Kalikasan sa Pilipinas

Arkipelago ang Pilipinas, ibig sabihin ay bansang binubuo ng maraming isla. Kabilang sa likas na kapaligiran nito ang mga baybayin, coral reef, damuhang-dagat, kagubatang bakawan, dalampasigan, ilog, lawa, sakahan, damuhan, at kagubatan sa kabundukan. Dagat ang bumubuo sa malaking bahagi ng kalikasan ng Pilipinas. Umaasa ang mga komunidad sa baybayin sa pangingisda, pagsasaka ng damong-dagat, transportasyon, turismo, at iba pang gawaing kaugnay ng dagat. Nagbibigay ng tirahan at lugar-pagpapakainan para sa maraming uri ng yamang-dagat ang mga coral reef at damuhang-dagat. Mga puno at palumpong ang bakawan na tumutubo kung saan nagtatagpo ang tubig-alat at tubig-tabang. Nakatutulong ang mga ito sa pagpigil sa pagguho ng lupa, pagbibigay ng lugar-pamugaran ng isda, at pagbawas sa lakas ng alon at daluyong ng bagyo. Sinusuportahan din ng mga dalampasigan, latian sa baybayin, at iba pang lugar sa baybayin ang mga ibon, kabibe, at maliliit na hayop-dagat. Matatagpuan ang kagubatan mula kapatagan hanggang kabundukan. Tinutulungan nitong mag-imbak ng tubig, bawasan ang pagguho ng lupa, palamigin ang kapaligiran, at bigyan ng tirahan ang maiilap na hayop. Kilala ang Pilipinas sa mataas na biodiversity, kabilang ang maraming espesyeng matatagpuan lamang sa bansa o sa ilang isla nito. Karaniwang ginagamit sa Filipino ang salitang kalikasan. Maaari ring banggitin ng mga tao ang likas-yaman, gaya ng tubig, lupa, kagubatan, isda, mineral, at enerhiya mula sa mga likas na proseso. Iba-iba ang gamit sa kalikasan, kabilang ang pagsasaka, pangingisda, paggugubat, pabahay, transportasyon, libangan, at mga gawaing pangkultura. Maaaring maging kapaki-pakinabang ang paggamit kung nananatili ito sa kakayahan ng ekosistema na makabawi, ngunit nakapipinsala kapag sinisira ang tirahan o masyadong mabilis kinukuha ang mga yaman. Kabilang sa mahahalagang suliranin ang plastik at iba pang polusyon, ilegal o mapaminsalang pangingisda, pagkalbo ng kagubatan, konstruksyong hindi pinagplanuhan nang mabuti, mga nagsasalakay na espesye, at pabagu-bagong panahon. Maaari ring makaapekto sa mga tao at likas na lugar ang lindol, aktibidad ng bulkan, baha, pagguho ng lupa, tagtuyot, at bagyo. Karaniwang pinagsasama sa pangangalaga sa kalikasan ang mga pambansang tuntunin, pagkilos ng lokal na pamahalaan, mga protektadong lugar, gawain ng komunidad, edukasyon, at responsableng asal ng mga sambahayan at negosyo. Mahalaga ang lokal na kaalaman dahil malaki ang pagkakaiba ng mga kalagayan sa mga isla, lungsod, baybayin, sakahan, at pamayanang nasa kabundukan. Kapaki-pakinabang na unang hakbang ang pagmamasid sa isang kalapit na likas na lugar, pag-alam sa mga naninirahan dito, pagtukoy sa pangunahing mga panganib, at pagpili ng maliit na hakbang upang mabawasan ang pinsala. Kabilang sa mabuting pangangalaga ang pag-iwas sa pagtatapon ng basura, paggalang sa mga maiilap na hayop, maingat na paggamit ng tubig, pagsunod sa lokal na tuntunin sa pagpasok, at pagsuporta sa mapagkakatiwalaang gawaing pagpapanumbalik o konserbasyon sa komunidad.