Рәсәйҙәге тел

Рус теле (русский язык) — Рәсәйҙә дәүләт идараһында, мәғарифта, киң мәғлүмәт сараларында, сәйәхәттә һәм төрлө төбәктәрҙән килгән кешеләр араһында аралашыуҙа ҡулланылған төп тел. Ул славян телдәре ғаиләһенә ҡарай. Рус алфавиты кириллицаға нигеҙләнгән һәм тышҡы ҡиәфәте таныш булһа ла, башҡаса яңғыраған хәрефтәрҙе үҙ эсенә ала. Алфавитты һәм йыш осрай торған өндәр ҡалыбын өйрәнгәс, яҙыуҙарҙы уҡыу еңелләшә. Рус телендә исемдәр һәм сифаттар грамматик килешкә, һанға һәм родҡа ҡарап үҙгәрә. Ҡылымдар ҙа эштең тамамланған йәки дауам иткән булыуын белдергән төр кеүек мөһим айырмаларҙы күрһәтә. Исемдәргә ғәҙәттә үҙ исем, фамилия һәм ата-әсәнең исеменән яһалған отчество инә. Рәсми шарттарҙа кешегә үҙ исеме һәм отчествоһы менән мөрәжәғәт итергә мөмкин. Рус телендә «һеҙ» мәғәнәһендәге рәсми йәки күплек формаһы «вы», ә таныш кешегә берлектә әйтелгән форма «ты» ҡулланыла. «Ты»ға күсеү йыш ҡына яҡынайыуҙы белдерә, ләкин бының ҡасан урынлы булыуы мөнәсәбәткә бәйле. Әҙәпле аралашыуға йыш ҡына һаулыҡлашыу, рәхмәт әйтеү, үтенес белдереү һәм тейешле мөрәжәғәт формаһы инә. Тон, йөҙ ҡиәфәте һәм хәл-ваҡиға ла һүҙҙәрҙең үҙе кеүек үк әһәмиәтле. Рәсәй күп телле ил. Татар, башҡорт, чечен, сыуаш, бурят, саха һәм башҡа телдәр айырым йәмғиәттәрҙә, мәктәптәрҙә, ғаиләләрҙә һәм мәҙәни ойошмаларҙа мөһим урын тота. Төбәктәргә ҡарап акцент һәм һүҙлек айырылырға мөмкин, ә ҡалаларҙа ситтән алынған һүҙҙәр, һөнәри атамалар һәм йәштәр сленгы ҡулланыла. Сленг тиҙ үҙгәрә һәм рәсми шарттарға тура килмәҫкә мөмкин. Тел өйрәнеүселәр өсөн төп ауырлыҡтар — әйтелеш, һүҙ аҙаҡтары, ҡылым төрө һәм яҙма тел менән һөйләү теленең айырмаһы. Айырым һүҙҙәрҙе ятлауҙан бигерәк, аҙ ғына кәрәкле һүҙ байлығы һәм иғтибар менән тыңлау файҙалыраҡ.