Estado sa Pilipinas

Sarong soberanong republika an Pilipinas na pinamamahalaan kan Konstitusyon kaini. Kabali sa estado an mga pampublikong institusyon, piniling opisyal, korte, mga opisina nin gobyerno, asin mga lokal na awtoridad na naggagamit nin kapangyarihan publiko para sa nasyon asin mga tawo kaini. Nakaorganisar an nasyonal na gobyerno sa palibot nin tulong panginot na sangay. Naghihimo nin mga ley an Kongreso, ipinapatuman kan sangay ehekutibo an mga ley asin pampublikong programa, asin ipinapaliwanag kan hudikatura an mga ley asin nagdedesisyon sa mga kaso. Namumuno sa sangay ehekutibo an Presidente asin nagtutugon sa nasyonal na administrasyon. Asin mga departamento asin ahensya nin gobyerno an nag-aasikaso nin mga bagay arog kan edukasyon, kalusugan, transportasyon, kaligtasan publiko, proteksyon sosyal, asin pampublikong pinansya. May duwang kamara an Kongreso: Senado asin Kapulungan kan mga Representante. Nirerepresentar kan Senado an bilog na nasyon, mantang kabali sa Kapulungan an mga representante nin distrito asin mga representante nin party-list. Saro ining unitary state, kaya mahalaga pa man an awtoridad nin nasyonal na gobyerno maski lokal na inaasikaso an dakul na serbisyo. Kabali sa mga local government unit, na parating tinatawag na LGU, an mga probinsya, siyudad, munisipyo, asin barangay. An barangay an pinakagamay na local government unit asin parating enot na opisina publiko na dinudumanan nin mga tawo para sa mga dokumento nin komunidad, lokal na mga problema, asin panginot na koordinasyon. Pinamamahalaan kan mga siyudad asin munisipyo an mga lokal na serbisyo asin kabali sinda sa mga probinsya, maski puwedeng mag-operate na nagsasarili sa probinsya an mga highly urbanized city. May naiibang kaayusan nin nagsasariling politika sa sulod kan Pilipinas an Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao. Nangangahulugan ini na iba an pagkakaorganisar nin nagkapirang bagay sa rehiyon, mantang nagpapadagos na aplikado an nasyonal na konstitusyonal na awtoridad. Nalilimitahan an kapangyarihan publiko kan Konstitusyon, mga ley, desisyon nin korte, badyet, asin proseso administratibo. Puwedeng maghagad an mga sibilyan nin serbisyo nin gobyerno, magpasa nin reklamo, makiiba sa mga konsultasyon, bumoto, maghagad nin mga rekord kun tugot ini, asin umapelar sa mga ilegal na desisyon paagi sa tamang mga proseso. Puwedeng magtao an estado nin proteksyon, imprastruktura, edukasyon, programa sa kalusugan, asin iba pang pampublikong pakinabang, alagad nagkakalaen-lain an mga serbisyo depende sa lokasyon asin mga rekursos. Parating enot na praktikal na lakdang sa paghanap nin tabang an pagkaaram kun arin na opisina an mananagot.