Россиядагы мамлекеттик түзүлүш

Россия расмий түрдө Россия Федерациясы деп аталган федеративдүү республика. Федералдык бийлик өлкөнүн бардык аймагына колдонулат, ал эми республикалардын, облустардын, крайлардын, федералдык маанидеги шаарлардын, автономиялуу облус менен автономиялуу округдардын өз аймактык институттары бар. Президент — мамлекет башчысы жана өлкөнүн атынан өкүлчүлүк кылат. Улуттук коопсуздук, тышкы саясат, жогорку кызматтарга дайындоо жана мамлекеттик саясаттын жалпы багыты боюнча президенттин олуттуу милдеттери бар. Өкмөттү премьер-министр жетектейт. Ал экономика, социалдык кызматтар, мамлекеттик башкаруу, транспорт, билим берүү, саламаттык сактоо жана федералдык саясатты ишке ашыруу сыяктуу тармактарды башкарат. Федералдык Жыйын — улуттук парламент. Анын эки палатасы бар: Мамлекеттик Дума жана Федерация Кеңеши. Мамлекеттик Дума федералдык мыйзамдарды кабыл алат жана өкмөттү түзүүгө катышат, ал эми Федерация Кеңеши аймактардын атынан чыгып, маанилүү улуттук чечимдерди карайт. Соттор — мамлекеттик түзүлүштүн расмий бөлүгүндөгү өз алдынча тармак. Алар мыйзамдарды чечмелейт жана колдонот, талаштарды чечет, ошондой эле ар башка сот баскычтары аркылуу кылмыш, жарандык, административдик жана конституциялык маселелерди карайт. Россиянын аймактарында өз конституциялары же уставдары, мыйзам чыгаруу жана аткаруу органдары, бюджеттери бар. Алардын ыйгарым укуктары маанилүү болгону менен, федералдык мыйзамдар жана институттар аймактык башкаруунун ишине олуттуу таасир этет. Муниципалитеттер — башкаруунун жергиликтүү деңгээли. Шаарлар, райондор жана башка жергиликтүү бирдиктер көбүнчө жергиликтүү жолдор, коомдук жайлар, турак жай кызматтары, таштандыларды башкаруу жана коомдук жайларды тейлөө сыяктуу практикалык иштерди аткарат, бирок алардын ресурстары менен ыйгарым укуктары ар башка. Күнүмдүк жашоодо адамдар мамлекет менен көбүнчө документтер, каттоо, салыктар, мектептер, ооруканалар, полиция, соттор, социалдык жөлөкпулдар жана мамлекеттик кызмат көрсөтүүчү мекемелер аркылуу байланышат. Ыйгарым укуктардын расмий бөлүштүрүлүшү федералдык органдардын иш жүзүндөгү таасири канчалык экенин дайыма эле көрсөтө бербейт. Бул система өлкө боюнча координацияны жана жалпы эрежелерди камсыз кылат, бирок бийликтин борборлошуусу жергиликтүү өз алдынчалыкты чектеп, чечимдердин жергиликтүү муктаждыктарга жооп беришин кыйындатышы мүмкүн. Коомдук маселени түшүнүү үчүн адегенде ал федералдык, аймактык, муниципалдык, соттук же укук коргоо органдарынын кайсынысынын жоопкерчилигине кирерин аныктаңыз.