Россиядә тарих

Россия тарихы урманнар, далалар, елга юллары, таулар, төньяк һәм көнчыгыш территорияләр буйлап үсә. Төбәкне төрле халыклар һәм сәяси үзәкләр формалаштырган, шуңа күрә бу тарих бер шәһәр яки бер этник төркем белән генә чикләнми. Урта гасырлар Русе сәүдә юллары һәм Новгород, Киев кебек сәяси үзәкләр тирәсендә үскән. Көнчыгыш христианлыгы мөһим мәдәни йогынтыга әйләнгән, ә православие традицияләре соңрак та Россия үзенчәлеге белән тыгыз бәйләнештә калган. Урта гасырлардагы Мәскәү кенәзлеге акрынлап куәтле үзәккә әверелгән. Ул сәяси хакимиятен һәм территориясен киңәйткән, күрше халыклар һәм дала көчләре белән мөнәсәбәтләре исә үсешенә йогынты ясаган. Россия империясе күпмилләтле зур дәүләт булып үскән. Аның составында күп телләр, диннәр, хокук традицияләре һәм төбәк җәмгыятьләре булган. Киңәю үзара бәйләнешкә дә, бәрелешләргә дә китергән, ә империя үзәге белән ерак төбәкләрдәге тормыш шактый аерылган. XIX гасыр әдәбиятта, фәндә, сәнәгатьтә, мәгарифтә һәм сәяси фикердә зур үзгәрешләр китергән. Шул ук вакытта социаль тигезсезлек һәм реформалар турындагы бәхәсләр көчле киеренкелек тудырган. 1917 елгы инкыйлаб монархияне тәмамлаган һәм совет дәүләте төзелүгә китергән. Совет чорында индустрияләштерү, дәүләт планлаштыруы, массакүләм мәгариф, фәнни казанышлар, репрессияләр, сугыш һәм көндәлек тормыштагы тирән үзгәрешләр булган. Россиядә Бөек Ватан сугышы дип аталган Икенче бөтендөнья сугышы җәмәгать хәтерендә үзәк урын алып тора. Гаилә хатирәләре, мемориаллар, тантаналар һәм мәктәптә укыту еш кына сугышны корбаннар һәм җиңү белән бәйли. Советлар Союзы 1991 елда таркалган. Аннары Россия сәяси, икътисади һәм социаль үзгәрешләр кичергән: яңа институтлар барлыкка килгән, базар реформалары үткәрелгән, төбәкләр арасындагы мөнәсәбәтләр үзгәргән, ә үзбилгеләнү һәм тарих турында бәхәсләр туган. Тарихи хәтер бертөрле түгел. Гаиләләр, төбәкләр, этник төркемнәр, галимнәр, ветераннар, дини җәмгыятьләр һәм сәяси институтлар төрле вакыйгаларга һәм аңлатмаларга басым ясарга мөмкин.