பாகிஸ்தானில் வரலாறு

பாகிஸ்தானின் நிலப்பரப்பு மிகப் பழமையான மனித வரலாறு கொண்ட பிராந்தியத்தில் அமைந்துள்ளது. சிந்து சமவெளி நாகரிகம் திட்டமிட்டு அமைக்கப்பட்ட குடியிருப்புகளை உருவாக்கியது, கைவினைத் திறன்களைப் பயன்படுத்தியது, பரந்த பகுதிகளுடன் வணிகம் செய்தது. மொஹெஞ்சோதாரோவும் ஹரப்பாவும் அந்தப் பண்டைய நகர்ப்புற உலகின் நன்கு அறியப்பட்ட எடுத்துக்காட்டுகள். பிற்கால நூற்றாண்டுகளில் பல மக்களும் மொழிகளும் மதங்களும் இப்பகுதிக்கு வந்தும் குடியேறியும் இருந்தனர். இந்தப் பிராந்தியம் தெற்காசியாவை மத்திய ஆசியா, ஈரான், ஆப்கானிஸ்தான் ஆகியவற்றுடன் இணைத்தது. வணிகப் பாதைகள், இடம்பெயர்வு, போர், உள்ளூர் சமூகங்கள் ஆகிய அனைத்தும் அதன் பண்பாடுகளை வடிவமைத்தன. இன்றைய கைபர் பக்துன்க்வா மற்றும் அருகிலுள்ள பகுதிகளைச் சுற்றி, பௌத்தக் கல்வி மற்றும் கலைக்குப் பெயர் பெற்ற இடமாக காந்தாரம் விளங்கியது. காலப்போக்கில் முஸ்லிம் வம்சங்களும் சுல்தானகங்களும் புதிய அரசியல், மத, கட்டிடக்கலை, இலக்கிய மரபுகளைச் சேர்த்தன. முகலாயக் காலம் நிர்வாகம், தோட்டங்கள், கட்டிடக்கலை, ஓவியம், மொழி, அரசவைக் கலாசாரம் ஆகியவற்றில் முக்கியமான பாரம்பரியத்தை விட்டுச் சென்றது. பேரரசு பாணிகளுடன் உள்ளூர் வழக்கங்களும் தொடர்ந்தன. பஞ்சாப், சிந்து, கைபர் பக்துன்க்வா, பலூசிஸ்தான், காஷ்மீர் மற்றும் பிற பகுதிகள் ஒவ்வொன்றும் தத்தமது வரலாறுகளைக் கொண்டுள்ளன. பிரிட்டிஷ் காலனிய ஆட்சி நில நிர்வாகம், கல்வி, போக்குவரத்து, இராணுவ அமைப்பு, வணிகம், நகர வாழ்க்கை ஆகியவற்றை மாற்றியது. அது புதிய அரசியல் எல்லைகளையும் நிறுவனங்களையும் உருவாக்கியது. காலனிய முடிவுகள் சமூகங்களை வெவ்வேறு விதமாகப் பாதித்தன; அவை இன்றும் வரலாற்று விவாதத்தின் பகுதியாக உள்ளன. 1947-ஆம் ஆண்டு பிரிட்டிஷ் இந்தியா பிரிக்கப்பட்டு பாகிஸ்தான் உருவாக்கப்பட்டது. பிரிவினை சுதந்திரத்தைக் கொண்டுவந்தாலும், பெருமளவிலான மக்கள் இடம்பெயர்வு, வன்முறை, இழப்பு, புதிதாக வந்த கோடிக்கணக்கான மக்களுக்காக வீடுகளையும் நிறுவனங்களையும் கட்டியெழுப்பும் கடினப் பணியையும் ஏற்படுத்தியது. சுதந்திரத்திற்குப் பிறகு பாகிஸ்தான் தனது அரசியலமைப்பு, அரசியல் நிறுவனங்கள், பொருளாதாரம், ஆயுதப் படைகள், கல்வி அமைப்புகள், நகரங்கள், கலாசார வாழ்க்கை ஆகியவற்றை வளர்த்தது. அதன் வரலாற்றில் குடிமை அரசுகள், இராணுவ ஆட்சி, பிராந்தியப் போராட்டங்கள், சமூக மாற்றம், 1971-இல் வங்கதேசம் உருவானது ஆகியவை அடங்கும். பாகிஸ்தானில் வரலாறு பாடப்புத்தகங்கள், குடும்பக் கதைகள், நினைவுச் சின்னங்கள், அருங்காட்சியகங்கள், இலக்கியம், மத இடங்கள், தேசிய நாள்கள் ஆகியவற்றின் மூலம் நினைவுகூரப்படுகிறது. மாகாணம், மொழி, மதம், தலைமுறை, அரசியல் பார்வை ஆகியவற்றைப் பொறுத்து நினைவுகள் மாறலாம்; எனவே ஒரு விவரிப்பு ஒவ்வொருவரின் அனுபவத்தையும் விளக்க முடியாது.