پاکستان وچ ریاست

پاکستان اک وفاقی پارلیمانی جمہوریہ اے۔ آئین عوامی اختیار، حقاں، اداریاں تے وفاق تے صوبیاں دے تعلق دے بنیادی اصول طے کردا اے۔ وفاقی سطح اوہ معاملے سنبھالدی اے جیہڑے لئی قومی سطح تے اک طریقہ چاہیدا ہووے، جیویں دفاع، خارجہ امور، کرنسی تے کئی ملک گیر قانون۔ وفاقی حکومت زیادہ تر اسلام آباد توں کم کردی اے۔ پاکستان دے چار صوبے ہن: پنجاب، سندھ، خیبر پختونخوا تے بلوچستان۔ ہر صوبے دی اپنی منتخب صوبائی اسمبلی تے حکومت اے۔ صوبائی حکام تعلیم، صحت، زراعت، پولیس دے بندوبست تے کئی مقامی خدمتاں ورگے شعبیاں وچ اہم کردار ادا کردے ہن۔ اسلام آباد کیپیٹل ٹیریٹری دا انتظام صوبیاں توں وکھرا کیتا ویندا اے۔ آزاد جموں تے کشمیر تے گلگت بلتستان دے سیاسی تے انتظامی بندوبست وکھرے ہن، تے انہاں نوں عام صوبے نہیں سمجھݨا چاہیدا۔ پاکستان دی پارلیمنٹ دے دو ایوان ہن۔ قومی اسمبلی منتخب حلقیاں راہیں لوکاں دی نمائندگی کردی اے تے وفاقی حکومت بناوݨ وچ مرکزی کردار رکھدی اے۔ سینیٹ وفاقی وحدتاں دی نمائندگی کردی اے تے قومی قانون سازی وچ صوبیاں نوں کردار دیندی اے۔ صدر ریاست دا سربراہ اے، جدکہ وزیرِ اعظم وفاقی حکومت نوں کابینہ دے نال چلاندا اے۔ روزمرہ انتظام وچ وزارتاں، محکمے، صوبائی دفتر، ضلعی انتظامیہ تے مقامی ادارے عوامی فیصلے لاگو کردے ہن۔ عدالتاں آئین تے قانون دی تشریح کردیاں ہن تے لوکاں، اداریاں تے سرکاری اداریاں دے تنازعے سݨ سکدیاں ہن۔ عدلیہ، پارلیمنٹ تے انتظامیہ ریاست دے وکھ وکھ حصے ہن، بھانویں آئینی نظام وچ اک دوجے نال رابطہ رکھدے ہن۔ مقامی حکومت میونسپل، ضلعی، تحصیل تے یونین سطح دے اداریاں ورگیاں دھراں راہیں عوامی انتظام رہائشی لوکاں دے نیڑے لیاندی اے۔ انہاں دی صورت تے طاقت صوبیاں وچ وکھری تھی سکدی اے، تے اختیار صوبائی قانون دے مطابق ہوندا اے۔ عام لوکاں لئی ریاست شناختی دستاویزات، سکولاں، ہسپتالاں، پولیس، عدالتاں، ٹیکس، زمین دے ریکارڈ، اجازت نامیاں تے عوامی امداد راہیں سامنے آندی اے۔ ذمہ دار حکومتی سطح ڄاݨݨ نال شکایت یا درخواست زیادہ صاف تے کارگر تھی سکدی اے۔