Rossiyada kasbiy ta’lim

Rossiyada barcha kasblarni qamrab oladigan yagona shogirdlik tizimi yo‘q. Bunga eng yaqin keng qamrovli mahalliy muqobil — среднее профессиональное образование yoki СПО deb ataladigan o‘rta kasbiy ta’limdir. O‘quvchilar odatda asosiy maktabni tugatgandan keyin yoki o‘rta maktabni bitirgach колледж yoki техникумga kiradi. Kattalar kasb-hunar maktablari uchun ПТУ atamasini hanuz ishlatishi mumkin, lekin bu ko‘pincha eski yoki norasmiy atamadir. Dastur odatda umumiy fanlar, kasbga oid darslar, ustaxona mashg‘ulotlari va amaliy tayyorgarlikni birlashtiradi. Amaliy qism maktab, o‘quv markazi, kompaniya yoki boshqa tasdiqlangan ish joyida o‘tishi mumkin. Keng tarqalgan yo‘nalishlarga muhandislik, transport, qurilish, sog‘liqni saqlashda yordamchi ishlar, axborot texnologiyalari, mehmondo‘stlik, qishloq xo‘jaligi va ofis ishlari kiradi. Dasturning aniq nomi va beriladigan malaka muassasa hamda kasbga bog‘liq. Ko‘plab dasturlarga amaliyot yoki производственная практика kiradi. O‘quvchi мастер производственного обучения, o‘qituvchi yoki ish joyidagi tajribali rahbar ko‘magida ishlashi mumkin. Rossiyadagi ayrim ish beruvchilar maqsadli ta’lim, amaliyot joylari yoki xodim yollash bo‘yicha kelishuvlar orqali колледжlar bilan hamkorlik qiladi. Bunday tartiblar dual ta’limga o‘xshashi mumkin, lekin mamlakat bo‘ylab bir xil emas. Qabul avvalgi maktabni tugatganlik, hujjatlar, o‘rinlar uchun tanlov va ba’zan amaliy yoki ijodiy sinovga bog‘liq bo‘lishi mumkin. Davlat hisobidan va pulli o‘rinlar bo‘lishi mumkin, ammo shartlar dastur va muassasaga qarab farqlanadi. Olingan malaka bevosita ishga kirish yoki keyinchalik oliy ta’lim olish yo‘lini ochishi mumkin. Uning qiymati kasb, amaliy tayyorgarlik sifati va колледжning ish beruvchilar bilan aloqalariga kuchli darajada bog‘liq. Yaxshi birinchi qadam — bir nechta СПО dasturini solishtirish, ularning amaliy mashg‘ulotlar bazasini ko‘rish, o‘quvchilar qayerda tajriba orttirishini so‘rash va bitiruvchilarga qanday hujjat hamda ko‘nikmalar berilishini tekshirish. Shunda faqat “shogirdlik” so‘ziga tayanishdan ko‘ra aniqroq tasavvur hosil bo‘ladi.