Balaod ha Pilipinas

An Konstitusyon han 1987 (1987 Constitution) nagtutukod han balangkas para ha mga gahum han gobyerno, mga katungod, mga korte, ngan iba pa nga bahin han legal nga sistema han Pilipinas. An Kongreso nagpapasa hin mga balaod, an mga ehekutibo nga departamento ngan ahensya nag-aadministrar hito ngan nagpapagawas hin awtorisado nga mga regulasyon, an mga korte naghahatag hin kahulogan ngan nag-aaplikar han balaod, ngan an mga yunit han lokal nga gobyerno naghihimo hin mga ordinansa sulod han ira legal nga mga gahum. An balaod ha pagtrabaho nagmamando han relasyon han mga trabahador ngan mga amo, upod an mga kondisyon han trabaho, suhol, oras han pagtrabaho, bakasyon, kasigurohan ha lugar han trabaho, disiplina, ngan pagtapos han trabaho. An balaod ha imigrasyon nagmamando han pagsulod, pagpabilin, pagtrabaho, pag-eskwela, ngan paggawas han mga langyaw nga nasyonal; an Buro han Imigrasyon (Bureau of Immigration) an nag-aasikaso hin damu nga praktikal nga mga butang may kalabotan ha imigrasyon. An balaod kriminal nagtutudlok han mga paglapas ngan nagtatagana han proseso para ha imbestigasyon, pagpasaka hin kaso, paglitis, ngan paghukom ilarom han Ginrebisar nga Kodigo Penal (Revised Penal Code) ngan espesyal nga mga balaod penal. An proteksyon han konsumidor nag-uupod han kasigurohan han produkto, matuod nga impormasyon, patas nga mga transaksyon, ngan mga remedyo; an Departamento han Negosyo ngan Industriya (Department of Trade and Industry) an nag-aasikaso hin damu nga reklamo han mga konsumidor, samtang an mga ahensya para ha espisipiko nga sektor an nag-aasikaso hin mga butang sugad han pagkaon, medisina, serbisyo publiko, serbisyo ha kahimsog, ngan pinansya. An sibil nga balaod nagmamando han pribado nga mga katungod ngan obligasyon may kalabotan ha mga kontrata, panag-iya, mga obligasyon, danyos, panurundon, pamilya, mga negosyo, ngan mga organisasyon. An usa nga panhitabo mahimo mag-upod hin sobra usa nga bahin han balaod. An kadaot ha lugar han trabaho mahimo magbangon hin mga pakiana ha balaod ha pagtrabaho, sibil nga balaod, ngan usahay balaod kriminal. An panaglalis mahitungod han usa nga ginpalit mahimo magkinahanglan hin reklamo han konsumidor, pag-angkon ha kontrata, o pareho. An panaglalis mahimo anay umagi ha reklamo ha ahensya, pagpasarang ha barangay (barangay conciliation) kon aplikable, pagrepaso han piskal, o proseso ha korte, depende ha mga kamatuoran ngan ha remedyo nga ginkikinahanglan. An mapulsanon nga siyahan nga rekord nag-uupod han mga partido, mga petsa, lugar, mga dokumento, mga komunikasyon, kwarta nga nahidadabi, ngan ginkikinahanglan nga resulta. An mga kontrata, resibo, mga pahibaro, mga rekord han bayad, mga litrato, ngan mga mensahe makakabulig ha pagpamatuod han nahitabo. An mga paagi han pagpasaka, bayad, mga deadline, ngan ginkikinahanglan nga porma nadepende ha legal nga isyu ngan ha responsable nga awtoridad, salit kinahanglan usisahon an kasamtangan nga mga instruksyon tikang hito nga awtoridad antes magpasaka.