Kasaysayan sa Filipinas

Bago ang pamumunong kolonyal, maraming komunidad sa mga isla ng Filipinas na may kanya-kanyang pinuno, wika, kaugalian, at anyo ng kalakalan. Nakaugnay ang mga pamayanang baybayin sa mga network sa Timog-Silangang Asya at nagpapalitan ng mga produkto, ideya, at impluwensiyang panrelihiyon. Naging mahalaga ang Islam sa ilang bahagi ng katimugang Filipinas bago ang pamumunong Espanyol. Bumuo ang mga sultanato ng mga Muslim at iba pang lokal na lipunan ng sarili nilang tradisyong pampolitika at pangkultura, na marami ay mahalaga pa rin ngayon. Nagtatag ang Espanya ng pamumunong kolonyal sa maraming lugar mula noong ika-16 na siglo. Binago ng mga misyong Katoliko, bayan, sistema ng tributo, at pamamahalang Espanyol ang pang-araw-araw na buhay, habang nakibagay at lumaban din ang mga lokal na komunidad. Hindi pare-pareho ang naging epekto ng pamumunong Espanyol sa lahat ng isla. Matagal na nanatiling wala sa mahigpit na kontrol ang ilang lugar, at pinanatili ng mga katutubo at lipunang Muslim ang magkakaiba nilang institusyon at pagkakakilanlan. Nagkaroon ng mas malalakas na kilusang reporma at lumawak ang pagtutol sa pamumunong kolonyal noong ika-19 na siglo. Nakatulong ang mga Pilipinong manunulat, manggagawa, sundalo, at pinuno ng komunidad sa paghubog ng mga ideya ng pagkabansa at kasarinlan. Napabilang ang Filipinas sa saklaw ng Estados Unidos matapos ang Digmaang Espanyol-Amerikano at Digmaang Pilipino-Amerikano. Lumawak sa ilalim ng impluwensiyang Amerikano ang pampublikong edukasyon, paggamit ng Ingles, mga institusyon ng pamahalaan, at ilang aspekto ng kulturang popular. Sinakop ng Hapon ang bansa noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nagdulot ang digmaan ng matinding pagkawasak at pagdurusa bago naging malayang republika ang Filipinas noong 1946. Kabilang sa kasaysayan pagkatapos ng digmaan ang mga nagbabagong pamahalaan, kilusang panlipunan, hamong pang-ekonomiya, migrasyon, at mga tunggaliang panrehiyon. Mahahalagang bahagi pa rin ng alaala ng publiko at edukasyong sibiko ang panahon ng batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos at ang kilusang People Power noong 1986. Hindi lamang salaysay ng mga pinuno at digmaan ang kasaysayan ng Filipinas. Kabilang din dito ang gawain ng kababaihan, kaalamang katutubo, mga lokal na bayani, paggawa, migrasyon, pananatiling buhay ng komunidad, at pang-araw-araw na pasyang humubog sa mga lipunan.