Lingkungan sakiwa-tengené ing Filipina

Lingkungan sakiwa-tengené yaiku papan lan kahanan sing ana ing sakupenge wong. Ing Filipina, iki bisa kalebu omah, komplek perumahan utawa sitio, barangay, sekolah, pasar, dalan, kali, pinggir segara, lahan tani, utawa dhaerah kutha sing padhet. Tembung Filipino kapaligiran umum digunakake kanggo nyebut lingkungan. Lingkungan nyakup bagean alam, kayata hawa, lemah, banyu, tetuwuhan, lan kewan, uga bagean gaweyaning manungsa kayata omah, dalan, got, gedhung, lan papan umum. Kahanan lingkungan mengaruhi kesehatan lan kaslametan. Banyu sing mandheg bisa dadi papan ngrembaka nyamuk, got sing mampet bisa nambah banjir, asap bisa nyuda kualitas hawa, lan sampah sing ora ditangani bisa narik hama utawa tekan kali lan segara. Filipina nduweni dhaerah kutha sing padhet bangunan lan komunitas padesan sarta pulo-pulo sing sumebar amba. Masalah sing umum ing siji papan bisa uga kurang wigati ing papan liyane, mula pangreksan lingkungan becike diwiwiti saka perkara sing bisa dideleng lan diukur ing sakiwa tengené. Sampah biasane ditangani liwat panyimpenan ing omah, pengumpulan, aturan komunitas, daur ulang utawa pemulihan bahan, pangomposan yen cocog, lan mbuwang sampah sing kari. Wong bisa krungu istilah pemilahan sampah, pengumpulan barangay, fasilitas pemulihan bahan, lan basura, sing tegese uwuh utawa sampah. Banyu mili ngliwati papan-papan sing sambung-sinambung. Udan sing tiba ing payon, dalan, utawa pekarangan bisa mlebu kanal, kali cilik, kali gedhe, rawa, utawa dhaerah pesisir. Njaga got lan saluran banyu supaya bebas sampah mbantu nyuda banjir lokal lan njaga banyu sarta satwa. Komunitas uga kudu siyaga ngadhepi angin topan, udan deres, banjir, longsor, lindhu, prastawa vulkanik, hawa panas, lan kahanan garing. Lingkungan sing aman mbutuhake dalan sing ora kepalang, barang-barang sing aman, pangopènan bangunan kanthi wicaksana, sarta nggatekake peringatan lokal lan tata cara evakuasi. Tanggung jawab lingkungan dienggo bareng. Kulawarga bisa ngatur sampah lan banyu, usaha bisa nyuda polusi, sekolah bisa mulangake pengamatan lan pangreksan, dene barangay lan panguwasa lokal liyane bisa ngatur layanan, pangopènan, informasi, lan tumindak komunitas. Cara praktis yaiku mriksa siji papan, ngenali sumber masalah, lan sarujuk marang tumindak sing bisa dipriksa. Lingkungan resik ora bisa kawujud mung saka resik-resik sapisan; perlu pakulinan rutin, layanan sing bisa dipercaya, lan warga sing enggal nglaporake masalah.