तार क्षतिग्रस्त हुँदा सहायता ढिलो हुन सक्छ। अस्थायी आश्रयस्थलमा भीड हुन सक्छ, व्यक्तिगत कागजात हराउन सक्छन् र सहायताले हरेक परिवारको आवश्यकता पूरा नहुन सक्छ। औपचारिक सेवा उपलब्ध भए पनि स्थानीय ज्ञान, आपसी सहयोग र तयारी महत्त्वपूर्ण रहन्छन्। तत्काल खतरा टरेपछि, सुरक्षित ठहर नभएसम्म क्षतिग्रस्त भवनमा फेरि नजानुहोस्। हराएका मानिस, असुरक्षित संरचना, अवरुद्ध सडक वा बिग्रिएका सेवा सुविधाबारे सम्बन्धित स्थानीय अधिकारी वा उद्धार सेवालाई खबर गर्नुहोस्। क्षतिको विवरण राख्नुहोस् र पानी, खाना, फोहोर तथा रोगको जोखिमबारे सार्वजनिक स्वास्थ्यसम्बन्धी सल्लाह पालना गर्नुहोस्।