Priroda u Srbiji

Srbija ima nekoliko velikih prirodnih oblasti. U severnom delu Vojvodine nalaze se poljoprivredna zemljišta, rečna područja, stepska staništa i močvare, dok u centralnoj i južnoj Srbiji ima brda, planina, šuma, klisura, pećina i brzih potoka. Slivovi Dunava, Save, Tise, Drine i Morave oblikuju mnoga staništa i naselja. Močvare i poplavna područja posebno su važni za ptice, ribe, vodozemce i biljke jer im pružaju hranu, sklonište i mesta za razmnožavanje. U Srbiji ima listopadnih šuma, mešovitih planinskih šuma i manjih šumskih područja u nizijskim krajevima. Na planinama poput Tare, Kopaonika i Stare planine žive različite biljke i životinje, jer se nadmorska visina, temperatura, stene i voda menjaju na malim udaljenostima. U zemlji postoji više kategorija zaštite. Nacionalni parkovi, parkovi prirode, specijalni rezervati prirode, strogi rezervati prirode i spomenici prirode mogu imati različita pravila upravljanja i dozvoljene aktivnosti. Zaštićeno područje obično ima označene granice i zone. U jednoj zoni može biti dozvoljeno samo pažljivo posmatranje, u drugoj tradicionalno korišćenje ili turizam, dok u manje osetljivoj zoni mogu biti dozvoljena naselja ili druge aktivnosti pod određenim uslovima. Upravljanje je podeljeno između javnih organa, stručnih institucija za zaštitu prirode, lokalnih zajednica, vlasnika zemljišta i upravljača područja. Među uobičajenim lokalnim izrazima su zaštićeno područje i upravljač, naziv za organizaciju odgovornu za svakodnevno upravljanje. Posetioci mogu da naškode prirodi bacanjem otpada, izazivanjem požara, uznemiravanjem životinja, branjem biljaka, vožnjom van puteva ili napuštanjem označenih staza. Čak i male radnje mogu da ugroze mesta za razmnožavanje, osetljivo zemljište, pećine i mirna područja. Priroda ljudima pruža čistu vodu, oprašivanje, plodno zemljište, zaštitu od poplava, hlad, mogućnosti za rekreaciju, turizam, šumarstvo, poljoprivredu i kulturni identitet. Te koristi su najveće kada se priroda koristi u meri u kojoj ekosistem može da se oporavi. Prvi praktični korak je da utvrdite o kom se staništu ili zaštićenom području radi, pročitate pravila za posetioce, ostanete na dozvoljenim stazama, ponesete otpad sa sobom i posmatrate divlje životinje sa udaljenosti. Pre planiranja radova ili gradnje proverite lokalni status zaštite i obratite se nadležnoj instituciji pre promena zemljišta, vode, drveća ili stenskih oblika.