E drejta penale në Serbi

E drejta penale në Serbi përcakton sjelljet që trajtohen si vepra penale dhe sanksionet e mundshme. Kodi qendror penal quhet zakonisht Krivični zakonik, ndërsa procedura penale rregullohet nga dispozita të njohura zakonisht si Zakonik o krivičnom postupku. Një çështje penale mund të nisë pas një kallëzimi, veprimi të policisë, veprimtarie të prokurorit ose një shkaku tjetër të njohur ligjërisht. Prokurori publik (javni tužilac) drejton ose mbikëqyr pjesë të rëndësishme të procesit të ndjekjes penale. Policia mund të mbledhë informacion, të sigurojë prova, të identifikojë persona dhe të ndërmarrë hapa të tjerë të ligjshëm hetimorë. Gjykata vendos për çështjet që i janë caktuar dhe në fund përcakton fajësinë pas një gjykimi ose një përfundimi tjetër të ligjshëm të çështjes. Një person i dyshuar ose i akuzuar për një vepër penale ka të drejta procedurale. Këto përfshijnë zakonisht të drejtën për të ditur akuzën, të drejtën për të heshtur, të drejtën për avokat mbrojtës (branilac) dhe të drejtën për të kundërshtuar provat dhe vendimet. Prezumimi i pafajësisë nënkupton se personi i akuzuar trajtohet si i pafajshëm derisa fajësia të vërtetohet me një vendim përfundimtar të ligjshëm. Një akuzë penale, intervistë nga policia ose ndalim nuk përbën vetvetiu dënim. Viktimat dhe palët e dëmtuara mund të kenë të drejta për informacion, mbrojtje, pjesëmarrje dhe kërkesa për kompensim brenda ose krahas procesit penal. Roli i tyre ndryshon nga ai i prokurorit publik, edhe kur të dyja palët kërkojnë përgjegjësi. Përfundimet e mundshme mund të përfshijnë pushimin e çështjes, hetimin, aktakuzën, gjykimin, pafajësinë, dënimin ose një zgjidhje me marrëveshje kur lejohet ligjërisht. Rezultati varet nga provat, klasifikimi ligjor dhe vendimet e autoriteteve kompetente. Ndalimi, kontrollet, marrja në pyetje dhe sekuestrimi i pasurisë janë masa serioze. Ligjshmëria, kohëzgjatja dhe shqyrtimi i tyre varen nga rrethanat konkrete dhe procedura e zbatueshme, prandaj këshillat e përgjithshme në internet nuk mund ta zëvendësojnë një avokat mbrojtës. Hapi i parë praktik është të ruani qetësinë, të mos shkatërroni prova, të mos hamendësoni gjatë marrjes në pyetje dhe të kërkoni avokat përpara se të bëni deklarata të rëndësishme.