Balaod sa Pilipinas

Ang Konstitusyon sa 1987 naghatag sa gambalay alang sa mga gahum sa gobyerno, mga katungod, mga korte, ug uban pang bahin sa sistema legal sa Pilipinas. Ang Kongreso maoy mopasa sa mga balaod; ang mga departamento ug ahensiya sa ehekutibo maoy mopatuman niini ug mopagawas sa mga regulasyong gitugotan; ang mga korte maoy mohubad ug mogamit sa balaod; ug ang mga yunit sa lokal nga panggamhanan maoy mohimo og mga ordinansa sulod sa ilang legal nga mga gahum. Ang balaod sa pamuo nagdumala sa relasyon sa mga mamumuo ug mga amo, lakip ang mga kondisyon sa trabaho, suhol, oras sa pagtrabaho, bakasyon, kaluwasan sa trabahoan, disiplina, ug pagtapos sa trabaho. Ang balaod sa imigrasyon nagdumala sa pagsulod, pagpuyo, pagtrabaho, pagtuon, ug paggawas sa mga langyaw nga lungsoranon; ang Bureau of Immigration maoy modumala sa daghang praktikal nga butang bahin sa imigrasyon. Ang balaod kriminal naghubit sa mga sala ug nagtakda sa proseso sa imbestigasyon, pagpasaka og kaso, husay, ug paghukom ubos sa Revised Penal Code ug mga espesyal nga balaod kriminal. Ang proteksiyon sa konsumidor naglangkob sa kaluwasan sa produkto, matinud-anong impormasyon, patas nga transaksiyon, ug mga remedyo; ang Department of Trade and Industry maoy modumala sa daghang reklamo sa konsumidor, samtang ang mga ahensiya sa espesipikong sektor maoy modumala sa mga butang sama sa pagkaon, tambal, mga serbisyo sa kuryente ug uban pang utilities, serbisyong panglawas, ug panalapi. Ang balaod sibil nagdumala sa pribadong mga katungod ug obligasyon bahin sa mga kontrata, kabtangan, mga obligasyon, danyos, panulondon, mga pamilya, negosyo, ug mga organisasyon. Ang usa ka panghitabo mahimong maglakip sa labaw sa usa ka bahin sa balaod. Ang kadaot sa trabahoan mahimong magpatungha og mga pangutana bahin sa pamuo, sibil, ug usahay kriminal nga balaod. Ang panaglalis bahin sa pagpalit mahimong manginahanglan og reklamo sa konsumidor, pag-angkon ubos sa kontrata, o ang duha. Depende sa mga kamatuoran ug sa gipangayong remedyo, ang panaglalis mahimong moagi una sa reklamo sa ahensiya, pagpasig-uli sa barangay kon magamit, pagsusi sa piskal, o proseso sa korte. Ang mapuslanong unang rekord mag-ila sa mga partido, petsa, lugar, dokumento, komunikasyon, kantidad sa salapi nga nalambigit, ug gipangayong resulta. Makatabang sa pagtino sa nahitabo ang mga kontrata, resibo, pahibalo, dokumento sa identidad, rekord sa bayad, litrato, ug mga mensahe. Nagdepende sa legal nga isyu ug sa responsable nga awtoridad ang mga agianan sa pagpasaka, bayranan, mga deadline, ug gikinahanglang porma; busa susiha ang kasamtangang mga panudlo sa maong awtoridad sa dili pa magpasaka.