په پاکستان کې تاریخ

د پاکستان خاوره په داسې سیمه کې پرته ده چې د انسانانو ډېر لرغونی تاریخ لري. د سیند درې تمدن منظم ښارګوټي جوړ کړل، د لاسي صنایعو مهارتونه یې وکارول او له لرې سیمو سره یې سوداګري کوله. موهنجو دارو او هړپه د دې لومړني ښاري ژوند پېژندل شوي مثالونه دي. په ورپسې پېړیو کې ډېر ولسونه، ژبې او دینونه دې سیمې ته راغلل او پکې مېشت شول. دا سیمه جنوبي اسیا له منځنۍ اسیا، ایران او افغانستان سره نښلوله. سوداګریزو لارو، کډوالۍ، جګړو او ځایي ټولنو ټولو د کلتورونو په جوړولو کې ونډه لرله. ګندهارا د بودایي زده‌کړې او هنر له امله مشهوره شوه، په ځانګړي ډول د اوسني خیبر پښتونخوا او نږدې سیمو په شاوخوا کې. د وخت په تېرېدو مسلمانانو کورنیو او سلطنتونو نوي سیاسي، دیني، معماري او ادبي دودونه ورزیات کړل. د مغلو دورې په اداره، بڼونو، معمارۍ، انځورګرۍ، ژبې او درباري کلتور کې مهم میراث پرېښود. ځایي دودونه د امپراتورۍ له سبکونو سره څنګ په څنګ روان وو. پنجاب، سند، خیبر پښتونخوا، بلوچستان، کشمیر او نورو سیمو خپلې جلا تاریخي تجربې لرلې. برتانوي استعماري واکمنۍ د ځمکو اداره، زده‌کړه، ترانسپورټ، پوځي جوړښت، سوداګري او ښاري ژوند بدل کړل. دې نوې سیاسي پولې او ادارې هم رامنځته کړې. استعماري پرېکړو پر ټولنو بېلابېل اغېز وکړ او لا هم د تاریخي بحث برخه ده. په 1947 کال کې برتانوي هند ووېشل شو او پاکستان جوړ شو. وېش خپلواکي راوړه، خو د خلکو پراخې کډوالۍ، تاوتریخوالی، زیانونه او د میلیونونو نویو راغلو کسانو لپاره د کورونو او ادارو جوړولو ستونزمن کار یې هم رامنځته کړ. له خپلواکۍ وروسته پاکستان خپل اساسي قانون، سیاسي ادارې، اقتصاد، وسله‌وال ځواکونه، تعلیمي نظامونه، ښارونه او کلتوري ژوند جوړ کړ. په تاریخ کې یې ملکي حکومتونه، پوځي واکمني، سیمه‌ییزې مبارزې، ټولنیز بدلون او په 1971 کال کې د بنګله‌دېش جوړېدل شامل دي. په پاکستان کې تاریخ د درسي کتابونو، کورنیو کیسو، یادګارونو، موزیمونو، ادبیاتو، دیني ځایونو او ملي ورځو له لارې یادېږي. یادونه د ولایت، ژبې، دین، نسل او سیاسي لیدلوري له مخې توپیر لرلای شي، نو یوه کیسه د هر چا تجربه نه شي بیانولای.