Pagpanarbaho sa Pilipinas

Ang pagpanarbaho sa Pilipinas nagpasabot sa pagbuhat og bayad nga trabaho alang sa amo, alang sa kaugalingon, o pinaagi sa laing kahikayan sa trabaho. Mahimong mo-hire ang pribadong kompanya, opisina sa gobyerno, panimalay, nonprofit, o gamayng negosyo sa pamilya og mamumuo. Ang pormal nga trabaho kasagaran adunay klarong amo, sinulat nga mga rekord, payroll, ug gikinahanglang kontribusyon o buhis. Tinuod ug bililhon usab mahimong trabaho ang dili pormal, apan mahimong gamay ra ang sinulat nga panalipod, dili kasaligan ang kita, ug walay regular nga benepisyo. Lakip sa kasagarang kahikayan ang regular, probationary, fixed-term, project-based, seasonal, part-time, pinaagi sa ahensiya, ug freelance o independente nga trabaho. Ang hustong pagklasipikar nagdepende sa aktuwal nga relasyon, dili lamang sa ngalan nga gigamit sa dokumento. Kasagarang lakang sa pagkuha og trabaho ang pagpangita og bakante, pagpadala og aplikasyon, pag-interbyu o pagkuha og eksaminasyon, pagdawat og tanyag, paghatag sa gikinahanglang personal nga dokumento, ug pagsugod sa trabaho human magkasinabot. Ang kasabotan angay magpatin-aw sa mga katungdanan, dapit sa trabaho, iskedyul, suhol, mga kondisyon sa pagsulay, ug paagi sa pagtapos sa relasyon sa trabaho sa bisan hain nga partido. Mahimong makakita ang mga mamumuo og lokal nga termino sama sa suweldo, adlawang suhol, 13th-month pay, overtime, bakasyon, social insurance, sakop sa panglawas, ug kontribusyon sa housing fund. Naglarawan kini og nagkalainlaing bahin sa bayad ug suporta, busa dili angay isipon sa mamumuo nga parehas-parehas kini. Kasagaran naglakip ang mga rekord sa trabaho sa mga sistema sa gobyerno alang sa social insurance, sakop sa panglawas, tinigom sa balay, buhis sa kita, ug panalipod sa mamumuo. Mahimong asikasohon sa amo ang daghang pagparehistro, apan angay gihapon tipigan sa mamumuo ang kopya sa kontrata, payslip, dokumento sa pagkatawo, ug rekord sa kontribusyon. Lakip sa pangunang kahigayonan ang kita, kasinatian, pagbansay, propesyonal nga mga kontak, ug dalan paingon sa mas maayong trabaho. Lakip sa pangunang kalisdanan ang dili lig-on nga kontrata, dili patas nga gahom sa pakigsabot, taas nga biyahe, dili luwas nga trabahoan, trabahong walay bayad, malimbongong pagpangrekrut, ug kalisod sa pagpamatuod sa kasabotan kon walay sinulat. Praktikal nga unang lakang ang pagtandi sa tanyag sa aktuwal nga gisaad nga trabaho. Pangutan-a kon kinsa ang amo, unsaon ug kanus-a pagbayad, unsang mga kaltas ang buhaton, unsang mga benepisyo ang magamit, ug unsang opisina o tawo ang modawat og reklamo kon adunay problema.